Кіріспе
Малайзиялық көкжай сәулетшісі Кен Ён (6 қазан 1948 жыл) – Малайзиядан шыққан сәулетші, эколог, жоспарлаушы және автор. Ол экологиялық сәулет және ерекше жасыл эстетикасы бар экомистержоспарларымен әйгілі. 1971 жылдан бері экологиялық негізделген сәулеттің пионері болып табылады, тұрақты дизайнның теориясы мен тәжірибесін зерттеді. The Guardian газеті (2008) оны "планетаны құтқара алатын 50 адамның бірі" деп атады. Ённың штаб-пәтері Куала-Лумпурда (Малайзия) Hamzah & Yeang, Лондонда (Ұлыбритания) Llewelyn Davies Ken Yeang Ltd. және Бейжіңде (Қытай) North Hamzah Yeang Architectural and Engineering Company ретінде орналасқан.
Ken Yeang (6 October 1948) is an architect, ecologist, planner and author from Malaysia, best known for his ecological architecture and ecomasterplans that have a distinctive green aesthetic. He pioneered an ecology based architecture (since 1971), working on the theory and practice of sustainable design. The Guardian newspaper (2008) named him "one of the 50 people who could save the planet". Yeang's headquarters is in Kuala Lumpur (Malaysia) as Hamzah & Yeang, with offices in London (UK) as Llewelyn Davies Ken Yeang Ltd. and Beijing (China) as North Hamzah Yeang Architectural and Engineering Company.
Тәрбиелік жылдары
Малайзияның Пенанг қаласында туған ол Пенанг еркін мектебінде оқыды (1961–1962) және Челтенхам колледжіне (Глостершир, 1962–1967) түсті. Ол АА (Архитектуралық қауымдастық) сәулет мектебінен (Лондон) сәулетші дипломын алды, онда AD, AAQ журналдары және АА үшін тәуелсіз иллюстрациялар мен графикалық жұмыстар жасады. Кембридж университетінде "Құрылған ортаны жобалау және жоспарлауда экологиялық факторларды ескерудің теориялық негіздері" тақырыбында қорғаған диссертациясы оған PhD ғылыми дәрежесін берді, ол "Табиғатпен үйлесімде жобалау" (McGraw Hill, 1995) және "Proyectar Con La Naturaleza" (Gustavo Gili, SA, 1999) аттарымен жарияланды. Академиялық қызметінде ол Плимнің ерекше профессоры атағын иеленеді (Иллинойс университеті, АҚШ, 2005). Оның құрметті ғылыми дәрежелері: D.Litt.(Hon.) (Шеффилд университеті, Ұлыбритания, 2004), PhD (Hon.) (Малайя университеті, 2013), D.Arch (Hon.) (Universidad Ricardo Palma, Перу, 2016), D.Sc (Hon.) (Тейлор университеті, Малайзия, 2017). Еанг экология бойынша курстарға (Кембридж университетінің экологиялық биология кафедрасы), экологиялық жер пайдалану жоспарлау бойынша ішінара курстарға (Пенсильвания университетінің ландшафт сәулет кафедрасы, Иан МакХаргтың жетекшілігімен) қатысты. Бұл Еангтың жұмысының экологиялық негізін қалыптастырды және оның биологиялық әртүрлілікке және экомимикрияға негізделген экологиялық сәулет және бас жоспарлау саласындағы жұмысына ықпал етті, ол 1975 жылы Британдық экологиялық қоғамға мүше болды. Ол сонымен қатар Малайзиялық Менеджмент институтында, Сингапурлық Менеджмент институтында бизнес-менеджмент курстарын және Гарвард Бизнес мектебіндегі қысқа мерзімді курстарды да оқыды.
