Үндістан тарихындағы әскери дәстүрлер мен бекіністер

Үндістан армиясының тарихы: Британдық тәуелсіздік кезеңіндегі әскерлердің құрылуы, бірігуі, екі дүниежүзілік соғыстағы рөлі және тәуелсіздіктен кейінгі өзгерістері.

31 мин оқу

100%

Дереккөз: Military history of India — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Үндістан тарихының бір саласы

Қазіргі Үндістан армиясының ізашарлары көп болды: сепой полктері, туған жерлік кавалерия, жалдама атты әскер және үш британдық президенттіктер құрған үнді саперлері мен кенішілер. Үндістан армиясы 19 ғасырда Британдық Радж кезінде бұрынғы президенттік армияларды біріктіріп, оларды Корольдік билікке бағындыру арқылы құрылды. Британдық Үндістан армиясы екі дүниежүзілік соғыста да қатысты. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін қарулы күштер Британдық Үндістан әскерінің орнына келді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген соғыс уақытындағы әскерлер демобилизацияланды және бөлімшелер таратылды. Қарулы күштердің саны қысқартылып, Үндістан мен Пәкістан арасында бөлістірілді. Үндістанның қарулы күштері Пәкістанға қарсы төрт соғыста және 1962 және 1967 жылдары Қытай Халық Республикасына қарсы екі соғыста күресті. Үндістан 1999 жылы Пәкістанмен Каргил соғысында да қатысты, бұл тарихтағы ең биік таулы соғыс болды. Үндістанның қарулы күштері Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау операцияларына қатысып, қазіргі уақытта бейбітшілік сақтау күштеріне екінші ең көп әскер контингентін ұсынады.

Инд алқабы өркениетінің

Инд өркениетінің қалың және биік қабырғалары бар бекінілген қалалары қазылып алынған. Банавали әлемдегі ең алғашқы бекіністердің ішіндегі, су қоршаулары табылған жерлердің бірі. Бұл бекіністерде шаршы және дөңгелек бастиондар бар, сондай-ақ жоғары орналасқан цитадель салынған. Мохенджо-Даро және Дхолавира сияқты орындар қола дәуірінің үнді қорғаныстарындағы керемет мысалдарды көрсетеді, олардың қалың, биік қабырғалары бар. Кейбір жерлерде күйдірілген кірпіштен салынған қабырғалар, ал кей жерлерде жиырма бес фут (7,5 метр) тереңдікке жете бермейтін, тығыз балшықтан жасалған үйінділер табылды. Десалпар және Дхолавира сияқты орындар алып тас бекіністерін тапты, ал акрополь биік тұрған қабырғалармен нығайтылған және қоршаулармен және қақпалармен жабдықталған. Афғанстанның Шортугайында композициялық садақпен оқ атып тұрған әскердің бейнесі бар Инд мөрі табылды, бұл Инд халқының ежелгі үнді суреттерінде бейнеленгенге дейін бұл садақпен таныс болғандығын көрсетеді. Мохенджо-Дародан табылған тағы бір мыс мөрде мүйізді аңшы композициялық садақ ұстап тұрғаны бейнеленген.

Веда және Махаджанапада дәуірі

Синаулидің некрополіндегі қазба жұмыстары нәтижесінде мыс қылыштар, дулығалар және соғыс күймелері табылды, олардың жасалу мерзімі б.з.д. 2000-1800 жылдарға дейін соққан кезең. Бұл аймақта Мыс-қола дәуірінде (б.з.д. 2000–1200) Веда дінін ұстанған соғыскер индо-арий халқының болғанын көрсетеді. Ригведалық индо-арий тайпаларын олардың патшалары (раджалар) басқарды және олар бір-бірімен де, басқа тайпалармен де соғыс жүргізді. Олар қола қару-жарақ пен аттармен (ашва) жетелетуге арналған дөңгелекті соғыс арбаларын (ратха) пайдаланды, олар Ригведада кеңінен сипатталған. Мал ұрлау және шайқастардан алынған олжаның басым бөлігі тайпа басшысына тиді. Жауынгерлер кшатрия варнасына жатты. Мұндай шайқастардың ең ерте мысалы Ригведада Он патшаның шайқасы ретінде тіркелген. Ведалар және басқа да олармен байланысты мәтіндер, Ригведадан кейінгі (Темір дәуірі) Веда кезеңіне (шамамен б.з.д. 1100–500) жатады және Үндістандағы әскерлер туралы ең ерте жазба деректерін қамтиды. Соғыс пилдерін қолданудың ең ерте белгілі жағдайлары осы кезеңге келеді; бұл жануарлар бірнеше Веда санскрит гимндерінде еске алынған. Индуизмнің екі ұлы дастаны – Рамаяна мен Махабхарата жаңадан пайда болған Махаджанападалар арасындағы қақтығыстарға арналған, сондай-ақ әскери құрылымдарға, соғыс теорияларына және құпия қару-жарақтарға сілтеме жасайды. Олар соғыс арбаларында, соғыс пилдерінде және тіпті мифтік ұшатын машиналарын (вимана) пайдаланған тұрақты әскерлер туралы айтады. Рамаяна Айодхьяның бекіністерін егжей-тегжейлі сипаттайды. Махабхарата Курукшетра соғысында қолданылған Чакравьюха сияқты әртүрлі әскери тәсілдерді сипаттайды.

Шайшунага әулеті

Император Бимбисара қазіргі Батыс Бенгалиядағы Анганы жаулап алып, Магданың астанасы Раджагриханың әскерін күшейтті. Аджаташатру Магданың жаңа астанасы Паталипутрада жаңа бекініс салып, Ганг өзенінің арғы жағындағы Личхавилерге шабуыл жасады. Джайнистік мәтіндерде ол екі жаңа қару қолданғанын айтады: катапульттар және қазіргі танктерге ұқсас, тербеліп соққы беретін жабық шарық.

Нанда әулеті

Нанда әулеті ежелгі Үндістанның Магадха аймағында б.з.б. 4 ғасырда пайда болды. Ең кеңейген кезеңінде Нанда әулеті билеген империя шығыста Бенгалиядан батыста Пәнджабқа дейін, ал оңтүстікте Виндхья тауларына дейін созылды. 327 ж.б.з. Ұлы Александр Пәнджабқа жорық бастады. Таксиланың билеушісі Амби патша қаланы Александрға берді. Александр Үндістан патшасы Поруспен Гидасп шайқасында (326 ж.б.з.) тарихи шайқас өткізді. Жеңіске жеткеніне қарамастан, Александр генералдары мен әскерлерінің шаршап, қажығандықтан туған қысымына ыңғайласып, жорығын аяқтауға және кері қайтуға шешім қабылдады.

Маурья империясы

Селевкидтер империясының елшісі Мегастеннің айтуынша, Чандрагупта Маурия 30 000 атты әскер, 9 000 соғыс пилі және 600 000 жаяу әскерден тұратын әскер құрды. Чандрагупта Үндістанның көп бөлігін жаулап алып, Арабия теңізінен Бенгал шығанағына дейін империя құрды. Одан кейін ол Инд өзенінің батысындағы аймақтарды жаулап алу үшін Селевк I Никатор басқаратын эллиндік Селевкидтер империясын жеңді. Содан кейін оңтүстікке бет бұрып, қазіргі Орталық Үндістанның көп бөлігін басып алды. Оның әскерін алты басшы басқарды: әрқайсысы әскердің төрт түріне (жаяу әскер, атты әскер, пилдер және күймелер), біреуі теңіз күштеріне, ал тағы біреуі логистика және жабдықтауға жауапты болды. Осы кездегі жаяу әскерлердің ең көп қолданылатын қаруы бамбуктан жасалған ұзын садақ және кхандаға ұқсас бір немесе екі қолды кең қылыш болды. Басқа жаяу әскерлер үлкен жануар терісінен жасалған қалқанмен, сондай-ақ найза немесе сүңгімен қаруланған. Атты әскерлер найза ұстады. Пилдерге мінгізіп, кейде садақшылар немесе сүңгі тастаушылар отырған howdahs орнатылған, ал пилдің мойнына махаут отырған. Күймелер бұл кезде күн санап төмендеп бара жатқанмен, олардың мәртебесі сақталғандықтан әскерде қалды. 185 ж.б.д., Маури империясының соңғы императоры Маури қарулы күштерінің генералы Пушиамитра Шунганың қолынан қаза тапты.

