Сакраменто аймағындағы су тасқынынан сақтану жолы

Кіріспе

Сакраменто аңғарындағы су тасқыны айналма жолы

Йоло айналма жолы – Калифорнияның Сакраменто аңғарындағы, Йоло және Солано округтерінде орналасқан екі су тасқыны айналма жолының бірі. Бөгеттер жүйесі арқылы айналма жол Сакраменто өзенінің тасқынынан штаттың астанасы Сакраменто және басқа да жақын жердегі өзен бойындағы елді мекендерді қорғайды. Ылғалды жылдары айналма жол суға толуы мүмкін. Айналма жолға негізгі су кіретін жер – пассивті Фримонт бөгеті, онда су деңгейі 10 метрлік белгіге жеткенде Сакраменто өзенінен айналма жолға ағып түседі. Төмен ағысында, Батыс Сакраменто қаласының солтүстігіндегі Сакраменто бөгетін де қажет болған жағдайда Сакраментодан қосымша суды бұру үшін ашуға болады. Батыстан Кеш-Крик өзені айналма жолға құяды. Айналма жол Сакраментоға параллель, оңтүстікке қарай созылып, Рио-Вистадан бірнеше шақырым солтүстікке қарай Сакраменто-Сан-Хоакин дельтасына құяды. Айналма жолды Батыс Сакраменто мен Дэвис қалаларын байланыстыратын 80-ші тас жолындағы Йоло Коузвей және жүк және Амтрак пойыздары пайдаланатын Йоло Коузвейдің солтүстігіндегі теміржол көпірі кесіп өтеді. Солтүстікке қарай, 5-ші тас жолы да Вудленд қаласының шығысындағы Элкхорн Коузвейде айналма жолды кесіп өтеді.

Тарих

Сакраментода айналма жол салынар алдында бірнеше ауыр су тасқыны болған. Соңғы мұз дәуірінде пайда болған Йоло ойпаты қыс айларында маусымдық жаңбырлар мен қазіргі Сакраменто қаласын қоршаған үш өзенге (Сакраменто, Сан-Хоакин және Американ) құйылатын сулардың арқасында суға толып, 100 күннен астам сақталатын әртүрлі батпақты экожүйе құрады. 1800 жылдары маусымдық су тасқыны Сакраменто өзені аңғарындағы қалалар арасындағы саяхатты және қатынасты шектеді. 1862 және 1878 жылдардағы құрылыс бұзған су тасқындары түрлі су тасқынын бақылау шараларын қабылдауға әкелді, соның ішінде қазіргі Йоло айналма жолының шығыс жағындағы 11,5 миль (19 км) ұзындықтағы Туле каналы (1864 жылы аяқталды) және Федер және Сакраменто өзендерінің қосылған жерінен төмен орналасқан Элкхорн тосқауылы (1897–1917). Конгресс 1911 жылы Сакраменто өзенінің су тасқынын бақылау жобасын бекітті, ол суды бірнеше тосқауылдар мен айналма жолдар арқылы аударуды көздеді. Йоло айналма жолы – Сакраменто аңғарындағы қалалық су тасқынын болдырмауға көмектесетін екі маңызды айналма жолдың бірі. Екінші айналма жол – Йоло айналма жолынан жоғары орналасқан Саттер айналма жолы. Йоло айналма жолының ең ірі екі көзі – 1916 жылы аяқталған Сакраменто тосқауылы және 1929 жылы аяқталған Фримонт тосқауылы.

Су тасқынын бақылау

"Йоло" айналма жолының басты мақсаты – су тасқынын бақылау. Сакраменто өзенінің ағыны шамамен белгілі бір деңгейден асып кеткенде, артық су Фримонт бөгетіндегі "Йоло" айналма жолына жіберіледі. Сакраменто өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан Фримонт тосқауылының биіктігі шамамен 10 метр, ал солтүстік жағалаудағы бөгеттен 12 фут (4 метр) қысқа. Су 10 метрлік белгіге жеткенде, ол "Йоло" алабына ағып түседі. Елкхорн жартасы "Йоло" айналма жолынан солтүстікке қарай өтетін жерде, Каш-Крик су тасқынын бақылау бассейні "Йоло" айналма жолына құяды. Сакраменто тосқауылының ең жоғарғы нүктесі 8 метр, ал жылжымалы қақпалардың жоғарғы бөлігі 9 метрді құрайды; әр қақпаның ұзындығы 12 метр (38,1 фут).

