Кіріспе

Роман сериясы

1632 сериясы, сондай-ақ 1632 өлеңі немесе От шеңбері сериясы деп те аталады, – американдық автор Эрик Флинтпен бірлесіп жазылған және үйлестірілген, Baen Books баспасында жарық көрген альтернативті тарих кітап сериясы және қосымша сериялар. Оқиға 17 ғасырдағы Еуропада өтеді, онда Батыс Вирджиния штатындағы Грантвиллдің шағын ойдан шығарылған қаласы 2000 жылдан Отыз жылдық соғыс кезінде 1631 жылы Германияның орталық бөлігіне жіберіледі. 2019 жылға қарай серияның негізгі сюжетті дамытатын жеті жарияланған романы және бірнеше қосалқы сюжеттерді және тақырыптарды алға жылжытатын оннан астам жарияланған романы бар. Серияға жанкүйерлер жазған, бірақ кәсіби түрде өңделген, бірлескен материалдар да кіреді, олар The Grantville Gazettes атты екі айлық журналда және бірнеше бірлескен қысқа әңгімелерде жарияланады. Уақыт саяхаты әдебиеті тарихында 1632 сериясын Марк Твеннің «Коннектикут янкисі король Артурдың сарайында» романының кеңейтілген және өңделген нұсқасы деп қарастыруға болады, онда 19 ғасырлық американдық инженер өзін 5 ғасырдағы Англияда тауып, өткен қоғамға өз заманының толық технологиялық жетістіктерін енгізе алады. Флинттің нұсқасында бүкіл заманауи қауым өткенге көшіріледі, қазіргі қоғамның материалдық және жазбаша ресурстарының көп бөлігіне ие болады, бұл олардың өткенді өзгертуде сәтті болуын ықтимал етеді. 2022 жылы Эрик Флинттің қайтысынан кейін The Grantville Gazette және Ring of Fire Press тоқтатылғандықтан, 2023 жылдың маусымында жаңа компания – Flint’s Shards Inc. Эрик Флинттің жесірі және мұрагері Люсиль Роббинспен «Эрик Флинттің 1632 & Beyond» атты жаңа электрондық журналды шығару туралы келісімге келді, ол 2023 жылдың қыркүйегінен бастап тақ сандар айының бірінші күні екі айда бір рет жарияланады, бас редакторлыққа Бьорн Хасселер тағайындалды.

