Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эгмонт – Иоганн Вольфганг фон Гётенің 1788 жылы аяқтаған пьесасы. Оның драматургиялық құрылымы, оның алдыңғы «Sturm und Drang» пьесасы «Готц фон Берлихинген» (1773) сияқты, Шекспир трагедиясының күшті ықпалында жазылған. Пьесаға 1810 жылы Бетховен музыка жазған.
Egmont is a play by Johann Wolfgang von Goethe, which he completed in 1788. Its dramaturgical structure, like that of his earlier Sturm und Drang play Götz von Berlichingen (1773), is heavily influenced by Shakespearean tragedy. The play was set to music by Beethoven in 1810.
Жарияланым
Бірінші басылымы 1788 жылы Георг Йоахим Гошен Лейпцигте жарық көрді. Келесі басылымдар Лейпцигте 1788, 1789, 1790, 1803 жылдары және содан кейін белгілі бір уақыт аралықтармен жарияланды. Пьеса 1822 жылы француз тіліне аударылды, ал 1850 жылы Анна Суонвик ағылшын тіліне аударды, бұл аударма Бонаның стандартты кітапханасында жарық көрді.
The first edition was published in Leipzig, by Georg Joachim Göschen in 1788. Further editions were published in Leipzig in 1788, 1789, 1790, 1803 and at regular intervals thereafter. The play was translated into French in 1822, and into English by Anna Swanwick in 1850, published in Bohn's Standard Library.
Сюжет
Гете "Эгмонт" кітабында Егмонт (1522-1568) графының Альба герцогіне қарсы Сегізжылдық соғыстағы күресін баяндайды. Эгмонт – белгілі голланд сардары, ал Альба герцогы испан басқыншысын көрсетеді. Қамауға алу қаупі болғанымен, Эгмонт қашудан бас тартып, еркіндік идеалынан айырылмайды. Халықтың қорқақтығынан түрмеге қамалып, тасталып қалған ол, сүйіктісі Клерхеннің бар күшін салған әрекеттеріне қарамастан, өлім жазасына кесіледі. Осылайша, Клерхен өзінің сәтсіздігі мен үмітсіздігіне жеңіліп, өмірін өз қолымен аяқтайды. Пьеса батырдың тәуелсіздік үшін күресуге шақыруымен аяқталады. Оның шейіт болып қаза табуы – зұлымдыққа қарсы жеңіс болып көрінеді. "Эгмонт" – саяси манифест, онда Эгмонттың әділдік пен ұлттық бостандыққа деген құштарлығы Альба герцогының зорлықпен билеуіне қарсы қойылады. Бұл сонымен қатар фламанд ақсүйегінің тағдырға мойынұсынып, турашылдығы мен адалдығының қатал салдарына фаталистік көзқараспен қабылданатын тағдыр драмасы.
In Egmont, Goethe relates the fight of Count Egmont (1522–1568) in the Eighty Years' War against the despotic Duke of Alba. Egmont is a famous Dutch warrior and the Duke of Alba represents the Spanish invader. Though under threat of arrest, Egmont refuses to run away and give up his ideal of liberty. Imprisoned and abandoned because of the cowardice of his people, and despite the desperate efforts of his mistress Klärchen, he is sentenced to death. Thus, faced with her failure and despair, Klärchen puts an end to her life. The play ends on the hero's last call to fight for independence. His death as a martyr appears as a victory against oppression. Egmont is a political manifesto in which Egmont's craving for justice and national liberty is opposed to the despotic authority of the Duke of Alba. It is also a drama of destiny in which the Flemish nobleman, with fatalism, accepts the dire consequences of his straightforwardness and honesty.
Музыка
1809 жылы Бургтеатр Гётеге деген құрметі зор Людвиг ван Бетховенді пьесаны қайта қою үшін қосымша музыка жазуға шақырғанда, ол ынтамен келісті. Бұл оның саяси ойларына жақын тақырыптарды еске түсірді, олар бұрынғы "Леонора" (1814 жылғы түпкілікті нұсқада "Фиделио" деп аталды) операсында және 1807 жылғы "Кориолан увертюрасында" көрініс берген. Увертюрадан басқа, ол жоғары сапалы, бірақ бір-бірімен байланысы аздау тоғыз қосымша музыкалық шығарма жазды, олардың ең көрнектісі – әдемі Клерхеннің өлімі. Қосымша музыканың басқа бөліктері сирек орындалса да, Бетховеннің "Эгмонт" увертюрасы концерттік репертуардың маңызды бөлігі болып табылады. Ол түрлі заманауи мәдени туындыларда қолданылды, соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының танымал фильмінде де пайдаланылды. Увертюра 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ұрланып, өлтірілген 11 израильдік спортшыны еске алу рәсімінде орындалды.
When in 1809 the Burgtheater asked Ludwig van Beethoven, a great admirer of Goethe, to compose incidental music for a revival of the play, he accepted with enthusiasm. It recalled themes close to his own political preoccupations, already expressed in his opera Leonore (renamed Fidelio in the definitive 1814 version) and in his Coriolan Overture (in 1807). Besides the Overture, he wrote nine pieces of incidental music, of great quality but a little disconnected, culminating with the beautiful Klärchen's Death. Though the other pieces in the incidental music are seldom played, Beethoven's overture to Egmont is a staple of the concert repertoire. It has been used in various modern day cultural output, a famous United Nations film being one of them. The overture was played at the memorial service commemorating the kidnapping and murders of 11 Israeli athletes at the 1972 Summer Olympics.
Мәдениеттің әсері
"Алтын пальма" жүлдесін жеңіп алған венгрлік "Овертура" қысқа метражды фильмі, Янош Вадас режиссерлік жұмысы, Бетховеннің "Эгмонт" увертурын бірқатар суреттерге қоса музыкалық сүйемелдеу ретінде қолданады. Суреттердің бірінде жұмыртқадан жарып шығатын құс бейнеленген, ол Эгмонттың барлық кедергілерге қарамастан еркіндік үшін күрескен бунтар мінезін көрсетеді. "Үздік қысқа метражды деректі фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылған бұл фильм кино тарихындағы ең әсерлі қысқа фильмдердің бірі деп есептеледі. Рецензент оны "фестиваль тарихындағы музыка мен бейнелердің ең шебер үйлесімі" деп атады.
The Short Film Palme d'Or winning Hungarian film Overture by János Vadász uses Beethoven's Egmont Overture as the soundtrack for a series of images, featuring a hatching bird, referencing the rebellious nature of Egmont fighting for freedom despite all barriers. The film, nominated for the Academy Award for Best Documentary (Short Subject) has been described as one of the most influential short films in film history. The reviewer said it was "among the most ingenious pairings of music and image in the history of the festival."