Кіріспе
18 ғасырдағы Мексиканың Бая-Калифорниясындағы испан миссиясы. Санта-Гертрудис миссиясы (испанша: Misión Santa Gertrudis), бастапқыда Солтүстік Долорес (Dolores del Norte) деп аталатын, 1752 жылы иезуит миссионері Георг Ретц қазіргі Мексиканың Бая-Калифорния штатында құрған испан миссиясы. Ол Сан-Игнасио қаласының солтүстігінде, Баха-Калифорния-Сур аймағында орналасқан.
Mission Santa Gertrudis (Spanish: Misión Santa Gertrudis), originally to be called Dolores del Norte, was a Spanish mission established by the Jesuit missionary Georg Retz in 1752 in what is today the Mexican state of Baja California. It is located about north of San Ignacio, Baja California Sur.
Тарих
Болашақ миссия орны миссионер-зерттеуші Фернандо Консаг тарапынан ашылды, ал миссияның ресми құрылуына бір жыл бұрын осы орында жұмыс басталды. Консагтың осы миссияны құруға демеушілері Виллапуэнте графы мен оның әйелі Дона Гертрудис де ла Пенья болды, олардың құрметіне миссия аталды. Андрес Команджидің көмегімен Консаг миссия орнынан үш шақырымдай қашықтықтағы бұлақ пен ежелгі тас суреттерін тапты. Ол Санта-Гертрудис бұлағынан су тасымалдауға кочими тайпасының көмегін шақырды және оны қасиетті шарап жасау үшін жүзімдіктерді орнатуға пайдаланды. Осы жүзімдіктер Баха-Калифорниядағы қазіргі жүзімдіктердің бастауы болды.
Сәулет
Миссияның сәулеті Рецтің туған жеріне тән ортағасырлық стильдерді еске түсіреді, оған оюлы тас өрнектер тән. Әдемі шіркеу есіктерінің екі жағында мүсінделген обелиск тәрізді бағаналар орналасқан. Миссия 1822 жылы толығымен тастап кетелінді. 1997 жылы шіркеу кең ауқымды жөндеуден өтіп, оның тарихи келбетін күрт өзгертті.
Экология
Ескі миссияны қоршаған аймақ, Оазис де Санта Гертрудис деп аталады, және Баха-Калифорниядағы испан миссияларымен байланысты оазис жүйелерінің бірі болып табылады. Санта-Гертрудис орны ішкі таулы жарты аралының орталық оазисі ретінде жіктеледі және Баха-Калифорния жарты аралындағы табылған басқа 183 оазиске қарағанда салыстырмалы түрде кішкентай саналады. Бахада жыл бойы суы бар өзендер болмағандықтан, ылғалды мекендер «кішкентай жағалаулық орталар» түрінде кездеседі. 1990 жылы осы жерге келген Сан-Диего мемлекеттік университетінің биологтары оны «тығыз өсімдіктермен қапталған, кең, саңылау тәрізді, тасты арна ретінде сипаттады, ол шығыс жағында, қысқа таудың батыс етегінде тарылады». Миссия бұрыннан бар бұлақты пайдаланып, елді мекенді қамтамасыз етіп, су сақтағыштарды салған. 20-шы ғасырдың ортасында жазған Гомер Ашман бұлақтың құрғап қалғанын, бірақ каналдың бөліктерінің көрініп тұрғанын айтқан. Бұл орын ешқашан өздігінен жетекті болған емес, бірақ бұлақтың болуы және «көптеген үндістерді олардың туған жерінен көшірмеген жағдайда ғана дінге көндіруге болады» деген факті испан миссионерлерін осы жерде астық егістіктерін, жеміс бақтарын және жүзімдіктерді салуға итермеледі. Жоғары жағындағы өсімдіктердің арасында жергілікті Вашингтония Робуста және әкелінген құрма пальмалары басым. Этноботаниктер Рафаэль де Гренаде және Гэри Пол Набханның сөздеріне сәйкес, Баха миссиясының оазис экожүйелері жергілікті биологиялық әртүрлілікті «уақытша және тұрақты түрлерге тамақ ресурстарын, ұя салу және тіршілік ету орындары үшін экожүйе құрылымын, топырақ құрамын және ылғалдылықты өзгертетін көлеңке және органикалық заттарды ұсынатын өте өзара байланысты, бірақ толыққанды өзара тиімді емес қарым-қатынастар арқылы қолдайды». Жүзім, анар бұталары және інжір ағаштары сияқты жер астына енгізілген түрлер де тамақ пен тіршілік ортасын қамтамасыз етеді, сонымен қатар агроэкожүйенің құрылымы мен функциясына үлес қосады.