Кәсіби мансап
Ол ARB (Архитекторларды тіркеу жөніндегі кеңес) (Ұлыбритания, 1972), RIBA (Архитекторлардың корольдік институты) (Ұлыбритания), PAM (Pertubuhan Arkitek Malaysia) және Сингапур архитекторлар институты (SIA) тізілімінде сәулетші ретінде тіркелген. Ол SIA мүшесі, AIA (Америкалық сәулетшілер институты) құрметті мүшесі, Шотландиядағы Корольдік архитекторлар институтының құрметті мүшесі және Кембридж университетінің Вольфсон колледжінің құрметті мүшесі. Йеанг 1969–1970 жылдары Сингапурдағы S. T. S. Leong компаниясында стажировкадан өтті, 1969 жылы Louis de Soisson Partnership, 1974 жылы Куала-Лумпурдағы Akitek Bersekutu компанияларында жұмыс істеді және Т. Р. Хамза & Ракан Ракан (T. R. Hamzah & Rakan Rakan) компаниясын құру үшін AA түлектерінің бірі Тенгку Датук Роберт Хамзаға қосылды (1975), ол кейін 1976 жылы T. R Hamzah & Yeang Sdn. Bhd. болып өзгерді. Йеанг 2012 жылы тарағанға дейін Llewelyn Davies Ken Yeang (Ұлыбритания, 2005) компаниясының Дизайн директоры және төрағасы қызметін атқарды. Йеанг 12 биоклиматтық экологиялық биік ғимаратты, бірнеше мың тұрғын үйді (террас үйлерді), екі миллион шаршы футтан астам интерьер дизайнын, көптеген экологиялық жоспарларды және экологиялық қалалық жобаларды аяқтады. Йеанг архитектура мектептерінде және конференцияларда кеңінен дәріс оқиды (дүниежүзіндегі 30-дан астам елде). Қазіргі уақытта ол Иллинойс университетіндегі Plym Professorship кафедрасын иеленеді. Ол Техас A & M университетінде Практика профессоры, Шеффилд университетінде Грэм Уиллис профессоры, Оңтүстік Калифорния университетінің Провосттың танымал қонақ ғалымы, Флорида Атлантик университетінің қонақ танымал ғалымы, Шанхай қаласындағы Тонгжи университетінің кеңесші профессоры, Гонконг университетінің құрметті профессоры, Royal Melbourne Institute of Technology, University of Hawaii, University of New South Wales, Curtin University, University of Malaya, Deakin University университеттерінде қосымша профессорлық қызметтер атқарады.
Yeang has completed over 12 bioclimatic eco high rise buildings, several thousand dwellings (terraced houses), over two million sq. ft. interior design space, numerous eco master plans and eco city designs. Yeang lectures extensively at conferences and schools of architecture (over 30 countries worldwide). He currently holds the Distinguished Plym Professorship chair (University of Illinois). He has been Professor of Practice (Texas A & M University, Graham Willis Professor (University of Sheffield), Provost’s Distinguished Visiting Scholar (University of Southern California), Visiting Eminent Scholar (Florida Atlantic University), Advisory Professor (Tongji University, Shanghai), Honorary Professor (University of Hong Kong), misc. Adjunct Professorships (Royal Melbourne Institute of Technology, University of Hawaii, University of New South Wales, Curtin University, University of Malaya, Deakin University),
Йеанг MBf Property Unit Trust, Малайзия архитекторлар институтының Білім беру қоры, Малайзия үкіметінің Genovasi кеңесінің (2013), Малайзия архитекторлар институтының президенті, ARCASIA (Азия архитекторлар кеңесі) төрағасы, Ұлттар Достастығы архитекторлар қауымдастығының вице-президенті және RIBA (Британ архитекторлар институты) кеңесінің мүшесі болып қызмет етті. Оның ең маңызды құрылыс жұмыстары: Roof Roof House (Малайзия), Menara Mesiniaga (IBM франшизасы) (Малайзия), Сингапурдың Ұлттық кітапханасы (Сингапур), Solaris (CPG Consult компаниясымен, Сингапур), Spire Edge Tower (Abraxas Architects компаниясымен, Үндістан), DiGi Data Centre (Малайзия), Great Ormond Street балалар ауруханасының кеңейтілуі (Llewelyn Davies Yeang компаниясымен, Ұлыбритания), Геномдық зерттеулер ғимараты (Гонконг, ALKF & Associates компаниясымен), Суасана Путраджая (Путраджая, 2017).
