Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Топырақ немесе су бетінде тіреулерге орнатылған үйлер.
Houses raised on piles over the surface of the soil or a body of water
Қазық үйлер (немесе тіреулерге орнатылған үйлер, көл үйлері) топырақ немесе су бетінде тіреулерге (немесе қазықтарға) орнатылған үйлер болып табылады. Қазық үйлер негізінен су тасқынынан қорғану үшін салынады; сонымен қатар олар зиянды жәндіктер мен кеміргіштерден де сақтайды. Үйдің астындағы көлеңкелі кеңістікті жұмыс немесе сақтау үшін пайдалануға болады. Қазық үйлер көбінесе Оңтүстік-Шығыс Азияда, Океанияда, Орталық Америкада, Кариб бассейнінде, Оңтүстік Американың солтүстік бөлігінде, Мадагаскарда, Маврикийде, Сейшель аралдарында және Мальдив аралдарында кездеседі.
Stilt houses (also called pile dwellings or lake dwellings) are houses raised on stilts (or piles) over the surface of the soil or a body of water. Stilt houses are built primarily as a protection against flooding; they also keep out vermin. The shady space under the house can be used for work or storage. Stilt houses are commonly found in Southeast Asia, Oceania, Central America, Caribbean, northern parts of South America, Madagascar, Mauritius, Seychelles and the Maldives.
Арктика
Арктикада мәңгі тоңған жерде салынған үйлер, астындағы мәңгі тоңған жердің еруіне жол бермеу үшін қазықтарға орнатылады. Мәңгі тоңған жердің құрамында 70% дейін су болуы мүмкін. Қатып тұрғанда ол берік негізді қамтамасыз етеді. Бірақ, егер үйден шығатын жылу мәңгі тоңған жерді ерітіп жіберсе, үй бұрылып, жерге батып кетуі мүмкін. Мәңгі тоңған жердің еруін тоқтатудың басқа да жолдары бар, алайда үйді жерден көтеріп қазықтарға орнату – ең тиімді әдістердің бірі.
Houses where permafrost is present, in the Arctic, are built on stilts to keep permafrost under them from melting. Permafrost can be up to 70% water. While frozen, it provides a stable foundation. However, if heat radiating from the bottom of a home melts the permafrost, the home goes out of level and starts sinking into the ground. Other means of keeping the permafrost from melting are available, but raising the home off the ground on stilts is one of the most effective ways.
Америка
Американың жергілікті халқы Колумбтан бұрынғы дәуірде де қазық үйлер салған. Палафитостар әсіресе Оңтүстік Американың тропикалық өзендердің аңғарларында, атап айтқанда Амазонка және Ориноко өзендері жүйелерінде кең таралған. Маракайбо көлінің жағалауында қазық үйлердің көп болуынан Америго Веспуччи осы аймақты "Венесуэла" (Кіші Венеция) деп атаған. Жылдамдықтан келген зиянның құны артып келе жатқандықтан, Мексика шығанағының жағалауында көбірек үйлер қазық үйлер ретінде салынуда немесе оларға айналдырылуда. Қазық үйлер Никарагуаның солтүстік-шығысындағы Москито жағалауының кейбір бөліктерінде, Бразилияның солтүстігінде, сондай-ақ Оңтүстік АҚШ-тың батпақты жерлерінде, дауылға бейім Флорида аралдарында және Оңтүстік Каролинаның жазық жерлерінде де жиі кездеседі.
Stilt houses were also built by Amerindians in pre Columbian times. Palafitos are especially widespread along the banks of the tropical river valleys of South America, notably the Amazon and Orinoco river systems. Stilt houses were such a prevalent feature along the shores of Lake Maracaibo that Amerigo Vespucci was inspired to name the region "Venezuela" (little Venice). As the costs of hurricane damage increase, more and more houses along the Gulf Coast are being built as or converted to stilt houses. Stilt houses are also still common in parts of the Mosquito Coast in northeastern Nicaragua, and in northern Brazil as well as the bayou parts of the Southern United States and the hurricane prone Florida Keys and South Carolina Lowcountry.
Африка
Батыс Африкада да биік қоймалар жиі кездеседі, мысалы, Мали және Гвинеядағы малинке тілінде сөйлейтін аймақтарда.
Stilted granaries are also a common feature in West Africa, e. g., in the Malinke language regions of Mali and Guinea.
Түрлері
Диаоцзяолу – Қытайдың оңтүстігіндегі паналар. Гелиотроп – Ролф Диш жобалаған, күн энергиясын барынша пайдалануға арналған бір тіреуі бар концептуалды үй. Келонг – Бастапқыда балық аулау үшін салынған, бірақ Филиппин, Малайзия, Индонезия және Сингапур елдерінде теңіз үстіндегі тұрғын үйлер ретінде де қолданылады. Бахай Кубо – Филиппинде кең таралған дәстүрлі үй түрі. Палафито – Колумбтан бұрынғы дәуірден Оңтүстік Америкада кездеседі. 19-шы ғасырдың соңында Чилидегі Кастро, Чончи және Чилоэ архипелагындағы басқа да қалаларда көптеген палафитолар салынды, қазір олар Чилотан сәулетінің ерекше элементі саналады. Pang uk – Гонконгтағы Тай О және Лантау аймақтарында, негізінен Танка тайпасы салған ерекше үй түрі. Папуа-Жаңа Гвинеядағы пана – Мотуан тайпасы салған, Папуа-Жаңа Гвинеяның оңтүстік жағалауында жиі кездесетін үй түрі. Квинслендер – Австралияның Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс штаттарында кең таралған пана. Чаанг-гар – Үндістанның Ассам штатында салынған үй түрі. Брахмапутра өзені аңғарындағы су тасқынына бейім аймақтарда көптеп кездеседі. Тай панасы – Әдетте, лотос тоғаны сияқты тұщы суға салынған үй түрі. Вьетнам панасы – Тай панасына ұқсас, бірақ діни себептерге байланысты кіреберісі төменгі болып келеді.
Diaojiaolou – Stilt houses in southern China. Heliotrope – A concept house designed by Rolf Disch with a single stilt, optimized for harnessing solar power. Kelong – Built primarily for fishing, but often doubling up as offshore dwellings in the following countries: Philippines, Malaysia, Indonesia and Singapore. Bahay Kubo – The traditional house type prevalent in the Philippines. Palafito – Found throughout South America since Pre Columbian times. In the late 19th century, numerous palafitos were built in Chilean cities such as Castro, Chonchi, and other towns in the Chiloé Archipelago, and are now considered a typical element of Chilotan architecture. Pang uk – A special kind of house found in Tai O, Lantau, Hong Kong, mainly built by Tankas. Papua New Guinea stilt house – A kind of stilt house constructed by Motuans, commonly found in the southern coastal area of PNG. Queenslander – Stilt house common in Queensland and northern New South Wales, Australia. Chaang Ghar – A type of stilt house built in Assam state of India. It is mainly found in flood prone areas of the Brahmaputra river valley. Thai stilt house – A kind of house often built on freshwater, e. g., a lotus pond. Vietnamese stilt house – Similar to the Thai ones, except having a front door with a smaller height for religious reasons.
Туризм
Малдив аралдары мен Ассамда қазық үйлер су вилласы ретінде жиі кездеседі.
Stilt houses as water villas are common in the Maldives and Assam.