Кіріспе

Теодора Комнене немесе Комнена (Theodōra Komnēnē) (туған жылы белгісіз) Византия императоры Мануил I Комненнің қызы және Иерусалим патшасы Балдуин III-нің әйелі.

Отбасы

Теодора – себастократор Исаак Комненнің екінші әйелі Эйрене Синаденеден туған қызы. Оның әкесі император Иоанн II Комнен мен Венгрия королі Ладислав I-нің қызы Пирошканың ұлы болды. Оның әкесінің інілері император Мануил I Комненді қоса алды. Оның жартылай қарындасы Мария Комнина Венгрия королі Стефан IV-ке үйленді.

Иерусалимнің патшайымы

Иерусалимнің Бальдуин III 1153 жылы Иерусалим патшалығын анасынан және Регент-патша Мелисендадан басып алды. Ол үйленбеген, бірақ 1157 жылы Жоғарғы сот патшалықтың ең күшті және бай көршісі Византия империясынан әйел іздеу керек деп шешті. Византиялық одақ Сирияның сұлтаны және Иерусалимнің ең үлкен жауы Нур аль Динге қарсы аса қажетті ақша мен әскери көмек әкеледі деп үміттенеміз. Назарет архиепискобы Аттард, Иерусалим констеблі Торонның Хамфри II, Иоселин Пискеллл және Вильям де Баррис патшаға некеге тұру үшін келіссөздер жүргізу үшін Константинополға жіберілді (Аттард миссия кезінде қайтыс болды). Елшілер Константинополда бір жылға жуық уақытқа созылды, бірақ ақырында Теодора Балдуиннің әйелі болып таңдалады деп шешті. Ол кезде оның жасы 12-13 - те еді, бірақ әдемілігімен танымал еді. Оның қалыңдық сыйлығы 100 000 гиперпираны құраса, ал Тирдің Вильгельмы оның сәнді тойына арналған киімдері тағы 14 000 гиперпираны құрағанын есептеген. Балдуиннің жесірі ретінде Теодораға Акра қаласы берілді, ол Балдуин баласыз қайтыс болған жағдайда, оны өзінікі ретінде ұстайтын болды. Елшілер 1158 жылдың қыркүйек айында Теодорамен бірге Иерусалимге келді. Иерусалим патриархы әлі тағайындалмағандықтан, Антиохия патриархы Лиможский Аймерий некелесу рәсімін жүргізді. Бальдуин бұрын еркекпен өмір сүру салтымен танымал болған, бірақ қазір ол адал және адал күйеу болды. Неке қысқа болды және баласыз болды: Балдуин бірнеше жылдан кейін, 1162 жылы қайтыс болды, Теодора 17 жасында жесір қалды. Теодора уәде етілгендей, Акро қаласын алды.

Андроник І Комненмен қарым-қатынасы

Бірнеше жылдан кейін, 1166 жылы Теодораның туысы Андроник патшалыққа келді және Балдуиннің ағасы мен мұрагері Амальрик I оны Бейрут әміршісі етіп тағайындады. Андроник Теодораны Бейрутке шақырды, екеуі Дамаскқа қашып кетті, немесе, Уильям айтқандай, Андроник Нур әд-Динмен бірігіп оны ұрлап әкетті. Бұл, әдетте, ұрлау болған жоқ; Андроник бұрыннан үйленген, Антиохия князі Богемонд III-тің және Мануилдің әйелі Антиохиялық Марияның қарындасы Филиппамен байланыста болған еді, және ол осы туысқандық қатынастарды жақтырмаған Мануилдің қудалауынан қашуға тырысқан болуы мүмкін. Заңды неке болмағандықтан, Акра королі Амальрикке қайтарылды. Амальрик сондай-ақ Византиялық ханшайым Мария Комнинаға үйленді, императорлық одақ бұзылмады. Дамаскідегі Нур әд-Дин сарайында Андроник пен Теодораның Алексий және Эйрене есімді екі баласы дүниеге келді, бірақ Андроник сөзсіз шіркеуден қуылды. Олар Бағдатқа, содан кейін Андроник Пафлагониядағы қамалдың иегері болған Рум сұлтандығына сапарлады. Бірнеше жыл өткен соң Теодора мен оның балалары қолға түсіріліп, император Мануилге тапсырылды, ол оларды Константинопольде Андроникті византиялық адалдыққа оралуға итермелеу үшін кепіл ретінде ұстады. Ол шындығында 1180 жылы Мануилге бағыну үшін Константинопольге келді. 1182 жылы Константинопольге қайтып келгеннен кейін, 1183 жылы император болғаннан кейін, Теодора онымен бірге өмір сүргеніне ешқандай дәлел жоқ. Алайда осы кезде олардың қызы Эйрене император Мануил I мен Теодора Ватацинаның заңды емес ұлы Алексий Комненға үйленді. Осы уақытта Теодора Андроникке өзінің жүрегі жақын туысы Исаак үшін құны төлеуге шақыру жасады; Исаак бұрынғы Исаурияның византиялық губернаторы, қазір Арменияда тұтқын. К. Варзос Теодора Комнина мен Теодора Ватацина ақырында Андроникке қарсы құлық жасады деп болжайды, бірақ мұны растайтын нақты дәлелдер жоқ сияқты. Оның кейінгі өмірі туралы ешбір мәлімет жоқ.

Атаулар ауыстырылуы

Тағы бір Теодора Комненэ Антиохия князі Богемунд III-нің әйелі және Иерусалим королевасы Мария Комнененің қарындасы болды. Үшінші Теодора Комненэ Австрия герцогы Генрих II-нің әйелі және Австрия герцогы Леопольд V-нің анасы болды.