Шунга империясы

Шунга дәуірі соғыс пен қақтығыстармен сипатталды. Олар Калинга, Сатавахана, Индо-гректермен, сондай-ақ Панчалалар мен Матуралармен соғысқандығы белгілі. Шунга империясының Индо-грек патшалығымен болған соғыстары осы кезең тарихында маңызды орын алады. Шамамен б.з.д. 180 жылы Индо-грек билеушісі Димитрий I Бактрия Кабул алқабын бағындырды және транс-Индке жорық жасаған деп есептеледі. Индо-грек Менандер I басқа үнді билеушілерімен бірге Паталипутраға жорыққа шыққан немесе оны басқарған деген мәлімет бар; алайда, жорықтың нақты сипаты мен нәтижесі туралы көп мәлімет жоқ. Бұл соғыстардың жалқы нәтижесі әлі де белгісіз. Пушьямитра екі Ашвамедха Ягна өткізгені жазылған, ал Шунга империясының жазулары Жаландарға дейін жеткен. Дивьявадхана сияқты кітаптарда оның билігі Пунджабтағы Сиалкотқа дейін созылғандығы айтылады. Сонымен қатар, егер Матура жоғалған болса, Шунгалар шамамен б.з.д. 100 жылы оны қайтарып алды (немесе басқа жергілікті билеушілер: Матура аймағындағы Арджунаяналар және Яудхейялар өз монеталарындағы әскери жеңістерімен мақтанған – «Арджунаяналардың жеңісі», «Яудхейялардың жеңісі»). Солтүстік-батыс Үндістандағы гректер мен шунгалар арасындағы шайқастар туралы мәліметтер Калидасаның «Малавикагнимитрам» пьесасында да кездеседі, онда грек атты әскерлері мен Пушьямитраның немересі Васумитра Индес өзенінде шайқасқан, нәтижесінде үнділіктер гректерді жеңіп, Пушьямитра Ашвамедха Ягнасын сәтті аяқтады. Индо-гректер мен шунгалар шамамен б.з.д. 110 жылы татуласып, дипломатиялық миссиялар алмасқанға ұқсайды, бұл туралы Индо-грек патшасы Антиалкидас сарайынан Видишадағы Шунга императоры Бхагабхадра сарайына жіберілген грек елшісі Гелиодорус туралы мәліметтерде айтылған.

War and conflict characterized the Shunga period. They are known to have warred with the Kalingas, Satavahanas, the Indo Greeks, and possibly the Panchalas and Mathuras. Extent of the Shunga Empire's wars with the Indo Greek Kingdom figure greatly in the history of this period. From around 180 BCE the Indo Greek ruler Demetrius I of Bactria conquered the Kabul Valley and is theorized to have advanced into the trans Indus. The Indo Greek Menander I is credited with either joining or leading a campaign to Pataliputra with other Indian rulers; however, very little is known about the exact nature and success of the campaign. The net result of these wars remains uncertain. Pushyamitra is recorded to have performed two Ashvamedha Yagnas and Shunga imperial inscriptions have extended as far as Jalandhar. Scriptures such as the Divyavadhana note that his rule extended even farther to Sialkot, in the Punjab. Moreover, if it was lost, Mathura was regained by the Shungas around 100 BCE (or by other indigenous rulers: the Arjunayanas (area of Mathura) and Yaudheyas mention military victories on their coins ("Victory of the Arjunayanas", "Victory of the Yaudheyas"), and during the 1st century BCE, the Trigartas, Audumbaras and finally the Kunindas also started to mint their own coins). Accounts of battles between the Greeks and the Shunga in Northwestern India are also found in the Mālavikāgnimitram, a play by Kālidāsa which describes a battle between Greek cavalrymen and Vasumitra, the grandson of Pushyamitra, on the Indus river, in which the Indians defeated the Greeks and Pushyamitra successfully completed the Ashvamedha Yagna. The Indo Greeks and the Shungas seem to have reconciled and exchanged diplomatic missions around 110 BCE, as indicated by the Heliodorus pillar, which records the dispatch of a Greek ambassador named Heliodorus, from the court of the Indo Greek king Antialcidas, to the court of the Shunga emperor Bhagabhadra at the site of Vidisha in central India.

Алтын ғасыр

Классикалық үнді мәтіндері, әсіресе садақ ату және жалпы әскери өнер туралы жазбалар Дханурведа деп белгілі. Осы кезеңде осы саланың бірнеше классикалық туындылары жарық көрді.

Сатавахана әулеті

Пураналардың кейбір түсіндірмелеріне сәйкес, Сатавахана әулеті Андхра-джати ("тайпа") -на жатты және Даксинапатта (оңтүстік аймақта) алғашқы империяны құрған Декандық әулет болды. Сатаваханалар (олар Андхра және Шаливахан деп те аталады) б.з.д. 200 жыл шамасында қазіргі Телангана, Андхра-Прадеш және Махараштрада билікке келді және шамамен 400 жыл билікте болды. Қазіргі Телангана, Махараштра, Мадхья-Прадеш, Чхаттисгарх, Одиша, Гоа, Карнатака және Андхра-Прадеш штаттарының көбі Сатавахана билігінде болды. Олардың алғашқы астанасы Коти-Лингала, сондай-ақ Пейтан, ол кезде Пратиштан деп аталды. Әулеттің негізін қалаушы Симука Махараштраны, Малваны және Мадхья-Прадештің бір бөлігін бағындырды. Оның мұрагері және інісі Канха (немесе Кришна) патшалығын батысқа және оңтүстікке қарай одан әрі кеңейтті. Одан кейін Сатакарни I билікке келді, ол Солтүстік Үндістанның Шунга әулетін жеңді. Оның мұрагері Гаутамипутра Сатакарни индо-скифтер, индо-парфтар және индо-гректердің шапқыншылығына тойтарыс беріп, оларды жеңді. Оның империясы оңтүстікте Банавасиге дейін созылды және Махараштра, Конкан, Саураштра, Малва, батыс Раджастан және Видхарбаны қамтыды. Кейін Сатавахана билеушілері осы территориялардың бір бөлігін жоғалтты. Сатавахана билігі Яджна Шри Сатакарни тұсында қысқа мерзімге қайта жанданды, бірақ оның қайтысынан кейін әлсіреп қалды.

Махамегавана әулеті

Махамегавахана әулеті – Маури империясының құлдырауынан кейін Калинганың ежелгі билеуші әулеті. Әулеттің үшінші билеушісі Харабэла, біздің заманымыздың басында бірқатар жорықтарда Үндістанның көп бөлігін жаулап алды. Харабэла Калинганың әскери күшін қайта жаңғыртты. Харабэланың басшылығымен Калинга мемлекеті сол кездегі Симхала (Шри-Ланка), Бирма (Мьянма), Сиам (Таиланд), Вьетнам, Камбоджа (Камбоджа), Борнео, Бали, Самудра (Суматра) және Явадвипа (Ява) аймақтарымен сауда жолдары арқылы байланысқан зор теңіз кеңістігіне ие болды. Харабэла Магада, Анга, Сатаваханалар және Пандия империясының Оңтүстік Үндістан аймақтарына қарсы көптеген сәтті науқандарға жетекшілік етті және Калинганы Ганг және Кавери өзендеріне дейін кеңейтті. Харавель мемлекеті Шри-Ланка, Бирма, Таиланд, Вьетнам, Камбоджа, Борнео, Бали, Суматра және Яваға сауда жолдарымен байланысқан қуатты теңіз империясы болды. Калингадан келген отарлаушылар Шри-Ланка, Бирма, сондай-ақ Мальдив және теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азияға қоныстанды. Осы себепті бүгінге дейін Малайзияда үндістерді "килинг" деп атайды. Харабэла туралы маңызды мәліметтердің көзі – Одиша штатының Бхубанешвар қаласына жақын Удаягири төбелеріндегі үңгірдегі оның атақты он жеті жолдық Хатигумфа жазуы. Жазуда айтылғандай, ол Магададағы Раджагриха қаласына шабуыл жасап, соның нәтижесінде Индо-грек патшасы Деметрий III Евкеерді Матураға қайта шегінуге мәжбүр етті.