Экологиялық жобалау
Еангтың ғылыми-зерттеу және техникалық жұмысы экологиялық архитектура мен бас жоспарлауда, дизайнның ресми негізін құруда, табиғатпен жасалған адамның биоинтеграциясына назар аударуда, гибридтік жүйелерді "құрылыс экожүйелер" ретінде құруда. Оның жұмысы биоклиматтық дизайнды (климатқа жауап беретін пассивті төмен энергия) экологиялық дизайнның кіші жиынтығы ретінде қабылдайды, бұл оған экологиялық дизайнның негізгі арматурасын ұсынады. Бұл тәсіл сонымен қатар климаттық реакциялар жергілікті жермен байланыстыратын маңызды аймақтық ерекшеліктерді тудырады. Басты жоба – Еангтың "Түсті төбе" үйі (1985), ол оның биоклиматтық эксперименттік алғашқы жұмысы. Тұрғын үйдің жоғарғы шатырындағы құрылысты бейнелейтін иілген жалаушалы шатыры бар, ол күн сәулесін сүзгілеу құрылғысы ретінде қызмет етеді және ғимараттың төменгі шатырындағы шатырды көлеңкелейді. Оның желмен қапталған қабырғалары желді асханаға бағыттайды. Шығыс жағындағы бассейн буландыру арқылы салқындататын құрылғы ретінде қызмет етеді, ол негізінен шығыстан соққан желді іргелес ішкі тұрғын бөлмелерге әкеледі. Көптеген ерекшеліктер ғимаратты климатқа бейім және экологиялық сәулет туралы кейінгі жұмыстарына арналған тәлімді эталондық прототипке айналдырады. Оның әсері Еангтың кейінгі құрылыс және жоспарлау жұмыстарында да байқалады. Еанг биік ғимараттар типологиясына биоклиматтық пассивті режим принциптерін қолданды. Жоғары қабатты мұнараның қарқынды салынған түрі бір түнде жойылып кетпейді, өйткені оның жоғары қалалық жер құндылықтарынан және қалалардың жылдам өсуіне бейімделу қабілетінен туындайтын экономикалық негізі бар. Ол осы құрылыс түрін көгалдандырудың экологиялық жағынан қолайлы жолдарын іздеді. Профессор Удо Культерман (Вашингтон университеті) оны "биоклиматтық көкжиектің" ойлап тапқышы деп санайды. Mesiniaga Tower (IBM Franchise, 1992) бұрынғы эксперименталды биоклиматтық идеяларды бір құрылыс түрінде біріктірді, мысалы, лифт өзегін мұнараның ыстық жақтарына күн буфері ретінде орналастыру, табиғи желдету мүмкіндіктері бар дәретханалар мен баспалдақтарды орналастыру, әр түрлі күн жолы пішінді күн көлеңкелерін қолдану, ең жоғарғы деңгейде буландырушы салқындату бассейінін пайдалану, болашақ фотоэлектр элементтер үшін негіз ретінде жоғарыдағы жапырақты шатыр, өсімдіктермен қамтылған және сатылы қас бет және ғимараттың пайдаланушылары үшін аралық жартылай жабық кеңістіктер ретінде көк террасалар. Бұл ғимарат прототип ретінде бірнеше марапаттарға ие болды, соның ішінде Аға Хан сәулет сыйлығы (1993), Малайзия сәулетшілер институты сыйлығы, Сингапур сәулетшілер институты сыйлығы, Австралия сәулетшілер институты сыйлығы және Америка сәулетшілер институтының (AIA) мақтау қағазы. Solaris ғимараты (Сингапур, 2008) экологиялық архитектура туралы идеяларын үздіксіз ландшафтылық пандус пен басқа да тәжірибелік құрылғылармен біріктірді. Оның аспандағы биік ғимарат түріндегі қалалық саябақ туралы идеялары оның солтүстік Сингапурдағы 1 Solaris ғимаратында (2011) "тік сызықтық саябақ" ретінде көрініс тапты. Бұл ғимараттарды табиғатпен биоинтеграция ретінде жобалау үшін оның жасыл күн тәртібіндегі эталондық ғимарат. Ғимараттың әр бұрышында орналасқан аспан бақшасы бар "тік сызықты парк" ретінде ұзындығы 1,3 км болатын экологиялық байланысты өсімдіктермен қамтылған жаяу жүргіншілер жолы бар, бұдан әрі орта деңгейге және ең жоғарғы деңгейге арналған шатыр бақшаларына байланысты. Оның биологиялық әртүрлілік пен жүйелік биоинтеграция жөніндегі жұмысы бастапқыда GyeonGgi Master Plan (Сеул, Корея) үшін ұсынылған "биологиялық әртүрлілік мақсаттары матрицасы" негізінде Suasana Putrajaya (Putrajaya, 2017) бағдарламасында жүзеге асырылды. Solaris тік сызықтық парк құрылғысы оның үздіксіз "жасыл эко инфрақұрылым" тұжырымдамасына әкелді, бұл құрылғы құрылыс нысанының және оны қоршаған ландшафтың, биоөңірдің және оның ішкі жерінің арасындағы маңызды экологиялық байланысқа мүмкіндік береді, ол мекендейтін орынға және маңызды биологиялық әртүрлілікке және жануарлар дүниесіне айналды. Оның барлық кейінгі бас жоспарлау және экологиялық қалаларды жобалау жұмыстарында (мысалы, Үндістанның Бангалордағы SOMA бас жоспары) және оның сәулетінде (мысалы, Үндістанның Гургаондағы Spire Edge Tower, аяқталды 2015 жылы) қолданылды. Осы жасыл эко инфрақұрылым тұжырымдамасы "эко инфрақұрылымдардың төрт топтамасын" біріктіру арқылы бірыңғай жүйеге айналдыру арқылы эко-бағдарламалаудың біріктіруші платформасын дамытуға әкелді. Еангтың биік ғимараттар типологиясы бойынша жұмысы "тік жасыл қалалық кеңістік" (1990-жылдар) ретінде көкжиекті "тік қалалық дизайн" ретінде қайта ойлап табуға бағытталған. [4] Оның идеялары көкжиектің типологиясын "аспандағы қала" ретінде кері қайтарады, алғаш рет Сингапур Ұлттық кітапханасында (2005) көрініс тапты. Ғимаратта 40 метрлік биіктіктегі кең "аспандағы қоғамдық кеңістіктер" бар, олар жасылдандырылған "аспан бақшалары" ретінде, ал төменгі жазықтық қоғамдық фестивальдар мен мәдени шаралар үшін "аспанға ашық" алаң ретінде қызмет етеді. Алаң үстіндегі қалың еден төмендегі қоғамдық кеңістікке буландыру салқындату массасы ретінде биоклиматтық қызмет көрсетеді. Кітаптар жинағы бар бір және бағдарламалық қызметтерге арналған басқа блокты байланыстыратын бірнеше жоғарғы деңгейдегі көпірлер бар. Блоктар арасындағы табиғи желдетілетін атриум "бесінші фасады" ретінде қызмет ететін жалаушалы шатырмен жабдықталған. Екі жағында көп көлемді оқу залдары орналасқан. Ең жоғарғы шатырда көрініс айналатын платформа бар. Ғимараттың құрылымы оның экологиялық эстетиканы табуға бағытталған үздіксіз зерттеулеріндегі органикалық геометрияға ие. Ғимарат Сингапурдың BCA Green Mark Platinum рейтингіне ие. Еанг Ұлы Ормонд Стрит балалар ауруханасының кеңейтілген бөлігінде (Лондон, Ұлыбритания) (2011 жылы аяқталды) қоңыржай климаттағы жасыл денсаулық сақтау нысаны ретінде жұмыс істеді. Ғимаратта орта маусымдарда табиғи желдетуді қамтамасыз ететін аралас режимді димоходты қабырғасы, Уолт Дисней басқаратын бірінші қабаттағы кафе, седум отырғызылған шатыр, әртүрлі төмен энергиялы ғимарат жүйелері (ЖЭО және т.б.), жасыл материалдарды пайдалану және т.б. бар. Ғимарат BREEAM бойынша "үздік" деп бағаланған. Оның эко-бас жоспарлау және эко-қалаларды жобалау платформасын дамыту жөніндегі жұмысы құрылған ортаны "тірі жүйе" ретінде қарастырады, ол "эко инфрақұрылымдардың төрт арматурасын" біртұтас жүйеге биоинтеграциялау арқылы өзара әрекеттеседі және функционалды. Бұл тәсіл өзгеріп жатқан күрделі факторлар мен технологияларды қосуға мүмкіндік беретін беймәлімдік аясын ұсынады, технологиялық ескіруге жол береді және инновацияларды ынталандырады. Оның жұмысы теориялық тұжырымдылықпен негізделген. Оның ерте Кембриджтегі докторлық диссертациясы (1975) экологиялық дизайн үшін біріктіруші жан-жақты теориялық модельді ұсынады, экологиялық дизайнның негізгі факторларын өзара байланысты "қоршаған ортаның өзара әрекеттерінің" төрт жиынтығында жинақтайды, математикалық "бөлінген матрицада" жинақталған. Бұл теориялық модель оның қазіргі экологиялық архитектурасы мен экологиялық бас жоспарлау жұмысы үшін негізгі басшылық аясы болып табылады. Еангтың жұмысының архитектураға әсері биотикалық құраушыларды құрылған ортаның бейорганикалық құрылымымен биоинтеграциялау үлгілеріне негізделген. Бұл тәсіл даму аймағында өмірге қабілетті орта жағдайларын жасауды және оларды жергілікті флора мен фауна түрлерімен тамақтану, көбейту немесе қорғану үшін сәйкестендіруді қамтиды, бұл жергілікті биологиялық әртүрлілікті арттыруға мүмкіндік береді. Бұл таңдалған флора түрлерімен біріктіріліп, күрделі "биологиялық әртүрлілік матрицасын" құрайды. Бұл күш-жігер экологиялық дизайнды аккредиттеу жүйелерінен асырып, жасыл дизайнның келесі кезеңі болуы мүмкін, құрылған жүйелер мен ландшафттың экологиясы арасындағы қатынасты қайта анықтайды, биоинтеграцияның жоғары деңгейін қамтамасыз етеді. Еангтың дизайн, құрылыс және теориялық жұмыстарындағы ең маңызды және оқулық үлесі – ландшафт архитектор Иан МакХагтың макроэкологиялық негіздегі жерді пайдалану жоспарлау тәсілін дамыту және оны құрылған нысан деңгейіндегі архитектуралық дизайнға дейін кеңейту және оны оның биоинтеграция үлгілерін пайдалану арқылы жетілдіру. Бұл күш-жігер болды...
