Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скаллоуэй қамалы – Шотландияның Шетланд аралдарындағы ең ірі арал, Шетленд материгіндегі Скаллоуэйде орналасқан мұнаралы үй. Мұнара 1600 жылы Оркнидің 2-ші графы Патрик Стюарт, Шетландты де-факто басқарған қысқа мерзімінде салынған.
Scalloway Castle is a tower house in Scalloway, on the Shetland Mainland, the largest island in the Shetland Islands of Scotland. The tower was built in 1600 by Patrick Stewart, 2nd Earl of Orkney, during his brief period as de facto ruler of Shetland.
Тарих
1564 жылы король Джеймс V-нің заңсыз ұлы Роберт Стюартқа (1533–1593) Оркни мен Шетланд аралдарында жер берілді және ол аралдарда өзін күшті, бірақ адал емес тұлға ретінде орнықтырды. Жерлерді тартып алу және салықтарды дұрыс пайдаланбау туралы көптеген шағымдарға қарамастан, Стюарт кейін король Джеймс VI оны Оркни графы және Шетланд лорды етіп тағайындады. Ол жергілікті лардтардың арасында танымал болмады, содан кейін олар корольді Стюартқа қарсы қойды. Стюарт 1593 жылы кедей күйде қайтыс болды, ал 1587 жылы оның графтығы жойылған еді. Роберт Стюарттың ұлы Патрик (шамамен 1566 – 6 ақпан 1615), әкесімен жақсы қарым-қатынаста болмаған, корольдің құрметіне ие болды және 1590 жылы Шетланд лорды атанды. Әкесінің өлімінен кейін ол Оркни графы лауазымын мұрагерлік етті, бірақ бұл 1600 жылға дейін ресми түрде бекітілмеді. Шетландта ол жерлерді иеленіп, лардтармен жанжалдар жасады: Роберт Стюарттың одақтасының ұлы, Култмалиндиялық Лоренс Брюс оның басты қарсыласы болды. 1600 жылы графтыққа байланысты жарлық алғаннан кейін Стюарт Скалоуэй қамалын салуға кірісті, ол шамамен 1607 жылы аяқталды. 1609 жылы Шетланд лардтары корольге граф Патриктің аралдарды дұрыс басқаруына наразылық білдірді. Патрик кейін Эдинбург қамалына қамалды және 1615 жылы ұлы Робертті Оркни иеліктерін қайтарып алуға ынталандырғаны үшін өлім жазасына кесілді. Осы аралықта аралдардың басқару құқығы Оркни епископы Джеймс Лоуға берілді, ол 1612 жылдың тамыз айында Скалоуэй қамалында алғашқы сот отырысын өткізді. 1653 жылы қамалға әскерлер орналастырылды, ал 18 ғасырдың басында оның жағдайы нашар деп сипатталды. Кейбір әшекей тас бұйымдары Скалоуэйдің солтүстік-батысындағы 18 ғасырлық үйге, Sand Haa-ға қосылу үшін алынып тасталды. Қираған орын 1908 жылы мемлекеттік қамқорлыққа алынды және қазір Historic Scotland ұйымы күтіп ұстайды. 1979–1980 жылдарғы қазба жұмыстары мұнараның солтүстігінде 17 ғасырға жататын шаруашылық ғимараттарының қалдықтарын ашты.
In 1564, Robert Stewart (1533–1593), illegitimate son of King James V, was granted lands in Orkney and Shetland and subsequently established himself as a powerful but unscrupulous figure in the islands. Despite numerous complaints against him for seizing lands and misusing taxes, Stewart was later made Earl of Orkney and Lord of Shetland by King James VI. He remained unpopular with the local lairds, and they subsequently turned the king against Stewart, who died impoverished in 1593, having had his earldom revoked in 1587. Robert Stewart's son Patrick (c. 1566 – 6 February 1615), who had been on unfriendly terms with his father, remained in the king's favour and was himself created Lord of Shetland in 1590. He effectively succeeded as Earl of Orkney on his father's death, though this was not formalised until 1600. In Shetland he continued to appropriate lands and feuded with the lairds: Laurence Bruce of Cultmalindie, son of Robert Stewart's ally, became his chief opponent. Following his charter of the Earldom in 1600, Stewart began the construction of Scalloway Castle which was completed around 1607. In 1609 the Shetland lairds complained to the king of Earl Patrick's misrule of the islands. Patrick was subsequently imprisoned at Edinburgh Castle, and was executed in 1615 for encouraging his son Robert to retake his Orkney possessions. Meanwhile, control of the islands was given over to James Law, Bishop of Orkney, who held his first court at Scalloway Castle in August 1612. In 1653 troops were stationed in the castle, and by the early 18th century its condition was described as poor. Some of the ornamental stonework was removed to be incorporated into the Haa of Sand, an 18th century house to the north west of Scalloway. The ruins were placed into state care in 1908, and are now maintained by Historic Scotland. Excavations in 1979–1980 uncovered the remains of 17th century outbuildings to the north of the tower.
Сипаттама
Скалоуэй қамалы L-тәрізді жоспармен салынған, оның басты мұнарасы және оңтүстік-батысқа қарай созылған қанаты бар. Шатыры жоқ қамал төрт қабаттан тұрады, басты мұнараның үстінде қосымша шатырлы бөлме орналасқан. Ең төменгі қабаты туннельді күмбезбен жабылған, онда ас үйлер, қоймалар және құдық бар. Бірінші қабаттағы залға тік баспалдақпен көтеріледі, ал жоғарғы қабаттарға спиральді баспалдақтар жетеді. Үшінші қабаттың шетінде әсем ою-өрнектермен бейілген бартизандар (бұрыш мұнаралары) орналасқан. Есіктің үстіндегі жазу қазір оқылмайды, бірақ 18 ғасырда былай деп жазылған: "Патрик Стюарт, Оркни және Шетланд графы. Шотландия королі V Джеймс. Негізі тасқа салынған үй тұрақты болады, ал құмға салынған үй құлайды".
Scalloway Castle is built on an L plan, with a main tower of , and a wing to the south west of square. The roofless castle is of four storeys, with an additional garret over the main tower. The ground level is tunnel vaulted, containing kitchens, stores and a well. A straight staircase leads up to the hall on the first floor, with spiral stairs leading to upper storeys. Around the third floor are bartizans (corner towers) projected on decorative corbelling. There is an inscription above the door, illegible today but recorded in the 18th century as "Patrick Stewart, Earl of Orkney and Shetland. James V King of Scots. That house whose foundation is on a rock shall stand but if on sand shall fall "