Гупта әулеті

Шива Дханур веда Гупта империясының әскері туралы баяндайды. Гупталар бұрынғы Үнді империяларына қарағанда қаруланған соғыс пилдерін аз пайдаланды. Гректерге, скифтерге және басқа шапқындарға қарсы тиімді болмағандықтан, Гупталар дәуірінде соғыс арбаларын қолдану күрт азайды. Гупталар әйгілі атты садақшыларды пайдаланды, ол монеталарда бейнеленгеніндей, әскердің басты күшіне айналды. Зәрлі қарулармен және найзалармен қаруланған ауыр атты әскер жаудың қатарын бұзу үшін соққы беру тактикасын қолданды. Олар бұрынғы кезеңдерге ұқсас жаяу әскерді де қолданды: бамбук немесе металдан жасалған ұзын садақпен садақшылар, металл ұшы бар ұзын бамбук жебелерін атты; темір оқтар қарулы пилдерге қарсы қолданылды. Кейде олар отты жебелерді де қолданды. Садақшыларды көбінесе қалқан, найза және қылышпен жабдықталған жаяу әскерлер қорғады. Гупталар сондай-ақ флотты ұстап тұрды, бұл оларға аймақтық суларды бақылауға мүмкіндік берді. Самудрагупта өзінің билігінің басында Ахиччатра және Падмавати патшалықтарын жаулап алды. Кейін Кота патшалығын басып алып, Малва, Яудхейя, Арджунаяна, Мадура және Абхира тайпаларына шабуыл жасады. Ол сондай-ақ Кушан империясының қалдықтарын бағындырды. 380 жылы қайтыс болған кезде ол жиырмадан астам патшалықты жаулап алған еді. 4-ғасырдың санскрит ақыны Калидаса Чандрагупта II Үндістанның ішінде де, сыртында да жиырма бір патшалықты жаулап алғанын айтады. Шығыс және Батыс Үндістандағы жорығын аяқтағаннан кейін ол солтүстікке қарай жылжып, Парасикаларды, содан кейін батыс және шығыс Окс аңғарларында орналасқан Хундар мен Камбоджа тайпаларын бағындырды. Гупта империясы оның тұсында әлемдегі ең қуатты империя болды, батыстағы Рим империясы құлдырап бара жатқан кезде. Скандагупта солтүстік-батыстан келген Индо-гефталиттермен немесе Ақ Хундармен күресті. Скандагупта әкесі билік еткен кезде Хундарға қарсы соғысқан және империяда ұлы батыр ретінде танымал болды. Ол 455 жылы Хундардың шабуылын тоқтатты және оларды ұстап тұруға тырысты, бірақ соғыстардың шығыны империяның ресурстарын сарқып, оның құлдырауына себеп болды.

Siva Dhanur veda discusses the military of the Gupta Empire. The Guptas relied less on armoured war elephants compared to previous Indian empires. The use of chariots had declined heavily by the time of the Guptas, as they had not proved very useful against the Greeks, Scythians, and other invaders. Guptas used famously used cavalry archers, and it became the prestige arm of the military as evidenced by coinage. Heavy cavalry clad in mail armour and equipped with maces and lances would have used shock action to break the enemy line. They also employed infantry similar to previous periods: Archers with a longbow composed of bamboo or metal and fired a long bamboo cane arrow with a metal head; iron shafts were used against armoured elephants. They also sometimes used fire arrows. Archers were frequently protected by infantry equipped with shields, javelins, and longswords. The Guptas also maintained a navy, allowing them to control regional waters. Samudragupta seized the kingdoms of Ahichchhatra and Padmavati early in his reign. Later, he took the Kota kingdom and attacked the tribes in Malvas, the Yaudheyas, the Arjunayanas, the Maduras and the Abhiras. He also subjugated the remnants of the Kushan Empire. By his death in 380, he had conquered over twenty kingdoms. 4th century CE Sanskrit poet Kalidasa, credits Chandragupta II with having conquered about twenty one kingdoms, both in and outside India. After finishing his campaign in the East and West India, he proceeded northwards, subjugated the Parasikas, then the Hunas and the Kambojas tribes located in the west and east Oxus valleys respectively. of the Indian subcontinent; the Gupta empire was the most powerful empire in the world during his reign, at a time when the Roman Empire in the west was in decline. Skandagupta faced with invading Indo Hephthalites or White Huns, from the northwest. Skandagupta had warred against the Huns during the reign of his father, and was celebrated throughout the empire as a great warrior. He crushed the Huns invasion in 455, and managed to keep them at bay; however, the expense of the wars drained the empire's resources and contributed to its decline

Харша империясы

Император Харша (606–647) қырық жылдан астам уақыт бойы Солтүстік Үндістанды қамтыған Харша империясын биледі. Оның әкесі, Танешвардың патшасы, ғұндарға қарсы сәтті соғыстар арқылы белгілілікке ие болған. Харшаның бүкіл Үндістанды бағындыру жоспары болды және ол отыз жыл бойы үлкен табыспен соғыстар жүргізді. 612 жылға қарай ол Нармада өзеніне дейін Солтүстік Үндістанның көбін бағындырған зор әскер құрды. 620 жылы ол Декан үстіртіне шабуыл жасады, бірақ Пулакешин II оны кері қайтарды.

Халкыялар мен Паллавалар

Оңтүстік Үндістанда шалукиялар мен паллавалар маңызға ие болды. Шалукия әкімшілігінің Пулакешин II-нің экспансиялық саясаты Алупа, Ганг және басқа тайпаларға қарсы шағын жорықтардан басталды. Ол Паллава патшасы Махендраварманды жеңіп, Чералар мен Пандияларды бағындырды. Оның ең үлкен әскери жетістігі – Харшавардананы (Харша деп те аталады) жеңгені, оның қазынасын сарқып, экспансиялық жорықтарын тоқтатуға мәжбүр етті. Паллава патшасы Нарасимхаварман Пулакешин II-ден Махендраварманның жеңілісін қайтаруға ант берді. Ол генерал Паранджоти бастаған әскерімен Ватапиге шабуыл жасады. 642 жылы Пулакешин II-ні өлтіріп, шалукияларды жеңді. Шалукиялар мен Паллавалар арасындағы қақтығыстар бір ғасырға созылды, содан кейін Шалукия патшасы Викрамадитья II 740 жылы Паллаваларға қарсы шешуші жеңіске жетті. 750 жылы Раштракуттар Шалукия империясын құлатты. 970 жылдары Тайлапа II Раштракуттарды жеңіп, Гуджараттан басқа Шалукия империясының көп бөлігін қайтарып алды. Осы кезеңдегі шалукиялар Каляни шалукиялары деп аталды, себебі Каляни олардың астанасы болған. Олар Чолалармен үнемі қақтығыстарда болды.

Чол империясы

Чолалар Үндістан субконтинентінің алғашқы билеушілері болды, олар әскери-теңіз күшін (флот) ұстап, оны теңізден тыс жерлерге өз үстемдігін кеңейту үшін пайдаланды. Виджаялая Чола Паллаваларды жеңіп, Танджавурді басып алды. 10 ғасырдың басында Чола патшасы Парантака I Пандия патшасы Мараварман Раджасимха II-ді жеңіп, Шри-Ланкаға шабуыл жасады. Раштракута билеушісі Кришна III шамамен 949 жылы Парантака I-нің ұлы Раджадитияны жеңіп, өлтірді. Ұттама Чола 970–85 жылдары билік етті. Жарнамаларда оның тұсында Чола әскерлері қарулы кеудеше кигені айтылады. Сондықтан бір полк Нияям Ұттама Чола ттеринда андалакталар деп аталды. Палуветтарайяр Мараван Канданар Ұттама мен оның ізашары Сундараның бас қолбасшысы (генералы) қызметін атқарды. Раджараджа Чола әскери мансабын Қандалур соғысында Чераларды бағындырудан бастады. Ол Пандия билеушісі Амара Бхужанганы, Виджинжам қаласын және Шри-Ланканың бір бөлігін басып алды. Билік еткен 14-ші жылында (998–999 жж.) ол Майсурдың Гангаларын, Беллари мен Шығыс Майсурдың Ноламбаларын, Тадигаипади, Венги, Куорг, Пандияларды және Декканның Чалукияларын жаулап алды. Келесі үш жыл ішінде ол ұлы Раджендра Чола I-нің көмегімен Килонды және солтүстік Калинга мемлекетін бағындырды. Раджендра кейін Шри-Ланканы толық бағындырып, Ганг арқылы өтіп, Калинга арқылы Бенгалияға қарай жорық жасады. Ол Жава, Малайя және Суматраның бір бөлігін басып алған зор теңіз экспедициясын ұйымдастырды. Чолаларды батыстан Хойсалалар, оңтүстіктен Пандиялар жеңді.