The Mesiniaga Tower (an IBM Franchise, 1992) brought together earlier experimental bioclimatic ideas in a single built form, such as the placement of the elevator core as a solar buffers to the tower's hot sides, placement of toilets and stairwells with natural ventilation opportunities, adopting various solar path shaped sun shades, use of an evaporative cooling pool at the uppermost level, the overhead louvred canopy as a framework for future PV cells, and the vegetated and stepped façade and recessed sky terraces as interstitial semi enclosed spaces for building's users. This building as a prototype received several awards including the Aga Khan Award for Architecture (1993), The Malaysian Institute of Architects Award, the Singapore Institute of Architects Award, The Royal Australian Institute of Architects Award and a citation from the American Institute of Architects (AIA). The Solaris building (Singapore, 2008) brought together his ideas on ecological architecture with a continuous landscaped ramp and other experimental devices. His ideas for an urban park in the sky in the high rise building type is manifested as a 'vertical linear park' in his Solaris Building (2011) at 1 North Singapore that is a benchmark building in his green agenda for designing buildings as bioint gratin with nature. The building has an ecologically linked vegetated pedestrian walkway ramp that is 1.3 km in length as a 'vertical linear park', punctuated by sky garden terraces located at each of the building's corners, further linked to a mid level and to the uppermost level roof gardens. His work on biodiversity and systemic biointegration were implemented in the Suasana Putrajaya (Putrajaya, 2017) based on a 'biodiversity targets matrix' originally proposed for the GyeonGgi Master Plan (Seoul, Korea). The Solaris' vertical linear park device led to his concept of the continuous 'green eco infrastructure', a device that enables a vital ecological nexus between the built form and its surrounding landscape, bioregion and its hinterland, that became habitats and a crucial biodiversity and wildlife corridor in all his subsequent masterplanning and eco city design work (e. g. the SOMA Masterplan in Bangalore, India) and in his architecture (e. g. the Spire Edge Tower, in Gurgaon, India, completion c. 2015). This green eco infrastructure concept led to his developing a unifying platform for eco master planning as the weaving together of 'four sets of eco infrastructures' into a unified system. Yeang work on the high rise typology as 'vertical green urbanism' (c.1990’s) sought to reinvent the skyscraper as 'vertical urban design'. [4] His ideas invert the high rise typology as a 'city in the sky', first exemplified in the National Library Singapore (2005). The building features large 40m high 'public realms in the sky' as verdantly landscaped 'skycourt gardens', a ground plane as an 'open to the sky' plaza for public festivals and culture related activities. The thickened first floor slab over the plaza functions biol climatically as an evaporative cooling mass to the public realm below. Multiple upper level sky bridges link the building's two blocks (one containing the book collections and the other shaped block for programming activities. The naturally ventilated atrium between the blocks has a ventilating louvred canopy that serves as its 'fifth facade'. There are two multi volume reading rooms are located at either sides. At the uppermost roof is a promontory viewing pod. The building's built form has an organic geometry in his ongoing explorations to derive an ecological aesthetic (see below). The building received Singapore’s BCA Green Mark Platinum rating. Yeang worked on the Great Ormond Street Children's Hospital Extension (London, UK) (completed 2011) as a green healthcare facility in a temperate climate. The building has a mixed mode flue wall providing natural ventilation during the mid seasons to the Walt Disney operated ground floor Café, a sedum planted roof, with various low energy building systems (CHP, etc. ), use