Кіріспе

1995 жылғы бейне ойын

Phantasmagoria – Роберта Уильямс MS DOS және Microsoft Windows үшін жасаған, ал Sierra On Line компаниясы 1995 жылдың 24 тамызында шығарған оқиғалық қорқыныш жанрындағы бейне ойын. Ол шалқарадағы үйге көшіп келген жазушы Адриенна Деланидің (Виктория Морселл) басынан өткен оқиғаны баяндайды, ол үстімізден келіп, табиғаттан тыс күштермен қорқытылады. Бұл ойын интерактивті фильмдердің ең танымал кезеңінде жасалған, онда кино сахналары мен ойынның үш өлшемді кеңістігінде нақты актерлер мен түсірілімдер қолданылған. Ойын зорлық-зомбылық пен жыныстық мазмұнымен ерекшеленеді. Уильямс бұрыннан-ақ қорқыныш ойынын жасауды жоспарлаған, бірақ бағдарламалық қамтамасыз ету технологиясы жетілгенше сегіз жыл күтті. Phantasmagoriaны жасауға 200-ден астам адам қатысты, ол Уильямстың 550 беттік сценарийіне негізделген, бұл Голливудтың орташа сценарийінен төрт есе ұзын. Оны жасауға екі жылдан астам уақыт, ал түсіруге төрт ай кетті. Ойынның бастапқы бюджеті 800 000 доллар болған, бірақ оны жасауға 4,5 миллион доллар жұмсалды және Sierra ойын үшін арнайы салған 1,5 миллион долларлық студияда түсірілді. Ойынның режиссері Питер Марис болды, ал түсірілімдерде жиырма бес актер көк экранның алдында өнер көрсетті. Көптеген ойындар сол кезде 80-ден 100-ге дейін фондық суреттерді қамтыса, Phantasmagoria-да 1000-нан астам фондық сурет бар. Ойынға арнайы эффектілерді жасау үшін кәсіби Голливуд компаниясы тартылды, ал музыкалық қосымшаға 135 дауысты хордың орындауындағы нео-грегориан әндері енгізілді. Sierra ойынның ересектерге арналғанын баса көрсетті, компания оны рейтингтік жүйеге ұсынды және графикалық мазмұнды жұмсарту үшін ойын ішінде парольмен қорғалған цензуралау опциясын қосты. Phantasmagoria бірнеше рет кешіктіріліп, жеті дискте шығарылды, бірақ ол қаржылық сәттілікке жетті, алғашқы аптаның соңында 12 миллион доллар табыс әкелді және 1995 жылдың ең көп сатылған ойындарының біріне айналды. Sierra ойынды белсенді түрде насихаттады. Ол аралас пікірлер алды, графикасы мен кернеулі атмосферасы үшін мақталып, баяу қарқыны мен оңай жұмбақтары үшін сынға ұшырады. Ойын сонымен қатар дау тудырды, әсіресе зорлау көрінісіне байланысты. CompUSA және басқа да сауда орындары оны сатудан бас тартты, діни ұйымдар мен саясаткерлер оны айыптады, ал Австралияда оған классификация берілген жоқ. 1996 жылы Phantasmagoria: A Puzzle of Flesh атты жалғасы шықты, бірақ Уильямс оның жасалуына қатыспады.