Гурджар-Пратихаралар, Палалар және Раштракуталар

Араб ғалымы Сүлеймен 9 ғасырда Раштракута әулетінің императорын әлемнің төрт ұлы патшасының бірі деп сипаттады. 9 ғасырдың ортасында Девапала басқарған Палалар Гурджара Пратихараларына шабуыл жасап, оларды бағындырды. Михир Бхожа басшылығымен Пратихаралар мен олардың одақтастары Девапаланың қайтысынан кейін Нараян Паланы жеңіске жеткізді. Бхож тұсында Гуржар Пратихаралары мен Кришна II тұсындағы Раштракуталар арасында көптеген шайқастар болды, нәтижелері әртүрлі болды. Раштракута патшасы Индра III Канаужға шабуыл жасағанда, Михир Бходж мұрагері Махипала I қашып кетті, бірақ кейін қайтып оралды. Әл-Масуди 915 жылы Махипала билік еткен кезде Пратихаралар батыста мұсылмандармен, ал оңтүстікте Раштракуталармен соғысқандарын және Гуржар Пратихараларының әрқайсысында шамамен 80 000 сарбаздан тұратын төрт армиясы болғанын жазды.

Синддің арабтармен жаулауы

712 жылы араб генералы Мұхаммед бин Касим Әл-Тхакафи (арабша: محمد بن قاسم) (шамамен 31 желтоқсан 695 – 18 шілде 715) Синд патшалығына шабуыл жасап, оны басып алды. Синд негізінен Инд өзені аңғары аймағында орналасқан (бөліністен кейін, қазіргі Пәкістан); сол кезде Синдті Рай әулетінің Раджа Дахир билеген, және бұл әулет арабтармен соғыста болған. Олар 712 жылға дейін бірнеше араб шабуылдарын жеңгенмен, бұл жолы жергілікті буддалықтардың қолдауынан айырылып, Синд басылып алынды, Үндістанда ислам негізінің алғашқы қадамы жасалды. Кази Исмаилдің "Чач Нама" кітабында оқиғалар қысқаша баяндалған. Алайда, Оңтүстік Үндістан императоры Викрамадитья II Халкыя әулеті мен Пратихаралар Үндістандағы Халифат науқандары кезінде (738 ж.) шығысқа қарай жылжуға тырысқан арабтарды жеңді. Үнді жазулары бұл шабуылды растайды, бірақ арабтардың жеңісі тек Гуджараттағы кішігірім мемлекеттерге қарсы тіркелген. Сондай-ақ, арабтардың екі жерде жеңілгені де жазылған. Оңтүстік армиясы Гуджаратқа қарай оңтүстікке жылжып, Навсариде Оңтүстік Үндістан императоры Викрамадитья II оларды жеңді. Шығысқа бағыт алған армия Авантиге жетті, ал оның билеушісі Нагабхат I Гурджара Пратихара басып кіргендерді толық жеңіске бұйырды. Араб күштері Үндістанда ешқандай маңызды табысқа жете алмады, ал Үндістандағы Халифат науқандарында (730 ж.) олардың әскері үнді патшаларынан ауыр жеңіліске ұшырады. Нәтижесінде арабтардың аумағы қазіргі Пәкістанның Синд аймағымен шектелді.

Газнавидтердің шабуылы

11 ғасырдың басында Газнидің Махмуды Ауғанстан мен Пәкістанның солтүстік-батыс шекарасындағы Раджпут индус Шахи мемлекетін бағындырды, ал оның Солтүстік Үндістанға жасаған шабуылдары Пратихара мемлекетін әлсіретті, оның аумағы күрт қысқарды және Чанделалардың билігіне көшті. Махмуд Солтүстік Үндістандағы бірнеше храмдарды, соның ішінде Гуджараттағы Сомнат храмын тонады, бірақ оның тұрақты бағындырулары Пәнджабпен шектелді. 11 ғасырдың басында Мальваның Парамара әулетінің билеушісі Раджа Бходж таққа отырды. Газнавилер кейіннен көптеген жергілікті индуист әулеттерімен күресті, онда Виграхараджа IV басқаратын Чохандар маңызды рөл атқарғаны мәлім.

Дели сұлтандығы

Халджи әулетінің билігіндегі Дели сұлтандығы моңғол империясының бірнеше шапқыншылығын тойтарды. 1297 жылы Алаудин Халжиге қызмет еткен генерал Зафар хан Джаландхар маңында моңғолдарды жеңді. 1299 жылы Зафар хан 200 мың сарбаздық моңғол әскерімен шайқасты, бірақ шайқаста қаза тапты. Сұлтандық екі жақты қарсылыққа тап болғаннан кейін құлдырады: бірі – Махарана Хаммир басқаратын Мевар әулетінен, екіншісі – Харихара мен Букканың оңтүстікте Виджаянагара империясын құруынан. Оның соңғы сұлтаны, Ибрагим Лоди, көптеген ішкі көтерілістер мен күшті Мевари Раджпут патшасы Рана Санганың күшеуі салдарынан құлдырап бара жатқан империяны басқарды. 1526 жылы Панипат шайқасының бірінші кезеңінде Бабур әскерімен шайқасып қаза тапты, осымен сұлтандық аяқталды және Моғол империясының құрылуына жол ашылды.

Раджпуттар

Бабурдың Ибрагим Лодиді жеңгеннен кейін, Мевар билеушісі Рана Санга Бабурды жеңіп, Делиді басып алу ниетімен 20 мыңдық біріккен Раджпут армиясын басқарды. Баян шайқасында Раджпут армиясы моғолдар мен әуғандардың біріккен әскерлерін жеңді. Моғолдардың артиллериясы басым болды, ол Раджпут атты әскеріне қарсы тиімді болды, бірақ моғолдар Томар генералы Рана Санганы сатқанда ғана жеңіске жетті, нәтижесінде ол Хануа шайқасында (1527 жылдың 16 наурызы) Бабурдан жеңілді. Рана Санганың ұлы Рана Удай Сингх II билік еткен кезде Бабурдың немересі Акбар Мевардың астанасы Читторды жаулап алды. Акбар мен Рана Пратап Сингх арасындағы Халдихати шайқасында (1576 жылдың 21 маусымы) 80 мыңдық моғол армиясын Раджпут Раджа Ман Сингх және Акбардың ұлы Салим басқарды. Раджпут армиясының саны 20 мыңға жетті. Рана Пратап ағасы Шакти Сингхтің көмегімен өкінішпен шегінді. Оның аты Четк шайқаста қаза тапты. Кейін Рана Пратап Бхамашах атындағы джайни кәсіпкерінің қаржысымен Бхил тайпасының шағын армиясын ұйымдастырып, Акбарға қарсы партизан соғысын бастады және Деваир шайқасында (1582) жеңіске жетті. Ол Мевардың көп бөлігін қайтарып алды, бірақ Читторды қайта басып алуға қол жеткізе алмады.

