Кіріспе

Құс түрі

Қызыл аяқты суыржан (Sula sula) – суыржандар тұқымдасына жататын ірі теңіз құсы. Ересек құстардың аяқтары әрқашан қызыл болады, бірақ қауырсынының түсі әртүрлі болуы мүмкін. Олар күшті әрі епті ұшқыштар, бірақ ұшып тұрғанда және қонғанда ұқыпсыз болады. Олар тропиктік аймақтарда кеңінен таралған және жағалау аймақтарында, әсіресе аралдарда топтасып көбейеді. Түрге табиғи және адамның әрекетінен туған қауіптер көп емес, бірақ оның саны азайып барады; Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) оны қорғауға алынбаған түр деп санайды.

Сипаттама

Қызыл аяқты баубау – баубау және ганнеттер тұқымдасының ең кішкентай мүшесі, ұзындығы шамамен 490 мм, қанаттарының ені 490 мм-ге дейін жетеді. Christmas Island-тан алынған 490 ересектің орташа салмағы 490 граммды құрайды. Оның аяқтары қызыл, ал мүсігі мен тамақ қуысы қызғылт пен көгілдір түстерге боялған. Бұл түрдің бірнеше морф (түрі) бар. Ақ морфтың қауырсыны көбінесе ақ (басы көбінесе сарғыш реңді), ал ұшу қауырсындары қара. Қара құйрықты ақ морф осыған ұқсас, бірақ құйрығы қара, оны Наска және маскалы баубаулармен шатастыру оңай. Қоңыр морфтың түсі толығымен қоңыр. Ақ құйрықты қоңыр морф осыған ұқсас, бірақ құрсағы, қылтырауы және құйрығы ақ. Ақ бас және ақ құйрықты қоңыр морфтың денесі, құйрығы және басы көбінесе ақ, ал қанаттары мен арқасы қоңыр. Морфтар көбінесе бір-бірімен шағылысады, бірақ көптеген аймақтарда бір немесе екі морф басым болады; мысалы, Галапагос аралдарында көпшілігі қоңыр морфқа жатады, бірақ ақ морф та кездеседі. Еркектер мен ұрғашылар бір-бірінен айырылмайды, ал жас баубаулар қоңыр түсті, қанаттары қараңғырақ, аяқтары ақшыл қызғылт, ал балапандар тығыз ақ түкпен жабылған.

Тарату

Қызыл аяқты бауби Атлант, Тынық және Үнді мұхиттарының тропикалық аймақтарында кеңінен таралған. Үнді мұхитында ол Альдабра, Сейшель аралдары, Родригес, Чагос архипелагы, Кокос (Килинг) аралдары және Рождество аралында кездеседі. Сонымен қатар, Жаңа Зеландия және Ұлыбританияда да табылған.

Өсіру

Бұл түр тропикалық мұхиттардың көпшілігіндегі аралдарда көбейеді. Көбеймейтін кезде көбінесе теңізде болады, сондықтан көбейту колонияларынан алыс жерде сирек кездеседі. Олар үлкен колонияларда ұялайды, бір әктелген көк жұмыртқаны таяқшалардан жасалған ұяға салады, оны екі ата-анасы 44–46 күнге күтіп жатыр. Ұя әдетте ағашқа немесе бұтаға салынады, бірақ кейде жерде де ұялайды. Жас құстар алғаш рет ұшу үшін үш ай, ал алысқа ұшу үшін бес ай күтеді. Қызыл аяқты суқұстар жұбы бірнеше маусым бойы бірге қалуы мүмкін. Олар күрделі амалдасу ритуалдарын орындайды, соның ішінде қатты дауыстар шығарып, еркек көк тамағын көрсетеді және қысқа билер билейді.

Диета

Қызыл аяқты баубаулардың рационы негізінен балықтардан (мысалы, Exocoetidae ұшатын балықтары мен Gempylidae escolars) және кальмардан тұрады. Рождество аралындағы қызыл аяқты баубауларды зерттеу кезінде жейтін балықтардың көпшілігінің ұзындығы , ең ұзыны болса , ал кальмарлардың көпшілігінің ұзындығы , ең ұзыны болса , құрайды. Алдабрада рациондағы балық пен кальмардың үлесі маусымдарға қарай өзгереді; жаңбыр маусымында кальмар рационның массасының 21% -ын, ал құрғақ маусымда 1% -ын құрайды. Олар көбінесе , биіктіктен тік түсіп, мұхиттан азықтанады, бірақ ұшатын балықтарды ауада да ұстай алады.

Жыртқыш және паразиттер

Ересекті қызыл аяқты сиырларды кокостұмсық крабтары аулайды; крабтардың күшті тырнақтары сиырлардың қанаттарын сындырып, немесе оларды аяқтарынан ұстайды. Бір сиыр төменгі бұтақта ұйықтап жатқанда алты кокостұмсық крабтың шабуылына ұшырап, бірнеше сағатта өлтірілді, ал тағы біреуі крабтың қуысының кіреберісіне жақын қонғаннан кейін ішке сүйреліп әкетілді. Қызыл аяқты сиырдың балапандары мен жұмыртқаларына түрлі жыртқыштар шабуыл жасайды, олардың ішінде егеуқұйрықтар, мысықтар, шошқалар және Микронезиялық шұбарлар бар. Алайда, енгізілген сүтқоректі жыртқыштардың әсері шектеулі, себебі сиырлар ағаштарда ұялайды. Адамдар қызыл аяқты сиырдың ересектерін де, балапандарын да жейді; сиырлар өздерінің ұясына жақын тұрған адамдарды шағып алады.