Ойын процесі

Phantasmagoria – ойын ішіндегі және үш өлшемді ортада көрінетін актерлер мен кино түсірілімдері бар тапсыру және клик арқылы ойналатын оқиғалық ойын. Ойын интерактивті фильмдердің танымалдылығы шарықтаған кезде, Wing Commander III және Under a Killing Moon сияқты танымал компьютерлік ойындар шыққан кезде жасалды. Ойыншы әрқашан экранда болатын басты кейіпкер Адриен Деланиді басқарады. Ойыншы экранның белгілі бір бөліктерін басып, оның қозғалысын басқара алады немесе оны нақты орындар мен заттарды зерттеуге жібере алады. Камера бұрыштары мен бөлмелер Адриенді қайда жылжытсаңыз, соған қарай өзгереді. Ойында тек төрт тышқан командасы бар: қарау (адамды таңдағанда "сөйлесу" болады), затты алу, затты қолдану және жүру. Тышқан курсоры әрқашан жебе болып табылады, бұрынғы Sierra On Line ойындарынан айырмашылығы, курсорды оң жақ батырманы басып, әртүрлі функцияларды (мысалы, жүру, қол, көз) көрсетуге өзгертуге болады. Курсор пайдаланушы әрекет жасай алатын жерден өткенде қызыл түске айналады. Әрекет аяқталғаннан кейін курсор қайтадан қызыл түске айналмайды. Экрандағы тарау көрсеткіші берілген тарауда қанша прогресс қалғанын көрсетеді. Интерфейстің сол жағында қызыл бас сүйек батырмасы бар, оны пайдаланушы кеңес алу үшін баса алады. Оң жағында жабық көз суреті бар қызыл батырма бар, ол пайдаланушы батырмаға сүйреп әкелген кез келген инвентарь затты көрсетеді. Дисплейде бірнеше бағытта бұрылатын жақыннан түсірілген сурет көрсетіледі. Уильямс өзін нақты бір жанрда ойнатуды қаламайтынын айтты: "Менде ертегілерден гөрі көбірек мүмкіндік бар деп ойладым. Мен мазмұны мен терең сезімдері бар ойындарды зерттегім келді". Phantasmagoria оның алғашқы қорқынышты ойыны болғанымен, Уильямс бұрынғы құпия ойындарында, Mystery House және Laura Bow сериясында кісі өлтіру және қылмыс оқиғаларын жасаған. Уильямс қорқынышты жанрдың жанкүйері болды, бірақ төрт жасында "Қара мұражайдың қорқыныштары" (1959) фильмін көргеннен кейін бала кезінде көп қорқынышты фильмдерді көрмеді. Ол оларды жасөспірім кезінде қайтадан көруге кірісті, әсіресе Хэллоуин (1978) және Стивен Кингтің романдары негізінде түсірілген Кэрри және Нұрлы (1980) фильмдері ұнады. Уильямс Phantasmagoria-дан сегіз жыл бұрын қорқынышты ойын жасағысы келді және бірнеше рет жобалауға кірісті, бірақ ешқайсысы іске аспады. Ол компьютерлік ойын индустриясы мен бағдарламалық қамтамасыз ету технологиясы тиімді және қорқынышты компьютерлік ойын жасауға жететін деңгейге жетпегенін сезінді. Сондықтан ол CD-ROM жылдамдағанда және шынайы актерлерді қолдай алатындай болғанда күтуге шешім қабылдады, ол қорқынышты ойын үшін өте маңызды деп санайды, өйткені ойыншы кейіпкерге деген сезімталдыққа ие болуы керек деп ойлады. Уильямс ойынды жасаудан бұрын бірнеше жыл бойы қорқынышты оқиға идеяларын қарастырды. Бірінде кейіпкер әйел сиқыршының көмекшісіне жарнамасына жауап береді және жұмысқа орналасады, бірақ сиқыршы ақылдан адасқан болып шығады. Екіншісі өткенде, әйел кейіпкер сиқыршының табиғаттан тыс өміріне араласады. Бұл идея әйелдің бұрын сиқыршыларға тиесілі болған және арбаулар қорқытып келген таңғажайып үйге үйленген еркекке үйленгеніне айналды. Жазу кезеңінде Уильямс Phantasmagoria-ның Sierra үшін коммерциялық сәттілікке жетуін