Жабайы жануарлар тіршілік ету орындары

Йоло айналмасында Фримонт Уэйр Жабайы табиғат аймағы, Сакраменто Уэйр Жабайы табиғат аймағы және Йоло айналмасы Жабайы табиғат аймағы орналасқан. Vic Fazio Yolo Wildlife Area да Йоло айналмасы Жабайы табиғат аймағының бір бөлігі болып табылады және Флорида Эверглейдсының батысындағы ең ірі мемлекеттік-жекеменшік қалпына келтіру жобасы еді. Бүкіл айналма жол қысқы және көктемгі жаңбырлы маусымда су басқан кезде құнды ылғалды мекенді құрайды. Жазда айналма жолдың жабайы табиғат аймақтарынан тыс жерлері ауыл шаруашылығына пайдаланылады. Йоло айналмасы 280-нен астам құрлықта тіршілік ететін омыртқалы жануарлар түріне орталық болып табылады, олар маусымдарға қарай өзгеріп отырады. Табиғи су тасқыны жергілікті балық түрлері үшін өте жақсы өсіп-даму ортасын қамтамасыз етеді, соның ішінде қауіпті жағдайдағы чинук лососі де бар. Жас лососьтардың Йоло айналмасында, жақын орналасқан Сакраменто өзенінен гөрі жақсы өсетіні анықталды. Йоло айналмасында тұратын басқа да ерекше жануарларға алып байлам жылан, әулие креветкасы, ақбас бүркіт, Суэйнсонның бүркіті және тағы да басқалары кіреді. Жануарлар дүниесін басқарушылар кейде су құстары үшін ылғалды жерлерді жасау үшін белгілі бір аумақтарды суға батырады. Йоло айналмасы су құстары үшін тоқтау орны болып табылады, сонымен қатар оларға қоныс іздеуге және тамақтануға мүмкіндік береді. Йоло бассейнінің сулы-батпақты жерлерін қалпына келтіру жобасы Батыс АҚШ-тағы ең ірі сулы-батпақты жерлерді қалпына келтіру жобаларының бірі саналады. Йоло бассейнінің сулы алқаптарында маусымдық сулы алқаптар, жоталар, көпжылдық сулы алқаптар, көктемгі су тобырлары және жағалау ормандары бар. Айналма жолда құмшекер, қара жаңғақ, сабын, тұздық шөп және басқа да ағаш және шөп түрлері сияқты жағалау өсімдіктері де өседі. Калифорния Балық және жабайы табиғат департаментінің Жабайы табиғат аймағы Хабитат комитеті Йоло айналмасы Жабайы табиғат аймағындағы хабитаттарды басқару шараларын жыл сайын бақылайды. Олар жыл сайын жердің әртүрлі бөліктері үшін нақты басқару жоспарын белгілейді. Маусымдық сулы алқаптарды басқарудың мақсатты түрі – тимоти. Бұл өсімдіктің тұқымдары көшіп-қоныс жасайтын су құстарына көптеген қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, айналма жолда қажетті емес, мысалы, док және көпжылдық бұрыш сияқты бірнеше бөгде түрлер де бар. Йоло айналмасындағы судың көп ағыны Сан-Франциско шығанағындағы балық популяциясына да пайдалы. Бұл негізінен тіршілік ортасының кеңеюіне, азық-түлік қорының артуына, дернәсілдердің тасымалдануына және жыртқыштардың азаюына байланысты.

The Yolo Bypass contains the Fremont Weir Wildlife Area, Sacramento Weir Wildlife Area and Yolo Bypass Wildlife Area. The Vic Fazio Yolo Wildlife Area is also part of the Yolo Bypass Wildlife Area and was the largest public/private restoration project west of the Florida Everglades. The entire bypass forms a valuable wetland habitat when flooded during the winter and spring rainy season. In the summer, areas of the bypass outside the wildlife areas are used for agriculture. The Yolo Bypass provides habitat for over 280 terrestrial vertebrate species, changing throughout the seasons. The natural flooding provides an exceptionally good nursery habitat for native fish species, including the endangered Chinook salmon. Juvenile salmon have been found to grow substantially better in the Yolo Bypass than the adjacent Sacramento River. Other special status wildlife residing in the Yolo Bypass includes giant garter snake, fairy shrimp, bald eagle, Swainson's Hawk, and more. Wildlife managers occasionally flood certain areas to create wetlands for migratory waterfowl. The Yolo Bypass is somewhat of a pit stop for the waterfowl, and it provides nesting habitat and food for this abundance of birds. The Yolo Basin Wetlands Project is accounted as being one of the largest wetland restoration projects in the Western United States. Habitats in the Yolo Basin Wetlands includes seasonal wetlands, uplands, perennial wetlands, vernal pools and riparian forest. The Bypass also holds species of riparian vegetation such as cottonwoods, black walnut, willows, saltgrass, and other assorted tree and grass species. Habitat Management activities are monitored annually by the California Department of Fish and Wildlife's Wildlife Area Habitat Committee for area in the Yolo Bypass Wildlife Area. Each year they establish a specific management plan for different parts of the land. The targeted species for seasonal wetland management is the timothy species. This plant provides countless nutritional seeds for consumption by assorted migratory waterfowl. There are also quite a few nonnative species that are not necessarily wanted in the bypass such as dock and perennial pepperweed. Years with high flows in the Yolo Bypass also benefit fish populations in the San Francisco Estuary. This is mainly because of increased habitat availability, food supply, larval transport, and reduced predation.