Мұзаффаридтер әулеті

Гуджарат әкімі Мұзаффар шаһ I 1391 жылы Мұзаффар әулетін құрды. Ол жылдам кеңейіп, султан Махмуд I тұсында ең жоғары деңгейге жетті, ол 1509 жылы Диу шайқасында португалдықтарға жеңіліс тапты. Мевардан Махарана Санга бастаған шапқындар патшалықтың күшін күрт әлсіретті.

Қалық

Замориндер билік еткен шағын индуистік Наир патшалығы Каликут (Малабар) 1498 жылы португалдарды саудагерлер ретінде қарсы алды, бірақ 16 ғасырда Португалиямен бірнеше теңіз шайқастарын жүргізді. Каликуттағы мұсылман теңіз күштерінің басшысы Кунхали Маракарк деп аталды.

Виджаянагара империясы

Италиялық саяхатшы Никколо де Конти 15 ғасырда Виджаянагара империясының императорын Үндістанның ең қуатты билеушісі деп жазды. 1509 жылы Бахамани сұлтаны Виджаянагара империясына қарсы соғыс жариялады. Оның үлкен коалициялық әскері Кришнадевараядан жеңіліске ұшырады, ал сұлтан жараланды. 1510 жылы Кришнадеварая Ковелакондада сұлтанға қарсы қарсы шабуыл жасады; Бижапурлық Юсуф Адил Шахи шайқаста қаза тапты. 1512 жылы Кришнадеварая Барид и Мамаликты жеңіп, ол Бидарға қашып кетті. Содан кейін Кришнадеварая Райчур мен Гүлбарганы басып алды, ал Бидар да оның қолбасшылығына көшті. 1512-1514 жылдары Кришнадеварая өзінің ағасына қарсы көтерілген Умматтурдың палайгарларын бағындырды. Осы жорық кезінде Одишаның Гаджапати Виджаянагараға шабуыл жасап, солтүстік-шығыс провинциялары Удаягири мен Кондавидуды басып алды. Кришнадеварая 1513 және 1518 жылдар аралығында осы жерлерді қайта басып алды. 1565 жылдың 26 қаңтарында Ахметнагар, Берар, Бидар, Бижапур және Голконда сұлтандықтары бірігіп, Таликота шайқасында Виджаянагарды жеңіліске ұшыратты. Виджаянагардың аман қалған әскерлері үлкен қазынамен бірге Тамил Надудағы Веллоре бекінісіне және Тирупати маңындағы Чандрагириге (Андхра Прадеш) штаб-пәтерін қайта құру үшін қашып кетті. Осы жерде британдықтар Мадрастағы Англиялық Шығыс Үнді компаниясының Форт-Сент-Джордж бекінісін салу үшін жер сұрады. Кейін Виджаянагараның оңтүстік Телугу губернаторлары, қазіргі Тамил Надуда тәуелсіздік алды. Олар Гинги бекінісіндегі Гинги наяктары, Танжоре наяктары және Мадурай наяктары болды.

Моғол империясы

Моғол империясы, Исламның оқ-дәрі дәуірі мемлекеттерінің бірі, 1526 жылы Ибрагим Лодидің құлатылуымен басталды және 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында Оңтүстік Азияның көп бөлігін қамтыды. Жергілікті билеушілермен одақтасып, ол шығыстағы Бенгалиядан батыстағы Кабулға дейін, солтүстіктегі Кашмирден оңтүстіктегі Кавери алқабына дейін, өркендеген шағында кең аумақты – 100 мыңнан астам жерді қамтиды. Сол кездегі халық саны 110-130 миллионға жуық деп есептеледі. 1540 жылы моғол императоры Хумаюн Шер-шах Суриден жеңіліп, Кабулға қашуға мәжбүр болды. Сурилер мен олардың кеңесшісі, индуист императоры Хем Чандра Викрамадитья, сондай-ақ Хему аталған, 1540 жылдан 1556 жылға дейін Солтүстік Үндістанды басқарды. Хему 1556 жылы Делиден қысқа мерзімге «үнді» империясын құрды. Империяның «классикалық кезеңі» 1556 жылы Ұлы Акбардың таққа отыруымен басталды және 1707 жылы император Аурангзебтің қайтысымен аяқталды, бірақ әулет тағы 150 жылға созылды. Осы кезеңде империя орталықтандырылған басқару және жандағы мәдениетпен ерекшеленді. 1725 жылдан кейін империя тез құлдырады, мұрагерлік соғыстар, ашаршылық және оны тудырған жергілікті көтерілістер, діни төзбеушілік, Маратха империясының күшеюі және, соңында, британдық отаршылдық оған нұқсан келтірді. Соңғы моғол императоры Бахадур Шах II, оның билігі Дели қаласымен шектелген, 1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін британдықтар оны тұтқындап, жер аударып жіберді.

Жаттар

Бхаратпур патшалығы 1680 жылы Солтүстік Үндістанда жаттар құрған. Бхаратпур патшалығының құрылуы Дели, Агра және Матура маңындағы аймақта тұратын жаттардың Мұғұл империясына қарсы көтерілістерінің нәтижесі болды. Матураның жергілікті жат заминадары Гокула 1669 жылы мұндай көтерілістердің біріншісін бастады. Жаттар жеңіліп, Гокула өлімге кесілсе де, қозғалыс толыққанды түрде басылмады және наразылық күйзеліп тұрды. Махараджа Сураж Мал тұсында Бхаратпур патшалығы қазіргі Агра, Алигарх, Бхаратпур, Дхолпур, Этава, Гургаон, Хатрас, Мейнпури, Матура, Меват, Мерут, Ревари және Рохтак аудандарына дейін кеңейді.

Траванкор патшалығы

Мартханда Варма патшасы 1723 жылы Венадтың шағын феодалдық мемлекетін мұраға алып, оны Оңтүстік Үндістанның ең күшті патшалықтарының бірі – Траванкорға айналдырды. Мартханда Варма 1739-46 жылдардағы Траванкор-Голландия соғысында Траванкор әскерін басқарды, бұл Колачел шайқасымен аяқталды. Голландиялықтардың Траванкордан жеңілуі – Азиядан шыққан ұйымдасқан күштің еуропалық әскери технология мен тактиканы жеңгенінің ең алғашқы мысалы саналады. Мартханда Варма өзіне қарсы голландтармен одақтасқан жергілікті билеушілердің көптеген кішігірім княздықтарын жаулап алды. Дхарма Раджаның билігі тұсында Типу Сұлтан Траванкорға шабуыл жасады, бірақ бас қолбасшы Раджа Кесавадас, қарсыластары сандар жағынан басым болғанына қарамастан, Траванкорды жеңіске жеткізді. Бұл шабуыл Үшінші Англо-Майсур соғысында Типуға қарсы Траванкор-британдық одақ құруға әкелді. Траванкордың диуаны Велу Тампи Далава британ империясына қарсы күресті, бірақ жеңіліске ұшырады. 1805 жылы полковник Чарльз Маколей мен диуан Велу Тампи арасындағы келісімге сәйкес Траванкор британдық вассалдық патшалыққа айналды.

Майсур патшалығы

1780 жылдары Оңтүстік Үндістанның Майсур патшалығы әскері алғашқы темір қабықшалы және металл цилиндрлі ракеталарды жасады.