Серияның жалпы көрінісі

1632 сериясы Флинттің 1632 романымен басталды (2000 жылдың ақпанында жарық көрді). Басты роман мен сериялық роман "Анаконда жобасы" (2007 ж.) ерекшеліктерін есептемегенде, бұл серияның барлық бөлімдері бірлесіп жазылған, тіпті бірнеше авторлармен бірлесіп жазылған "негізгі жұмыстар" да бар. Дегенмен, Флинт баспамен кем дегенде екі жеке романға келісімшарт жасағанын айтты, олар қазіргі уақытта оның сайтында жоспарлануда. Әдебиеттанушы Флинт, оның шығармашылығының басым бөлігі бірлескен жұмыс болғанын мойындайды, бұл тәсіл идеялар мен стильдердің алмасуын ынталандырады, шығармашылық процесті күшейтеді және ескірген, үлгілік туындылардың пайда болуына жол бермейді. Грантвиллдің алғашқы газетінде және оның сайтында жазылғандай, Флинттің 1632 романы – үлкен топ адамдарды уақытқа кері тасымалдаудың әсерін зерттеу мақсатында жасалған тәжірибе, осы жағдайда бүкіл американдық қаланы. 1632 жылы Отыз жылдық соғыс (1618–1648) кезінде оқиғалар өрбуде. Қазіргі заманғы Грантвилл қаласы Батыс Вирджиниядан 1632 жылғы Еуропаға көшіріледі. Сюжет прагматикалық, американдық, одаққа бағытталған саяси ой-пікірлердің орта ғасырдан жаңа ғасырға көшкен, біртұтас болмаған Киелі Рим империясының авторитарлық, дінге негізделген қоғамдарымен қақтығысуына мүмкіндік береді. Флинт өзін-өзі өркендету және жеке мүдделердің кішігірім саясатына байланысты туындаған қиындықтардың мысалдарын, сондай-ақ протестанттық реформация мен Контрреформация сияқты христиандықтегі жіктелмеудің шешілмейтін айырмашылықтарын зерттейді. Грантвиллдің бастапқыда 1631 жылдың мамыр айында орналасқанына қарамастан, соғыстың жалғасуы және сол кездегі көлік инфрақұрылымының дамылмағандығы Грантвиллдің келуінің әсерін кейінгі уақытқа ықпал етеді, сондықтан кітаптың көп бөлігі 1632 жылы өтеді, осыдан да атауы шыққан. Серия бастапқыда екі бірлескен туындымен жалғасты: 1633 (бестселлер Дэвид Вебермен) және "От сақинасы" антологиясы (басқа танымал ғылыми-фантастикалық жазушылармен, соның ішінде Вебер мен Флинттің тереңгі тарихы бар әңгімелерімен). Жалпы, оқиғалар бір топ басты кейіпкерге бағытталмайды, керісінше, көптеген кітаптар мен қысқа әңгімелерде бірнеше күшті кейіпкерлер оқиғаны және сюжетті алға жылжытады. Флинт бастапқыда бүкіл қаланың ұжымдық кейіпкер болатынын жоспарлаған; бұл оның философиясының көрінісі, тарихи күштер бір немесе екі негізгі тұлғаның іс-әрекеттеріне емес, көптеген адамдардың күнделікті өміріндегі көптеген шағын тәуелсіз іс-әрекеттеріне негізделген. 1632 жылдың соңына қарай, Еуропаның Біріккен Княздықтарының Жаңа Америка Құрама Штаттары бастаған коалициясы швед королі Густав Адольфтың қару-жарағы мен қаржысына айналды (нағыз тарихи қызығушылық тудыратын еврей байланыстары арқылы). Бұл Габсбургтерді әлсірету үшін бұрыннан қаржылап келген кардинал Ришельеге шведтерге қарсы әрекет етуге мүмкіндік берді. Грантвиллдің кітаптары, әсіресе тарих кітаптары, Еуропаның билеуші элиталарының арасында жанкүйер оқырмандар тапты, бұл сол кездегі маңызды тұлғалардың жоспарлары мен стратегияларын өзгертті. Оқырмандар оқиғалардың хаотикалық сипатын түсінбейді (яғни, көрінетін ұсақ өзгерістер үлкен әсерге ие болуы мүмкін және керісінше), көбінесе бұл тарихтар оларға оқиғаларды басқа бағытта қалай басқаруға болатыны туралы жақсы түсінік береді деп санайды. Уақыт арқылы жіберілген "тұлғалар" оқиғаларды күшпен бағыттауға ниеттенбейді, бірақ демократия, санитария, медицина, теңдік сияқты негізгі күштердің ұзақ мерзімді перспективада адамзат өмірін жақсартатынын түсінеді және оларды насихаттауға және таратуға ниетті, тіпті олар өзінің нәтижелеріне "басшылық етпесе" де. Ришелье Жаңа Америка Құрама Штаттарына, Густавтың экспедициялық армиясына және Германия мемлекеттерінің одақтас княздықтарына қарсы тұру үшін төрттік одақ құрды. Бірінші кітаптан кейін серия көптеген кейіпкерлердің тәуелсіз әрекеттерін көрсететін бірнеше сюжеттік желілерді бастады. 1633 жылы америкалықтар Орталық Еуропаға географиялық тұрғыдан таралады. Келесісі – 1634: Галилей ісі романы және "Грантвилл газеттері" антологиясының біріншісі жаңа күшті кейіпкерлерді таныстырды. Біріншісі Оңтүстік Еуропалық желі деп аталады, ал екіншісі мен "От сақинасы" әңгімелерінің кейбіреулері Шығыс Еуропалық желіні (Австрия-Мажарстаннан Польшаға дейін солтүстікке қарай) бастады. 1633-тің автор-серіктесі, "Нью-Йорк Таймс" бестселлер авторы Дэвид Вебер серияның Орталық Еуропалық желісі немесе серияның негізгі желісі деп аталатын кем дегенде бес кітабына келісімшарт жасады, бірақ екі автордың келесі негізгі туындыны, 2007 жылдың мамырында жарық көрген 1634: Балтық соғысын жазу үшін кестелерін үйлестіруге уақыт кетті. Вебер күтпестен, басқа туындылар, мысалы, 1634: Тор көтерілісі, 1635: Канондық құқық және "Грантвилл газеттері" бір немесе басқа желіде технология, дін және әлеуметтік толқулардың қоғамға тигізетін әсерлерін терең зерттейді, Еуропа Грантвиллдің ықпалды болуына байланысты туындаған жаңа идеялармен күреседі, немесе жеке мүдделері үшін Грантвиллтің оқиғаларынан немесе білімінен пайда табуға тырысады.