Ауыл шаруашылығы

Йоло айналма жолының су тасқынына ұшырайтын алқаптары көптеген маусымдық дақылдарды өсіруге керемет жағдай жасайды. Калифорния Балық және жабайы табиғат департаменті Диксон ресурстарын сақтау ауданы арқылы фермерлерге жерді жалға береді. Ең көп өсірілетін дақылдарға күріш, сафлор, өңдеуге арналған томат, жүгері, күнбағыс және суғарып өсірілетін жайылымдар кіреді. Йоло айналма жолында өсірілген күріштің жартысы суыққа төзімділігі арқасында жабайы болып келеді. Егіншілік көбінесе көктемнің соңы мен жаз айларында, су тасқыны қаупі төмендеген кезде жүргізіледі, бірақ айналма жолдағы су деңгейіне байланысты егіншілік тоқтатылуы немесе кешіктірілуі мүмкін. Йоло округінің ауыл шаруашылығы өнімдерінің құны жылына шамамен 300 миллион долларды құрайды. Дақылдардан қалған қалдықтар жануарларға пайдалы. Алдын ала жиналған жерлер жануарларға азық табуға қолайлы орын жасайды, сондай-ақ азыққа мүмкіндік береді, мысалы, аза тұнбалары мен жергілікті емес сақиналы фазан үшін тұқымдар.

Көңіл көтеру және білім беру

Йоло айналма жолы көптеген демалыс мүмкіндіктерін және білім беру мақсатын да қамтамасыз етеді. "Йоло Байпас" жабайы табиғат орталығы балабақшадан жоғары сыныпқа дейінгі балалар үшін жазғы білім беру бағдарламаларын ұсынады. Бұл бағдарламалар өсімдіктер, жануарлар және ылғалды жерлер туралы тәжірибелік сабаларды қамтиды, ал "Йоло Байпас" жабайы табиғат аймағы оқу классы ретінде пайдаланылады. Жазғы лагерьлер, сабақтар бар, сондай-ақ экскурсияларды ұйымдастыруды қалайтын мектептерге есік ашық. Айналма жол ай сайын барлық жастағы адамдар үшін экскурсиялар ұйымдастырады. Йоло айналма жолы көбінесе құс бақылау, аң аулау және жаяу серуендеу үшін қолданылады. Аң аулауға болатын жануарлардың түрлеріне су құстары (айналма жол сумен толған кезде), сақиналы фазан және аза тұту көгершіні жатады. Сонымен қатар, Йоло айналма жолындағы ылғалды жерлерді аралап өтетін түрлі жолдар бар, оларға қалың жұртқының кіруіне болады.

Болашақ

Соңғы модельдеулер Yolo Bypass-ке су ағынының артуы жануарлардың тұру ортасына пайдалы болуы мүмкін екенін көрсетіп тұр. Жақын арада жүзеге асырылатын жоба Yolo Bypass-ті кеңейтуді көздеп отыр, бұл үшін бөгеттерді артқа жылжыту және Yolo Bypass-ке көбірек су жіберуге мүмкіндік беру жоспарлануда. Аyrıқша, "Бей-Дельта" табиғатты қорғау жоспары Yolo Bypass-те балықтардың мекендеу ортасын жақсарту шараларын қамтиды. Жоспарға сәйкес, Фримонт бөгетінің үстіңгі бөлігіне ойыс жасалып, су ағыны артыққанда балықтардың тұру ортасын су басу жиілігі ұлғайтылмақ.

Нигири жобасы

Нигири жобасы – Кнаггс ранчосындағы Йоло айналмасында UC Davis Су айдыны ғылымдары орталығы, Калифорния Су ресурстары департаменті және Калифорния форелі коммерциялық емес ұйымы бірлесіп жүргізіп жатқан ғылыми зерттеу. Бұл зерттеудің мақсаты – су тасқынына тоған алқаптардың, әсіресе күріш егістіктерінің, чинук ласосі сияқты жоғалу қаупі төніп тұрған түрлерге қолайлы тіршілік ортасын қалай қамтамасыз ете алатынын анықтау. Жазда бұл егістіктер күріш өндіруге пайдаланылады, ал қыста жерді су басу арқылы ласось үшін өте қолайлы батпақты мекенжайлар құрылады. Соңғы төрт жылдың қыстарында тәжірибелер жүргізілді, нәтижесінде Орталық аңғарда жас чинук ласосінің ең жылдам өсуі тіркелді. Эксперимент Сакраменто өзенінің табиғи жылдық су тасқыны циклін қайта жасайды, оған жергілікті балық түрлері көптеген жылдар бойы сүйенген. Аталған жобаға қазіргі уақытта АҚШ-тың Су ресурстарын басқару бюросы, Калифорния форелі және Калифорния Су ресурстары департаменті қаржылай қолдау көрсетуде.