Компанияның ережесі

Британдық Үндістан армиясы Британдық Шығыс Үндістан компаниясының фабрикаларын күзету үшін құрылды. 1793 жылы француздық Пондишеринің түсуінен кейін, 1795 жылы Бенгалия, Мадрас және Бомбей президенттік армияларына бөлінді. Голландтықтар Траванкордың әскери күштері – Наир бригадасын дайындады. 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде Бенгалияның жергілікті жаяу әскерінің және атқыштардың бір бөлігі Британдық Шығыс Үндістан компаниясына қарсы бүлік көтерді. Дегенмен, көтерілісшілер Бомбей және Мадрас армияларынан күткеннен аз қолдау алды. Көтерілісшілер көптеген қатыгездіктер жасады, ең танымалдары Каунпур қамалында болды. Көтерілісшілер арасындағы ресурстардың жетіспеуі мен үйлесімсіздік салдарынан көтеріліс ақырында сәтсіз аяқталды. Көтерілісті басу кезінде британдықтар көптеген жазалау шараларын жүзеге асырды, ал көтеріліс 1858 жылға қарай көбінесе басылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыста 800 мыңнан астам адам ерікті түрде әскерге шақырылды, ал 400 мыңнан астам адам жауынгерлік емес қызметтерге ерікті түрде келді, бұл соғысқа дейінгі жыл сайынғы шамамен 15 мың адамды қабылдаумен салыстырғанда. Армия соғыс басталғалы бір ай өткен соң Батыс майданында әрекетке кірісті, алғашқы Ипр шайқасында Худадад Хан Виктория кресімен марапатталған алғашқы үндістандық болды. Майдан желісінде бір жыл қызметтенгеннен кейін, аурулар мен жарақаттар Үнді корпусын осыншалық деңгейге жеткізді, олар кері қайтаруға мәжбүр болды. 700 мыңға жуық үндістандық Месопотамия жорығында түріктермен соғысты. Үндістандық құрамалар Шығыс Африкаға, Египетке және Галлиполиге де жіберілді. Үндістан армиясы мен Императорлық қызмет әскерлері 1915 жылы Синай және Палестина кампаниясы аясында Суэц каналын қорғауда, 1916 жылы Романиде және 1917 жылы Иерусалимде шайқасты. Үндістандық бөлімшелер Иордан аңғарын басып алды, ал неміс көктемгі шабуылынан кейін олар Мегиддо шайқасында Египет экспедициялық корпусының және Дамаск пен Алеппоға қарай Шөлдегі атты корпустың ілгерілеуіндегі басты күшке айналды. Басқа дивизиялар Үндістанда қалып, Солтүстік-Батыс шекарасын күзетіп, ішкі қауіпсіздік міндеттерін орындады. Соғыс кезінде бір миллион үндістандық әскер шетелде қызмет етті. Барлығы 74 187 адам қаза тауып, тағы 67 000 адам жарақат алды. Бірінші дүниежүзілік соғыста және Ауған соғыстарында қаза тапқан шамамен 90 000 әскердің құрметіне "Үнді қақпасы" орнатылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы Британдық Үндістан армиясының құрамы шамамен 189 000 адамды құрады, оның ішінде шамамен 3000 британдық офицер және 1115 үнді офицері болды. Екінші дүниежүзілік соғыста күресу үшін армия кеңейтілді: 1945 жылға қарай армияның саны шамамен 2,5 миллионға жетті, оның ішінде шамамен 34 500 британдық офицер және 15 740 үнді офицері болды. Армия Францияда, Шығыс Африкада, Солтүстік Африкада, Сирияда, Тунисте, Малайяда, Бирмада, Грецияда, Сицилияда және Италиядағы әскери науқандарға қатысты. Абиссиния мен Солтүстік Африкада итальяндықтарға қарсы, Эль-Аламейнде және Италияда немістерге қарсы, сондай-ақ Бирмада жапондарға қарсы науқандарда ерекше үлес қосылды. Армия соңында 179 935 жарақат алды: 24 338 қаза тапты, 64 354 жараланды, 11 762 жоғалып кетті және 79 481 тұтқынға алынды. Соғыс кезінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы үнді ұлтшылдары мен жапон армиясы Ұлыбританиядан тәуелсіздік үшін күресу үшін Үндістан Ұлттық Армиясын (INA) құрды. Олар адам күші үшін 1942 жылдың ақпанында Сингапур түскен кезде жапондықтар тұтқындаған Үндістан армиясының шамамен 45 000 әскеріне сүйенді. Субхас Чандра Бос 1943 жылы INA басшылығына парашютпен жіберілді және INA-ны Малайядағы негізінен тамилдік азаматтардан тұратын үнді қауымдастығын қамтуға дейін кеңейтті. Ол INA үшін жауынгерлік рөлді келіссөздер арқылы жапондықтардан алды, олар оны барлау және насихат жұмыстарына пайдалануға көбірек бейімді болған. 1944 жылы INA бөлімдері Аракан мен Имфал жазығындағы британдық позицияларына қарсы жапон армиясының шабуылдарына қатысты. Бос әскери адам болмағандықтан, "Нетаджи" (құрметті басшы) INA-ға қарсы жөнелген Үндістан армиясының сарбаздары оның туына жиналады деп надандықпен сенді. Бірақ бұл үнді әскерлері тұғырлы тұрып, INA-ны жеңді. Осыған қарамастан Бос 1945 жылдың ақпанында Иравадиде INA үшін жеке сектор беруді талап етті. INA-ның кейбір әскерлерінің күш-жігеріне қарамастан, олардың секторы басып алынды және дезертирлік кең таралды. Әскери тұрғысынан INA жойылды. Соғыстан кейін бұл оқиға саяси әсер етті, өйткені британдықтар үш INA командирін әскери сотқа берді. Бұл қателік болды, өйткені бұрын INA-ға қарсы болған үнді ұлтшыл саясаткерлер енді INA-ға айыпталушыларды босату үшін халықтың ықыласын қоздырды. Өз қателіктерін түсінген британдықтар келісімге келді. Осылайша, INA Радждың күндері санаулы екендігінің тағы бір белгісі болды.

In 1939, the British Indian Army's strength was about 189,000, with about 3,000 British officers and 1,115 Indian officers. The army was expanded greatly to fight in World War II: by 1945, the strength of the Army had risen to about 2.5 million, with about 34,500 British officers and 15,740 Indian officers. The Army took part in campaigns in France, East Africa, North Africa, Syria, Tunisia, Malaya, Burma, Greece, Sicily and Italy. Particularly significant contributions came in the campaigns in Abyssinia and North Africa, against the Italians; at El Alamain and in Italy, against the Germans; and in the Burma Campaign against Japan. The army ultimately suffered 179,935 casualties: 24,338 killed, 64,354 wounded, 11,762 missing, and 79,481 taken [Prisoner of war]. During the war, Indian nationalist expatriates in Southeast Asia and the Japanese Army formed the Indian National Army (INA) to fight for Indian independence from Britain. For manpower, it relied on the approximately 45,000 Indian troops of the Indian Army whom the Japanese captured when Singapore fell in February 1942. Subhas Chandra Bose was parachuted in to lead the INA in 1943, and he greatly expanded the INA to include the mainly Tamil civilian Indian community in Malaya. He also negotiated a combat role for the INA from the reluctant Japanese, who were more inclined to use it intelligence and propaganda work. In 1944, INA units participated in the Japanese Army's offensives against British positions in the Arakan and the Imphal Plain. Not being a military man Bose – or "Netaji" (respected leader) naively believed that Indian soldiers of the Indian Army who deployed against the INA would flock to its standard. But these Indian troops stood fIrm, and actually defeated the INA. Despite this, Bose insisted that the INA be given an independent sector on the Irrawaddy in February 1945. Despite the desperate efforts of some INA troops, their sector was overrun, and desertions became commonplace. Militarily, the INA was finished. After the war, however, it made a political impact, due to the British decision to publicly court martial three INA commanders. This was a miscalculation, because Indian nationalist politicians, who had previously come out against the INA, now whipped up popular sentiment for the release of the INA accused. Realizing their error, the British acquiesced. In this way, the INA was another sign that the Raj's days were numbered.

Соғыстан кейінгі кезең және Үндістан доминионы

1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Үндістан армиясының офицерлік құрамына жалғыз үнділік генерал-майор Хираджи Курсетжи, бір IMS бригадирі, жауынгерлік қару түрлерінде үш үнділік бригадир және полковник және подполковник шендеріндегі 220 басқа да үнділік офицер кірді. 1945 жылдың қазан айынан бастап Үндістан Қарулы Күштеріндегі тұрақты лауазымдарға үндістер ғана тағайындалды, бірақ қажет деп саналған жағдайда британдық офицерлерді уақытша жұмысқа алу мүмкіндігі сақталды. 1946 жылы Үндістан Корольдік Әскери-теңіз күштерінің теңізшілері кемелерде және жағалаудағы базаларда көтеріліс жасады, бұл бүкіл Үндістанға әсер етті. 1947 жылдың басына қарай Үндістанның үш Қарулы Күші де 1,25 миллионнан астам әскери қызметкерін демобилизациядан өткізді. Үндістанның тәуелсіздігі енді сөзсіз болғандықтан және Ұлыбританияда жақында сайланған жаңа Лейбористік үкіметтің арқасында Қарулы Күштерді үнділендіру процесі жалғасты, бірақ 1947 жылдың маусым айына дейін, тәуелсіздікке екі ай қалғанда, Үндістан армиясында жауынгерлік қару түрлерінде қызмет ететін тек 14 үнділік бригадир болды, ал Қарулы Күштердің жауынгерлік қару түрлерінде үнділік генерал немесе әуе офицерлері болған жоқ.