қамтамасыз ету үшін қысымға ұшырады. Ол сондай-ақ компанияның президенті және Sierra негізін қалаушы күйеуі Кен Уильямстың компанияның төмен құнмен, жауынгерлік анимациялық ойындарға көбірек назар аударуын және Phantasmagoria-дағы зорлық-зомбылық деңгейіне алаңдауын айтты. Оны жазуға дайындалу үшін Уильямс алты ай бойы қорқынышты фильмдер мен қорқынышты романдарды қарап, қорқынышты романдар мен сценарийлер жазу туралы кітаптарды оқыды. Ол сондай-ақ, әлеуметтік жағынан танысқан адамдарынан қорқынышты оқиғаларды айтып беруін сұрады, сонда ол қорқыныштың элементтерін анықтай алады. Ол жанрға соншалықты батып кетті, түсіне бастады, сондықтан кітап оқуды қысқартуға тура келді. Ол көптеген өлім сахналарының идеяларын ойлап тапты және әрқайсысын "қазалауға жаңаша көзқарас" деп атаған ерекше және бірегей етуге тырысты. Ойынды қысқа тарауларға бөліп, кішірек бөліктерге бөлді. Ким Уайт, Бранди Пру және Брайан Джуди компьютерлік суретшілердің қатарында болды. Бұл Прудың алғашқы компьютерлік ойыны. Марк Худ, тәжірибелі Sierra бағдарламашысы және Марк Зайберт Phantasmagoria жобасының менеджерлері болды. Зайберт жобаны басқаруды "мен есімдегідей техникалық және басқару мәселесін шешу жұмысынан гөрі қиын болды" деді. Бұрынғы Sierra ойындарынан айырмашылығы, ол сыртқы ресурстарды басқаруды да қамтыды, мысалы, студияны және сыртқы суретшілерді кестеге сәйкес ұстау. Ойынның көрінісін жасауда Хойос әсіресе Тим Бертон фильмдерінен шабыттанды, әсіресе жарықтандыру, декорациялар және "қияли шешімдерін" Batman (1989) фильмінен көшіруге тырысты. Басқа да ықпалдар Alien (1979) және Hellraiser (1987) фильмдерін қамтыды. Хойос бөлмелерді жобалаудан бастады, содан кейін жиһаздарды жасады, Phantasmagoria 1000-нан астам жиһазға ие болды. Ойынды жасаушылар жобаның ауқымы үлкен болғандықтан ойынды толығымен үй ішінде аяқтау мүмкін емес екенін дамыту барысында ерте түсінді. Олар Голливуд агенттіктерімен, актерлермен және арнайы эффектілер үйлерімен жұмыс істеуі керек болды. Бұл ойынды дамыту мен жобалауға қосымша қиындықтар тудырды. Түсірілім аяқталғаннан кейін 20-дан астам екі сағаттық Beta SP бейнеленген қадаларын ойынның әрекеттеріне сәйкес келу үшін өңдеу қажет болды. Бағдарламалауға түпнұсқа бейне түсірілімдерін өңдеу және есіктердің, жәшіктердің, орындықтардың және басқа да заттардың рендерленген суреттерін кадр бойынша кадрға бейнеге қосу кірді, бұл 100-нан астам сахна үшін қажет болды. Ойын көптеген бейне компоненттеріне байланысты көптеген ойындарға қарағанда көптеген түзетулер мен жақсартулар қажет етті, ал бағдарламашылар бейне элементтерінің қажетті кадр жиілігін, деректерді беру жылдамдығын және ажыратымдылығын анықтауға тиіс болды. және күтілген төрт немесе бес дискіге қарағанда көбірек. Роберта Уильямс барлық рөлдердің кастингі таспаларын қарады және актерлерді таңдауда Марк Зайбертке қатысты. Адриен Делани рөліне Виктория Морселлді Зайберт Уильямстың пікірінсіз таңдады. Уильямс рөлге басқа кастинг таспаларын қарады және ешқайсысына риза болмады. Ол демалыста болғанда, Зайберт Морселлдің кастингін қарады және оны бірден рөлге таңдады. Уильямс бастапқыда шешімге қатыспағанына алаңдады, бірақ кейін Морселл дұрыс таңдау екеніне келісті. Ол кейіпкерінің барлық әрекеттерін және қозғалыстарын