Кіріспе

1982 жылғы балама дамыл ойыны

Фрингеверти – 1982 жылы Tri Tac Games баспасынан шыққан, Жердің әртүрлі нұсқаларына саяхаттай алатын кейіпкерлерді ойнауға мүмкіндік беретін, тарихтың балама жолдары туралы рөлдік ойын. Бұл балама әлемдер жанрын зерттеген алғашқы рөлдік ойын болды.

Сипаттама

Fringeworthy 2013 жылы, ойын алғаш рет жарық көргеннен кейін қырық жыл өткенде, Антарктидада жапон зерттеушілердің тобы ежелгі шетелдік цивилизация қалдырған өлшемдік қақпаны табады. Бұл шетелдік құралдарды пайдаланып, "шекаралар" деп аталатын жолдармен шетелдік және балама Жерлерге өту өте сирек кездеседі, және осы қабілетке ие адамдар "Fringeworthy" деп танылады. Осы құралды қолданудың салдарынан адамзат Mellor деп аталатын пішін өзгерте алатын және планеталарды жоятын геноцидке ұшыраған шетелдік жаратылыстармен беттеседі; бұл жаратылыстар тұрақты қарсыласқа айналады.

Жариялану тарихы

1975 жылы Ричард Тухолька, Кевин Докери және Роберт Садлер Докери мен Тухольканың бірлесіп жазған әңгімесіне негізделген, апокалиптикалық рөлдік ойын The Morrow Project жасау үшін Timeline Games компаниясын құрды. Докеримен туындаған келіспеушіліктерге байланысты Тухолька және Садлер Timeline компаниясынан шығып, Ticky Tac Games-ті құрды, ол жақын арада Tri Tac Games болып өзгерді. Geriatric War атты шағын ойынды жариялағаннан кейін, Тухолька Fringeworthy ойынын жасады. The Morrow Project сияқты, бұл ойын да 1984 жылы жарық көрген, он жыл бұрын Тухолька жазған, жарияланбаған ғылыми-фантастикалық әңгімелер жинағына негізделген. Бұл ойын рөлдік ойындардың алғашқысы болып, өлшемдік саяхатты өзекті ұғым ретінде енгізді. Tri Tac ойынға Rogue 417, Cloisters, Invasion US, Weirdzone және Hardwired Hinterland сияқты бірнеше қосымша материалдарды да шығарды. 1984 жылы Tri Tac 4000 дана көлемде екінші басылымын шығарды. 1992 жылы жарық көрген үшінші басылымда жаңартылған және кеңейтілген әлем, сондай-ақ жаңа түрлер мен басқа да гуманоидтар қосылды. Оған сонымен қатар үлгілік квест те енгізілді. 1990 жылы жарық көрген «Рольдік ойындарға толық нұсқаулық» кітабында ойын сыншысы Рик Сван бұл ойынның «балама шындықтар мен өлшемдер аралық саяхат тұжырымдамаларын өзгеше және ерекше стильмен қарастырады» деп бағалады. Дегенмен, Сван ойынның механикасын «қанағаттанарлық деңгейде» деп тапты, бірақ ол «ойдың өнертабысына сай келмейді. Кейіпкерді жасау – кездейсоқ қасиеттердің әсерсіз жиынтығы, ал дағдыларды таңдау тым көп уақытты алады. Жауынгерлік ережелер қанағаттанарлық нәтижелер береді, бірақ көптеген сандармен жұмыс істеуді қажет етеді». Сондай-ақ, Сван тәжірибе жүйесіне күмәнмен қарады, ол «біліктіліктің деңгейін шынайы емес биікке көтереді, нәтижесінде ұшақ апатынан зардапсыз шыға алатын кейіпкерлер пайда болады». Сван ойынды 4 баллтан 2,5 бағалап, «Барлық жүйелер ойнауға жарамды, бірақ олардың артықшылықтары шамалы. Fringeworthy шынымен жарқырайтын жері – оның зерттелмеген тақырыпқа жаңаша көзқарасы; басқа ешбір ойын өлшемдер аралық саяхаттың салдарына осы ойынша толыққанды қарамайды» деген қорытынды жасады. 1995 жылғы қаңтардағы «Shadis» журналында Дирк Деджонг үшінші басылымды қарап, «Бұл тапқырлықпен және зиялылықпен жасалған, көбінесе қол тигізбеген жанр» деп жазды. Деджонг жаңа материалды да ұнатып, «Бұл нұсқаға қосылған 90 бет жаңа ғарышкерлер мен басқа да адамдар, жаңа жабдықтар және Шектер туралы жаңа ақпараттармен тиімді пайдаланылды» деп түсіндірді. Деджонг қорытындылап: «Fringeworthy күрделілікке бейім болғанымен, сіз немесе сіздің ойыншыларыңыз қалаған нәрсені жасауға жеткілікті жақсы жобаланғанын сезінемін».