Үлкен соғыс

Үндістан Республикасы Пәкістанмен төрт соғыс және Қытаймен бір шекара соғысы жүргізді.

Бірінші Үнді-Пакистан соғысы, 1947

Бұл соғыс Бірінші Кашмир соғысы деп те аталады. Соғыс 1947 жылдың қазан айында басталды, себебі Пәкістан Кашмир және Джамму князьдығының Махараджасының Үндістанға қосылуынан қауіптенді. Бөліністен кейін князьдықтар Үндістанға немесе Пәкістанға қосылуды немесе тәуелсіз болуды таңдау мүмкіндігіне ие болды. Джамму және Кашмир, ең ірі князьдық мемлекет, басым көпшілігі мұсылман халқымен және индус Махараджасы Хари Сингх биледі. Пәкістан армиясының қолдауымен келген тайпалық күштер князьдықтың бөліктеріне шабуыл жасап, басып алды, бұл Махараджаны князьдықты Үндістан доминионына қосу туралы келісімге қол қоюға мәжбүр етті, осылайша Үндістан әскери көмегін алуға мүмкіндік алды. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі 1948 жылдың 22 сәуірінде 47-ші қаулыны қабылдады. Содан кейін майдан біртіндеп нығайып, Бақылау жолағы деп белгілі болды. 1949 жылдың 1 қаңтарына қараған түні сағат 23:59-да ресми атысты тоқтату жарияланды. Үндістан князьдықтың үштен екі бөлігін (Кашмир аңғары, Джамму және Ладак қоса алғанда) бақылауға алды, ал Пәкістан Кашмирдің үштен бір бөлігін (Азад Кашмир және Гилгит-Балтистан) иеленді. Көптеген бейтарап сарапшылар Үндістанның соғыста жеңіске жеткенін мойындайды, себебі ол Кашмирдің үштен екі бөлігін, соның ішінде Кашмир аңғары, Джамму және Ладак басып алды. 36 сағаттың ішінде 451 жылдық португалдық отаршылдық аяқталды және Гоа Үндістанның құрамына қосылды. Португалиялықтардың 34-і қаза тапты, 57-сі жараланды және 3306-сы тұтқынға алынды. Үндістандықтардың жоғалғандары 22 қаза тапқан және 51 жараланған адамды құрады.

Қытай-Үндістан соғысы, 1962 жыл

1962 жылы Үндістан Қытаймен бір айға созылған шекара соғысын жүргізді. Екі ел де таулы шайқастармен қатал болған бұл қақтығыста әуе күштері мен теңіз күштерін қолданбады. Қытай бір жақты түрде атысты тоқтатып, соғысқа дейінгі орналасқан жерлеріне әскерін қайтарды. Бұл жеңіліс Үндістанды әскери саласында маңызды өзгерістер жасауға мәжбүр етті. Өзін-өзі қамтамасыз ететін және дербес қорғаныс өндірісі базасын құру мақсатында Қорғаныс өндірісі департаменті құрылды. 1962 жылдан бері осы бағдарлама аясында 16 жаңа қару-жарақ зауыты салынды.

Екінші Үнді-Пакистан соғысы, 1965

Бұл соғыс Пәкістанның «Гибралтар» операциясынан кейін басталды, ол Үндістан билігіне қарсы көтеріліс тудыру үшін Джамму және Кашмирге күштерді енгізуге бағытталған шара еді. Үндістан Батыс Пәкістанға толыққанды әскери шабуыл жасау арқылы жауап берді. Он жеті күндік соғыс екі тараптан да мыңдаған адамның қаза табуына әкеп соқты, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстан бері болған ең ірі танк шайқасы болды. Екі ел арасындағы қарым-қатынас Кеңес Одағы мен АҚШ-тың дипломатиялық араласуынан және одан кейін Ташкент декларациясының қабылдануынан кейін атысты тоқтату туралы келісімге келді. Әскери тұрғыдан шешілмегенімен, Үндістан мен Пәкістан екеуі де жеңіске жеткенін мәлімдеді. Дегенмен, көптеген бейтарап сарапшылар атысты тоқтату кезінде Үндістанның Пәкістаннан басымдығы болғанына келіседі. Пәкістан соғыс барысында алған жерінен көбірек аумақты жоғалтты және Кашмирді басып алу мақсатына жете алмады. Сондықтан көптеген бейтарап бақылаушылар бұл нәтижені Пәкістанның жеңілісі және Үндістанның стратегиялық жеңісі деп қарастырады.

1967 жылғы Үнді-қытай қақтығысы

1967 жылғы Қытай-Үнді қақтығысы, сондай-ақ 1967 жылғы Қытай-Үнді соғысы деп те аталатын (1967 жылғы 1-10 қазан) – Үндістан мен Қытай арасындағы Гималайдағы Сикким корольдігінде болған әскери қақтығыс. Бұл кезде Сикким Үндістанның протектораты болып табылды. Қытай Халық Азаттық Армиясы 1967 жылғы 1 қазанда Сиккимге басып кірді, бірақ 10 қазанға дейін Үндістан армиясы оларды кері шегіндірді. Чо Ла және Нату Ла оқиғалары барысында Үндістан әскері 88 қаза тапты және 163 адам жараланды.

Шатыстың соңында Қытай армиясы Үндістан әскерінен жеңілгеннен кейін Сиккимді тастап кетуге мәжбүр болды.

Үшінші Үнді-Пакистан соғысы, 1971 жыл

Бұл соғыс Кашмир мәселесін қамтымағандықтан ерекше болды, бірақ Шығыс Пәкістанның басшысы шейх Мужиб пен Батыс Пәкістанның басшысы Яхья Бхутто арасындағы саяси күрестен туындаған дағдарысқа байланысты болды. Бұл дағдарыс бұрынғы Шығыс Пәкістанда пісіп-жетіліп, Пәкістан мемлекеттік жүйесінен Бангладештің тәуелсіздік жариялауына әкеп соқты. «Searchlight» операциясы мен 1971 жылғы Бангладеш геноцидінен кейін Шығыс Пәкістандағы шамамен 10 миллион бенгалдық көршілес Үндістанға қашқан. Үндістан Бангладештің азаттық күресіне араласты. Пәкістанның ірі алдын ала соққысынан кейін екі ел арасында толыққанды әскери қақтығыс басталды. Пәкістан Үндістанның Пәкістанмен шектесетін батыс шекарасының бірнеше жерінде шабуыл жасады, бірақ Үндістан армиясы өз позицияларын сәтті ұстап тұрды. Үндістан армиясы Пәкістан армиясының батыстағы қимылдарына жылдам жауап берді және бастапқы табыстарға қол жеткізді, соның ішінде Пәкістан аумағының шамамен 5795 шаршы милі (15,009 км²) басып алды (бұл жер Пәкістан Кашмирінде, Пәкістанның Пенджаб және Синд секторында басып алынған, бірақ 1972 жылғы Симла келісімінде жақсы ниет белгісі ретінде Пәкістанға қайтарылды). Қатаң ұрыстардың екі аптасынан кейін Шығыс Пәкістандағы пакистандық күштері Үндістан және Бангладеш күштерінің бірлескен қолбасшылығына бас берді, содан кейін Бангладеш Халық Республикасы құрылды. Бұл соғыс Үндістан мен Пәкістан арасындағы барлық қақтығыстардың ішінде ең көп қаза болған соғысқа айналды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстан бері 90,000-нан астам пакистандық әскери қызметкерлер мен азаматтардың тұтқынға түсуі бойынша ең үлкен көрсеткішті тіркеді. Бір пакистандық автордың сөзімен айтқанда: «Пәкістан өзінің теңіз күшінің жартысын, әуе күшінің төрттен бірін және әскерінің үштен бірін жоғалтты».