Грантвилл газетінде (20032022)

1632 романы жазылған кезде Флинт оны бірден жалғастыруды жоспарламаған. Алайда, жалғастыруға зор сұраныс туғаннан кейін, Флинт (жаңа жазушы болғанымен, тәжірибелі редактор) Baen компаниясымен келісімшарт жасасқан басқа авторларды ғаламмен бөлісіп, оның әлеуетін жылдам дамытуға шақырды. Нәтижесінде, алғашқы ұзақ жалғасы жазылып жатқанда, Флинт бір уақытта көптеген авторлардың қысқа әңгімелерінен "От сақинасы" антологиясын құрастырды. Сонымен қатар, Baen's Bar онлайн-форумы 1632 романының цифрлық алдын ала нұсқасы жарықтанғаннан кейін жанкүйерлерден үлкен қызығушылық күтті. Форум тез арада бірнеше кіші топтарға бөлінді, олардың кейбіреулері, мысалы, сериядағы қазіргі заманғы технологияны қалай пайдалануға болатыны жөнінде Флинтке техникалық кеңесші ретінде көмектесті. Форумға жанкүйерлер жіберген әңгімелердің жоғары сапасы ресми "Грантвилл газеті" журналын құруға себеп болды, ол 1632 сериясының ресми бөлігі ретінде қысқа әңгімелер мен деректі мақалаларды жариялайды және Флинттің редакциялық бақылауында болды. Бастапқыда сирек шығарылатын журнал, кейіннен онлайн-абонементтік журналға айналды, авторларға жарияланған әңгімелері үшін төлем жасалды. "Грантвилл газетінің" бірнеше томы Baen Books баспасынан басылып шықты, ал журналдың бірнеше санында жарияланған сериалдық әңгімелер The Ring of Fire Press баспасынан кітап түрінде жарық көрді. "От сақинасы" антологиясы да тапсырыс бойынша жазылған қысқа әңгімелерді шығаруды жалғастыруда, әдетте 4-5 жыл сайын бір том жарық көреді. Соңғы нәтиже – өзара байланысты романдар мен әңгімелерден тұратын, канонға жаңа деңгейлер қосатын, бірлескен тарихи альтернатива сериясына айналды. Бірінші деңгей – "негізгі" романдар; екінші деңгей – параллель "бағыттарда" (әдетте әртүрлі географиялық аймақтардағы оқиғаларды көрсетеді) өтетін романдар; үшінші деңгей – баспа түрінде жарияланған қысқа әңгімелер (Грантвилл газетінен алынған немесе "От сақинасы" антологиясының бөлігі ретінде жеке тапсырыспен); және төртінші деңгей – Грантвилл газетінде жарияланған әңгімелер. Үшінші және төртінші деңгейлер көбінесе тереңірек ақпаратты ұсынып, романдағы оқиғалардың қарапайым халыққа тигізген әсерін көрсетті. Бүкіл серияның канонын Флинт қадағалап отырды.

1632 және одан да көп (2023 жылдан бастап)

Грантвилл газеті жабылып, бір жыл өткен соң, Флинттің 1632 жылғы бірлескен авторларының бір бөлігі Flint's Shards Inc. деп аталатын жаңа компания құрды. Бұл компания Eric Flint's 1632 & Beyond (көбінесе 1632 & Beyond деп аталады) атты жаңа электрондық журнал шығаруға арналған, ол 1632 және басқа Assiti әлеміндегі әңгімелерді екі айда бір рет жариялауға мамазданған. Бірінші саны 2023 жылдың қыркүйегінде жарық көрді, онда Джоди Линн Най, С. М. Стирлинг, Вирджиния ДеМарс, Ванс Гарретт және Чак Томпсонның 1632 әлеміндегі әңгімелері, сондай-ақ Айвер Купердің «Теңіздер патшайымы» әлеміндегі әңгімесі және Джордж Гранттың ғылыми-көркем мақаласы жарияланды. Екінші саны 2023 жылдың қарашасында шықты, онда Шон Литтл, Марк Тиррелл, Джордж Грант, Айвер Купердің әңгімелері, сонымен қатар Горг Хафф пен Паула Гудлетттің жазу тобының 1632 әлеміндегі әңгімелері және Бетан Кимнің ғылыми мақаласы бар. Үшінші саны 2024 жылдың қаңтарында жарық көрді, онда Роберт Э. Уотерс, Бетан Ким, Марк Тиррелл және Гаррет В. Вэнс әңгімелері жарияланды, барлығы 1632 әлемінде, ал Айвер Купер ғылыми мақала жазды. Төртінші саны 2024 жылдың наурызында шықты, онда Бьорн Хасселер, Эдит Уайлд және Джек Кэрроллдың 1632 әлеміндегі әңгімелері, сондай-ақ Айвер Купердің «Теңіздер патшайымы» әлеміндегі тағы бір әңгімесі жарияланды. Бесінші саны 2024 жылдың мамырында жарық көрді, онда Вирджиния ДеМарс, Натали Силк, Джордж Грант, Марк Тиррелл және Роберт Финегольдтың 1632 әлеміндегі әңгімелері, сондай-ақ Айвер Купердің ғылыми мақаласы бар.

