Кіріспе

Ағылшын кәсіподақ жетекшісі (1834–1924)

Роберт Апплэгарт (26 қаңтар 1834 – 13 шілде 1924) – көрнекті британдық кәсіподақ жетекшісі және жұмысшы табының мүдделерін қорғаушы.

Өмірбаян

Роберт Апплэгарт Англияның Халл қаласында дүниеге келген. Оның әкесі кит аулау бригінің капитаны болған. Ол қысқа мерзімге әйелдер мектебінде оқыды, бірақ басқа ресми білім алмады және он жасында аяқ киім шеберханасында жұмыс істей бастады. Шеффилдке көшер алдында ағаш өңдеу шеберлігін үйренді, онда ол фермердің қызы Мэри Лонгмормен танысып, үйленді. 1854 жылдың желтоқсанында Апплэгарт Нью-Йоркке көшіп, жақсы жалақылы жұмыс іздеді, ол тек жарты тәжбен ғана келді. Бір уақыт бойы Шеффилдтен келген басқа бір көшпенмен бірге тұрды және теміржол станциясында түрлі жұмыстар атқарды. Ол АҚШ-тың демократиясына ризашылық білдірді, бірақ құлдыққа қатты қарсы болды және оны өз көзімен көру үшін Миссисипиге сапар шекті, онда ол Фредерик Дугласпен кездесті. 1857 жылы Апплэгарт әйеліне Америкада көмектесе алатынына сенімді болды, сондықтан оны Шеффилдтен шақыртты, бірақ ол саяхаттауға тым ауыр болды, сондықтан ол Шеффилдке қайтып оралды. Америка Азамат соғысы кезінде Апплэгарт Одақты ыстық қолдады. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол Шеффилд ағаш ұсталары одағына қосылды және олардың хатшысы болды. 1861 жылы Шеффилд ағаш ұсталары одағы Ағаш ұсталары мен тігіншілердің біріккен қоғамымен (ASCJ) бірікті, ал 1862 жылы одақтың бас хатшысы болып сайланды. ASCJ Жаңа үлгідегі одақ болды, және Апплэгарт Лондондағы басқа да жетекші Жаңа үлгідегі одақтастармен үнемі кездесіп тұрды, Сидни мен Беатрис Уэбб оларды хунта деп атады. Апплэгарт Лондон сауда кеңесінің (LTC) атқарушы мүшесі болды және кәсіподақтарға қатысты орташа көзқарасты жақтады, ереуілге емес, келіссөздерге баса назар аударды, әріптестеріне "Ереуілге шығу құқығынан ешқашан бас тартпаңыз, бірақ екі қырлы қаруды қалай қолданатыныңызға сақтықпен қараңыз" деді. Бұл ұстаным LTC журналының негізін қалаушы Джордж Поттермен қақтығыс тудырды, ол журналдың бүкіл елдегі кәсіподақтар ұйымдастырған барлық ереуілдерді толық қолдауы керек деп талап етті. Апплэгарт оны 1865 жылы Bee Hive ісін тергегеннен кейін "ереуілдер жасаушы" және жеке адалсыздық пен басқарудағы кемшіліктерге айыптады. Нәтижесінде Поттер LTC-ден кетуге мәжбүр болды. Апплэгарттың басшылығымен ASCJ мүшелерінің саны 1862 жылы 1000-нан 1870 жылы 10 000-нан асып, 17 000 фунт стерлингтен астам қаражат жинады. Кәсіподақтар жөніндегі Корольдік комиссия кезінде (1867) Апплэгарт комиссия алдында Жаңа үлгідегі кәсіподақтардың артықшылықтарын қызу қолдады, барлығы 633 сұраққа жауап берді және жалпы алғанда, ең әсерлі кәсіподақшыл куәгер ретінде танылды. Апплэгарт комиссияның кәсіподақтарды қолдайтын азшылық баяндамасын Гладстонның либералдық үкіметі қабылдасын деп үгіт жүргізді, бұл 1871 жылғы Кәсіподақтар туралы заңға әкелді. Сол жылдың мамыр айында оған жұқпалы аурулар жөніндегі Корольдік комиссияда қызмет ету ұсынылды, ол ASCJ-нің наразылығына қарамастан, оны бас хатшы лауазымынан кетуге мәжбүр етті. Осы уақытта ол Поттер мен Джордж Хауэллмен бірге шіркеу мен мемлекеттің ажыратылуын қолдау үшін жұмысшылар комитетіне қосылды. Корольдік комиссиядағы жұмысынан кейін Апплэгарт Генри Флюстың су астында тыныс алу аппаратын сататын француз фирмасының сауда өкілі болды. Ол Яблочков шамдарының ағылшын патентін алып, Эпсомда онымен сәтті бизнес құрды. Оның ескі досы Хауэлл 1895 жылы парламенттегі орынды жоғалтып, ауырып қалғанда, Апплэгарт пен ТЮК оған зейнетақы алу үшін 1650 фунт стерлинг жинады. 1898 жылы ол Бекслиде құс шаруашылығымен айналысып, француз тауығының жаңа түрін енгізді. Апплэгарт зейнетке шыққан уақытын Брайтон қаласында өткізді, онда 1917 жылы Ллойд Джордж оған Құрмет серіктесі атағын ұсынды. Ол ұсыныстан бас тартып, "қарапайым Роберт Апплэгарт" болып қалуды жөн көретінін айтты. 1924 жылы қайтыс болғаннан кейін ол Батыс Норвуд қорымында кремацияланды және өзінің тілегі бойынша діни рәсімсіз, зайырлы рәсім жасалды.