түсіру үшін үш ай бойы күніне 10-12 сағат, аптаның алты күні жұмыс істеуге тиіс болды. Морселл мен Хомб түсірілімнен кейін нақты өмірде кездесуге бастады. Роберт Миано жамандық Zoltan "Carno" Carnovasch рөліне таңдалды. Ол бұрын Phantasmagoria режиссері Питер Марис түсірген бірнеше фильмдерде пайда болған. Комедиялық рөлдерді Гарриет пен Сирус В. Джой Ли және Стивен В. Бейли ойнады. Бейли шамамен үш жылдан бері Сиэтлда актер болып жұмыс істеді, көбінесе сахналық жұмыстармен, сондай-ақ кейбір жарнамалармен, телешоулармен, тәуелсіз фильмдермен және АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін жасалған фильмдермен айналысты. Малькольмды тәжірибелі актер Дуглас Сил ойнады. Стелла Стивенс антиквариат дүкенінің иесі Лу Анн рөлін, Джефф Прайсер жылжымайтын мүлік агенті Боб рөлін, ал Карл Неймик телефон техникі Майк рөлін ойнады. Күніне 12 сағат, аптаның алты күні түсірілім. Бюджеттік мәселелер Роберта мен Кен Уильямстың арасында кейбір шиеленістерге әкелді. Оның құрылысы 1,5 миллион доллар тұрды және студия менеджері Билл Кроу қадағалады, ол "Phantasmagoria студияны жобалау және құрудан басталды" деді. Sierra ойынның Голливуд сапалы фильмдері болуын қалады, сондықтан олар дир...

Сатылымдар

Phantasmagoria тез арада АҚШ-та ең көп сатылған ойынға айналды. Ол 12 000 000 доллар табыс әкелді және шығарылған күнінің алғашқы аптасында 300 000 дана сатылды. Қыркүйек айына қарай ол компьютерлік ойындар тізімінде бірінші орынға, ал барлық компьютерлік бағдарламалық жасақтамалардың арасында Windows 95 және Microsoft Plus! бағдарламаларынан кейін үшінші орынға ие болды. Sierra On Line баспасында жарық көрген InterAction журналы, Phantasmagoria сияқты Sierra ойынының ешқайсысы ойын чарттарында осылай жылдам көтерілмегенін жазды. Желтоқсан айының соңында ол жалпы бағдарламалық қамтамасыз ету арасында үшінші орынды, ал компьютерлік ойындар арасында бірінші орынды сақтап тұрды. Қаңтар айына қарай 500 000 данаға жуық сатылған деп есептелді. Sierra On Line мәліметінше, 1996 жылдың наурыз айына қарай оның дүниежүзілік сатылымы 600 000 данадан асты. PC Data компаниясының 42 сауда желісі бойынша сату туралы талдауына сәйкес, Phantasmagoria 1995 жылды жылдың ең көп сатылған тоғызыншы ойыны ретінде аяқтады. 1996 жылдың қаңтар айында Phantasmagoria, Microsoft Flight Simulator, Myst және Command & Conquer ойындарынан кейін MS-DOS және Windows ойындары арасында төртінші орынды иеленді, ал барлық компьютерлік бағдарламалық жасақтамалардың арасында алтыншы орынға тұрды. 10 ақпанға қарай ол MS-DOS және Windows ойындары арасында бесінші орынды, ал 24 ақпанға қарай оныншы орынды иеленді. 1996 жылдың маусым айында, мүмкін, Phantasmagoria: A Puzzle of Flesh жалғасының шығаруына байланысты, ойынның сатылымы артып, Computer Life журналының мәліметінше, ең көп сатылатын компьютерлік бағдарламалар тізімінде жетінші орынға көтерілді. Phantasmagoria шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң да бестселлерлер тізімінде қалды және бір миллионнан астам данасы сатылды, бұл Sierra компаниясының осы көрсеткіштің иегері болған алғашқы ойыны болды. АҚШ-тағы сатуды қадағалаған NPD Techworld компаниясы 2002 жылдың желтоқсанына дейін Phantasmagoria-ның 301,138 данасы сатылғанын хабарлады.