1632 сюжет желілері

"Негізгі" романдар (олардың көпшілігін Флинт жеке өзі жазған) сериядағы маңызды саяси дамулармен қатар, бірнеше маңызды кейіпкерлерге де назар аударады. Дегенмен, канонның басқа авторларға ашылуы арқасында, басқа географиялық аймақтардағы сюжеттік желілерге толығырақ үңілуге болады. Нағыз тарих сияқты, бұл желілердің ешқайсысы жеке дамымайды, ал сюжеттік желілер әңгіменің қажеттіліктеріне сәйкес бірігіп, айырылады.

От шамы баспасы

2013 жылдың маусым айында "Грантвилл Газетте" онлайн жарияланған кейбір материалдарды қайта басып шығару үшін "Ринг оф Файр Пресс" құрылды. Біріншіден, газеттің бірнеше санында бөліп жарияланған әңгімелерді шығару арқылы, оларды газеттің түрлі сандарын іздемей-ақ оқу мүмкіндігі туды. Екіншіден, тақырыптық мақалалар жинақтары жарық көрді. 2018 жылы "Ринг оф Файр Пресс" баспасының қызметі кеңейді, бас редактор Уолт Бойес, Джой Уорд және суретші Лора Гивенс жұмысқа қабылданды. Кітап шығару жоспары айына екі кітапқа дейін артты, оның ішінде 1632 сериясының жаңа романдары (біріншісі – "1635: Ньюфаундленд үшін шайқас"), 1632 әңгімелерінің сериялық жинақтары, сондай-ақ 1632 жылға қатысы жоқ, жаңа және қайта басылған романдар кірді. Алғашқы томдар Amazon арқылы Kindle нұсқаларында немесе қағаз кітаптар түрінде қолжетімді болды. Кейіннен Baen өз веб-дүкені мен басқа тарату арналары арқылы "Ринг оф Файр Пресс" баспасының таңдалған кітаптарын таратуды бастады. 2022 жылдың 16 тамызында Эрик Флинттің әйелі Люсиль Роббинс "Грантвилл Газетте" және "Ринг оф Файр Пресс" баспасының дереу жабылатынын ресми түрде хабарлады. Үлкен қаржылық көмек болмаса, Флинттің қатысуынсыз екі жоба да экономикалық тұрғыдан тиімді болмайтыны анықталды.

Ассити Шардс романдары

1632 сериясының сәттілігінен кейін, Эрик Флинт 1632-ге ұқсас – "Ассити сынығы" салдарынан уақыттың өзгеруі болды деген идеяға негізделген, тағы екі балама тарих сериясын бастады.

Әдеби мәні және қабылдануы

2014 жылғы деректер бойынша, серияның төрт кітабы қатаң мұқабалы басылымдардың айтарлықтай көп сатылуы арқасында The New York Times ең көп сатылатын кітаптар тізіміне ілігуге мүмкіндік алды. «1634: Галилео ісі» 2004 жылғы сәуір айында қатаң мұқабалы көркем әдебиет бойынша ең көп сатылатын кітаптар тізімінде екі апта бойы болды, ең жоғары көрсеткіші 27-орынды құрады. «1634: Балтық соғысы» 2007 жылғы мамыр айында осы тізімде екі апта бойы болды, ал ең жоғары көрсеткіші 19-орынға жетті. «1634: Бавария дағдарысы» 2007 жылғы қазан айында бір апта бойы тізімде 29-орында болды. «1636: Кремль ойындары» 2012 жылғы маусым айында NY Times тізімінде 30-орынға ие болды. Сериядағы кітаптардың көбі түрлі Locus ең көп сатылатын кітаптар тізімдеріне ену үшін жеткілікті сатылды, кейбір атаулар бірнеше рет тізімделді, ал кейбіреулері тіпті айдың бірінші орнына жетті. «1635: Паптық ставкалары» - бұл сериядағы Wall Street Journal ең көп сатылатын кітаптар тізіміне енген алғашқы кітап. Бірнеше кітап Dragon Awards сыйлығына ұсынылды. «1635: A Parcel of Rogues» және «1636: The Cardinal Virtues» 2016 жылы финалист болды; «1636: The Ottoman Onslaught» 2017 жылы финалист болды; ал «Up time Pride and Down time Prejudice» 2020 жылы «Ең үздік балама тарих романы» номинациясы бойынша Dragon Awards сыйлығының финалисі болды, ал «1637: No Peace Beyond the Line» 2021 жылы «Ең үздік балама тарих романы» үшін Dragon Awards сыйлығын жеңіп алды. 2022 жылы «1637: Доктор Грибблфлоц және Стонердің жаны» «Ең үздік балама тарих романы» номинациясы бойынша финалист болды.