of green materials, etc. The building is BREEAM rated 'excellent'. His work on the development of a 'platform' for eco master planning and designing eco cities regards designing the built environment as 'a living system' that is both interactive and functional through the bio integration of the 'four eco infrastructural armatures' into an overall coherent system The approach provides an indeterminate framework enabling inclusivity of changing complex factors and technologies in a flexibility that allows for technological obsolescence while encouraging innovation. A theoretical rigorousness underpins his work. His earlier Cambridge doctoral dissertation (1975) presents a unifying comprehensive theoretical model for eco design defining the prime factors in eco design in four sets of interdependent 'environmental interactions', assembled in a mathematical 'partitioned matrix'. This theoretical model continues to serve as the underlying guiding framework for his present eco architecture and eco master planning work. The impact of Yeang's work on architecture is based on his patterns of biointegration of biotic constituents with the inorganic structure of the built environment. The approach involves creating viable habitats within the development and then matching these with selected native fauna species whether for feeding, breeding or refuge to enhance local biodiversity. These are matched with selected flora species in a composite 'biodiversity matrix '. This endeavour takes eco design beyond accreditation systems, likely as the next stage in green design, redefining the relationship of the built systems with the ecology of the landscape, enabling a higher level of bio integration. In Yeang's oeuvre of design, built and theoretical work, his most important and instructive contribution is his advancing the macro ecology based land use planning approach of the landscape architect Ian McHarg and in extending and articulating this from its macro urban regional scale to the micro level of architectural design at the scale of the built form using his biointegation patterns. This was an endeavour that McHarg had sought to do but unable likely limited by being a landscape architect. His recent work explores the concept of 'eco mimicry' as designing the built environment as constructed ecosystems that emulates the processes, structure and attributes of ecosystems. ‘Eco mimicry’ is a concept he first used in his papers on the use of biological analogies in design in Yeang, K.(1972), Bases for Ecosystem Design, in Architectural Design, Architectural Press, London (1973)), and in Yeang, K. (1974), Bionics: The Use of Biological Analogies in Design, in AAQ No.4 (Architectural Association Quarterly), London, UK, The ideas can also be found in, Learning From Nature: The Ecomimicry Project (Marshall, Alex, poster paper, Environmental Education conference, Western Australia (2006). The term 'eco mimicry' is regarded by Yeang as an outgrowth from the ‘bio mimicry’ and 'eco mimetics'. Yeang's eco mimicry refers to physical, structural and systemic mimicry of ecosystems, and not to be mistaken with a simplistic 'visual' mimicry which he regards as superficial. Many regard Yeang’s work as simply placing vegetation in his builtforms or as just creating an ecological nexus (continuous link) within his builtforms to enhance local biodiversity. Yeang’s work does much more than the addition of greenery and landscaping in his builtforms. The unique factor is involves the creation of new habitats within and around the development, matching of selected native species with these constructed habitats, setting their ‘biodiversity targets’ to achieve the expected level of biodiversity and providing physical conditions within these habitats to enable the selected species to survive over the seasons of the year. His built work become more than just ‘vertically landscaped architecture’ but are in effect constructed ‘living systems’. This differentiates his work from others who imitate his work by just placement of planting within their built forms.