Сиачен соғысы, 1984 жыл

1970 жылдардың аяғы мен 1980 жылдардың басында Пәкістан Үндістанмен даулы аумақтағы Сиачен мұздығына туристік экспедициялар ұйымдастыра бастады. Бұл дамудан кейін ашуланған Үндістан 1984 жылдың сәуір айында сәтті "Мегдут" операциясын бастады, оның барысында Сиачен мұздығының барлық бөлігін бақылауға алды. Үндістан ұзақ Сиачен мұздығының және оның барлық салалы мұздықтарының, сондай-ақ мұздықтың батысындағы Салторо қырқасының үш маңызды асуының – Сиа Ла, Билафонд Ла және Гён Ланың бақылауын орнатты. TIME журналының мәліметінше, Сиачендегі әскери операциялары нәтижесінде Үндістан 2590 шаршы километрден астам аумақты бақылауына қосты. Ол әлі де онда әскери базасын сақтап тұр. Пәкістан 1987 және 1989 жылдары мұздықты қайта басып алуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Қақтығыс Үндістанның жеңісімен аяқталды. 2003 жылдан бері атысты тоқтату режимі сақталуда.

Мизо ұлттық майданы, 1966 жыл

1966 жылғы наурыз айында Ассамдағы мизо көтерілісшілері тәуелсіздік жариялап, үкіметтік кеңселер мен әскери бекеттерге шабуыл жасады. Көтеріліс бірнеше аптадан кейін басылды және ақырында Мизорам Үндістанның дербес штаты болды.

Шола оқиғасы, 1967 жыл

1967 жылы қазанда Қытай-Үнді қақтығысы болды, ол қазір Чола оқиғасы деп белгілі. Халықтық азаттық армиясы Сиккимге қысқа мерзімге басып кірді, бірақ 48 сағат ішінде қайтарылды.

"Көк жұлдыз" операциясы, 1984 жыл

1984 жылдың маусым айында сол кездегі премьер-министр Индира Ганди Амритсардағы Алтын ғибадатханада бекінген Халистан қозғалысына жататын сикх сепаратистеріне шабуыл жасауға бұйрық берді. Операция нәтижесінде 500–1500 бейбіт тұрғын қаза тауып, Акал Тахтаға зор зиян келтірілді.

Шри-Ланка миссиясы, 1987-1990 жылдар

Үндістанның бейбітшілік сақтайтын күштері (IPKF) 1987–1990 жылдары Үнді-Шри-Ланка келісіміне сәйкес, Шри-Ланканың солтүстік және шығыс аймақтарында Тамил жолбарыстарын қарусыздандыру миссиясын жүзеге асырды. Бұл, дәстүрлі емес соғысқа дайындықтан өтпеген Үндістан армиясы үшін қиын шайқас болды. Шамамен 1200 әскери қызметкер мен бірнеше Т-72 танкысын жоғалтқаннан кейін, Үндістан Шри-Ланка үкіметімен кеңесіп, миссиядан бас тартты. "Паван" операциясы деп аталған бұл операция аясында Үндістанның әуе күштері Шри-Ланкаға және оның ішінде 70 000-ға жуық рейс жасады.

"Кактус" операциясы, 1988 жыл

1988 жылдың қараша айында Мальдив үкіметі жалдамалы әскердің шабуылына қарсы Үндістаннан әскери көмек сұрады. 3 қараша күні түні Үндістан Әуе күштері Пара арнайы күштерін Аградан әуемен 2000 шақырымнан астам қашықтыққа, Мальдив аралдарына жеткізді. Паракоммандостар Хулулеге қонды, әуежайды бақылауға алып, бірнеше сағаттың ішінде және қан төгілмей Маледе үкіметтік билікті қайта орнатты.

2001 жылы Бангладеш пен Үндістан арасындағы шекаралық қақтығыстар

Бангладеш-Үндістан шекара соғысы деп те аталатын бұл қысқа соғыс 15 сәуірде басталды, осы күні бангладештіктер даулы Пирдива ауылын басып алды. Шайқастар шамамен 5 күнге созылды, содан кейін Үндістан мен Бангладеш әскерлері бастапқы орналасқан жерлеріне қайтып келді және соғыс бұрынғы жағдайға оралды.

Ядролық бағдарлама

1974 жылы Үндістан 15 килотоннаға дейін қуатты ядролық қару сынағын жасады. Бұл сынаққа "Күлкілі Будда" деген кодтық ат берілді. 1998 жылдың 11 және 13 мамырында Үндістан бес жер асты ядролық сынақ өткізіп, өзін ядролық держава деп жариялады.

Соңғы өзгерістер

Әскер саны жағынан Үндістан Қытайдан кейін екінші орында тұр. Үндістан Республикасының жарым әскери күштері әлемдегі ең ірі жарым әскери күш болып табылады, олардың құрамы бір миллионнан асады. Өзін болашақ супердержава ретінде көрсетуге тырысатын Үндістан 1990 жылдардың соңында қарулы күштерін жаңартудың қарқынды кезеңін бастады. Үндістан басқа елдерден көмек алудың орнына, әскери техниканы өзі дамытуға басымдық береді. Үндістанның көптеген әскери кемелері мен су асты қайықтары, бронетранспорттық құралдары, зымырандары мен оқ-дәрілері отандық үлгілер бойынша жобаланып, жасалған.

Басқа елдермен әскери ынтымақтастық

1997 жылы Үндістан Ресейдің "Тактикалық әуе күштері үшін перспективалық әуе кешені" бағдарламасына қатысуға келісті. Бағдарламаның негізгі мақсаттарының бірі – 5-ші буын жойғыш ұшақ құрастыру болды; Су-47 прототипі 1997 жылы алғашқы сәтті сынақ ұшуын жүзеге асырды. 2001 жылы Ресеймен бірлесіп әзірленген "Брахмос" гиперкөлдік зымыраны сәтті сынақтан өтті. Үндістан сондай-ақ Израильмен беспілотты ұшу аппараттарын (БҰА) дамыту бойынша ынтымақтастық жасайды. Үндістан жақында әскери техниканы емес, оның технологиясын сатып алуға басымдық беріп отыр. Соңғы мысалдардың ішінде Ресейден "Сухой Су-30 МКИ" көп мақсатты жойғыш ұшақтары мен Т-90 негізгі ұрыс танкілері, ал Франциядан дизельдік "Скорпен" суасты қайықтарын сатып алу бар. 2004 жылы Үндістан басқа елдерден 5,7 миллиард АҚШ долларына әскери техника сатып алып, дамып келе жатқан елдер арасындағы ең ірі қару сатып алушыға айналды.

Апат

2000 жылдың 28 сәуірінде Баратпур оқ-дәрі қоймасындағы өрт салдарынан белгілі бір сомадағы оқ-дәрілер жойылды. Патанкот кіші қоймасында болған келесі өрттен де оқ-дәрілердің белгілі бір сомасы жоғалды. 2001 жылдың 24 мамырында Бiрдхвал кіші қоймасындағы өрт оқ-дәрілердің белгілі бір сомасын жойды.

Марапаттар

Соғыс кезіндегі батылдық пен қаһармандық үшін ең жоғары наградалар, мән-деңгейі бойынша төмендей келе, «Парам Вир Чакра», «Маха Вир Чакра» және «Вир Чакра» болып табылады. Бейбіт уақыттағы осыған баламалы наградалар – тиісінше «Ашока Чакра», «Кирти Чакра» және «Шаурья Чакра». Бұл екі соңғы награда бұрынғыда «Ашока Чакрасы, ІІ дәреже» және «Ашока Чакрасы, ІІІ дәреже» деп аталатын. Бейбіт уақыттағы наградалар кейде азаматтарға да берілген. Ерен еңбегі үшін «Парам Вишишт Сева» медалі, «Ати Вишишт Сева» медалі және «Вишишт Сева» медалі табыс етіледі.