Пікірлер

Phantasmagoria әртүрлі бағалар алды. Оны "шедевр" деп атап, "ойынды сіз бақылайтын фильмге ең жақын нәрсе" деді, бірақ оның зорлық-зомбылық мазмұнының арқасында барлығы оны бағалай бермейді. Entertainment Weekly журналы оған "B+" бағасын беріп, "компьютерлік ойындар кино деңгейіне жететінінің ең сенімді белгісі" деді. Пікірде оның кейбір қызықты және жаңалыққа толы тұстары бар екені, сондай-ақ "қорқынышты әсерлердің кейбіреуінің өте көшірмелі көрінетіні, мысалы, Фредди Крюгер сияқты кошмарда қолдар сізді төсекке сүйреп алады" делінген. USA Today жазушысы Джо Уилсон оған үш жарым жұлдыз беріп, жақсы өндірілген, визуалды түрде тартымды, қорқынышты реалистік және "қалыпты ойындардан керемет қажетті өзгеріс" деп сипаттады, бірақ сюжеттің қызықты болуы үшін ортасына дейін күту керек болды. Gannett News Service-тен Рик Мэннинг: "Графика керемет, бірақ тоқ ішекте ойнамаңыз" деп жазды. Стив Ла Ру Сан-Диего университетінің ойынын "көрнекі жағынан бай және қызықты" деп тапты, "диалог күткенімнен әлдеқайда жақсы, өйткені ол ежелгі готикалық роман сюжетіне сәйкес", бірақ "бірқалыпты, ойлануға мәжбүр ететін қарқынға" бейімделуге тура келгенін айтты. Computer Gaming World жазушысы Аринн Дембо екі жұптың арбалы үй сатып алу оқиғасын "түсініктеме қажет етпейтін өте таныс клише" деп атады, бірақ ол компьютерлік ойында жұмыс істейді, өйткені ойыншы оны фильмде көрудің орнына, сол ортада тікелей сезіне алады. Дембо сондай-ақ ойынның әйел басты кейіпкері бар екенін мақтады, бірақ Адриеннаның тым әйелдік "қылықты қыз" екенін айтты. Жалпы, Дембо ойынның "компьютерлік ойындардағы реализм мен сұлулықтың жаңа деңгейіне жеткенін" және "маңызды технологиялық серпіліс" екенін, сондай-ақ бүкіл индустрия үшін алға қадам екенін айтты. The Advocate журналының Phil LaRose бірнеше пікірде ойынның әйел басты кейіпкері мен тамаша арнайы эффектілерін мақтады және ол фильм мен ойын салаларын біріктіруге басқа компьютерлік ойындарға қарағанда қадам алға басады деді. Ол сондай-ақ ойынның тым сызықтық екенін, тым қарапайым жұмбақтар мен сюжет желісінде "осы ойынның көптеген қайта өңделген идеялары бар, ойыншылар бұны бұрын да көргендей сезінеді" деді. Басқа пікірлер жағымсыз болды. GameSpot жазушысы Джефф Сенгстак қымбат бюджет пен ұзақ өндіріс тарихының "әрине жоғары сапалы ойынға айналып кетпейтінін" айтты. Ол графика мен музыканы мақтады, бірақ "ойынды жалпы алғанда қиындықсыз, кейіпкерлер әлсіз, зорлық-зомбылық шамадан тыс, ал сценарий жай ғана жағымсыз" деп тапты. The Escapist жазушысы Брендан Мэн ойынның ойыншылардың қорқынышты медианы қалай сезінуін өзгерту мақсатына жетпегенін, ал "әдеттегі, пикселденген" жағдайдағы шынайы өмірдегі актерлердің қатарласуы "қызықсыз және мақтанышсыз" екенін айтты. 2014 жылғы IGN жазушысы Коста Андреадис ойынның арнайы эффектілері әлі де тиімді екенін және Phantasmagoria ойынның соңында күмәнді және зорлық-зомбылық мазмұнын сақтайтынын айтты. Бірақ ол "жаман қорқынышты фильмге қарағанда жаман ойын" екенін айтты және "техникалық жағынан қызықты болғанымен, өте ақымақ, күлкілі жағдайларға толы, қызықты сюжет, таңғажайып диалогтар және костюмдер таңдауы" деді. Ол бағдарламалық жасақтамаларды әзірлеудегі ең беделді марапаттар қатарына кіретін ойын индустриясында "The Codies" деп аталатын жыл сайынғы Excellence in Software Awards конкурсында үздік оқиғалық / рөлдік ойын бағдарламалық жасақтамасы үшін ұсынылды. Бір танымал газет Phantasmagoria "жыныстық зорлық-зомбылық ойынын жасайды" деп мәлімдеді. Роберта Уильямстың антологиясы жинағына да Австралияда тыйым салынды, өйткені онда ойынның бір тарауының алдын ала көрсетілімі болды. Уильямс компьютерлік ойындар фильмдер мен теледидарларға қарағанда қатал стандарттарға бағынады деп сенетінін айтты, себебі компьютерлік ойындар көбінесе ересектерге емес, балаларға арналған ойын-сауық ретінде қарастырылады, сондықтан оларда зорлық-зомбылық мазмұны көбірек кездеседі. Кентукки сенаторы Митч Макконнелл, Арканзас губернаторы Майк Хакаби, Айова штатының губернаторы Терри Бранстад және Теннессидің бұрынғы губернаторы Ламар Александр, барлығы жүйеден өз акцияларын сатуды өтінді. Макконнелл зорлау оқиғасына қатысты ерекше сын көзқарас танытты. Олар Кентукки штатының Батыс Падука қаласында және Арканзас штатының Джонсборо қаласында оқушыларды өлтіру оқиғасының "америкалық балалардың компьютер экраны алдында отырып, барған сайын зорлық-зомбылықпен айналысып жатқан" дүниемен байланысты болуы мүмкін екенін айтты.

Мұра

Phantasmagoria коммерциялық табысы Sierra On Line компаниясына оң қаржылық әсер етті. Оның шығуына дейін компания акциялары 1995 жылдың шілдесінде 3,875 долларға өсіп, 30,875 долларға жетті, бұл Jeffries & Co компаниясының Винс Турзосы Phantasmagoria-ға деген үмітпен байланыстырды. Sierra акциялары шыққаннан кейін де өсуін жалғастырды. Компания 1995 жылдың 8 қыркүйегінде NASDAQ қор нарығында 43,25 доллардан жабылып, үш айдан кем уақыт ішінде 73 пайыздық пайдаға ие болды, бұл Турзо Phantasmagoria сәттілігімен байланыстырды. Бұл жақсарту сарапшылардың болжамдарын асып түсті және негізінен Phantasmagoria сатудың нәтижесінде болды. Кейін Роберта Уильямс Phantasmagoria-ны ойын дизайнерлігіндегі мансабын ең жақсы бейнелейтін ойын деп сипаттады. Шэннонның айтуынша, бастапқы ойын "кешкі құбыжықтар" стиліндегі қорқынышты үй туралы әңгіме болды, ал оның ойынында Клайв Баркер мен Танит Лидің туындыларына ұқсас ғылыми фантастика мен фантастикалық қорқыныш элементтері бар. Ол сондай-ақ, төраға және бас директор Боб Дэвидсонның әйелі Ян Дэвидсонға ойын ұнамай, "оны тоқтатуды қалағанын" мәлімдеді. Осы сатудағы қиындықтарға байланысты Уильямс "үшінші Phantasmagoria жасауға ешқандай себеп жоқ" деді. Роберта Уильямс Sierra компаниясынан үшінші Phantasmagoria ойынын жасауды сұрағанын және ол оны қарастыратынын айтты, бірақ соңында ол жасалмады. Уильямс былай деді:
Осындай ауқымды жобаны бастамас бұрын – және оған өмірімнің бірнеше жылын арнамас бұрын – барлық ойыншылардан олар тағы бір Phantasmagoria ойнауға шынайы қуаныш сезінетінін білдіретін үлкен қолдау маған қажет. Егер тағы бір Phantasmagoria үшін жеткілікті үлкен қолдау болса, және Sierra оны естіп, маған оны жасауға жеткілікті өтініш білдірсе, мен оны қарастыра аламын. |Роберта Уильямс