Кіріспе

Қайырымдылық таңдауы – әлеуметтік қызметтер ұсыну үшін АҚШ үкіметінің діни ұйымдарға тікелей қаржы жұмсауы. 1996 жылы құрылған қайырымдылық таңдауы, мемлекеттік қызметкерлерге Мұқтаж Отбасыларға Уақытша Көмек (TANF), Жұмысқа Орналасуға Көмек және Қоғамдық Қызметтер Блок Гранты (CSBG) қаражатын пайдалана отырып, діни ұйымдардан қызметтер сатып алуға мүмкіндік береді. 2000 жылдың соңында қайырымдылық таңдауы, Есірткі және Психикалық Денсаулық Сақтау Әкімшілігінің (SAMHSA) блок грантына қосылды.

Теңдікті сақтау

Дінге негізделген ұйымдар басқа ұйымдармен тең құқықта федералды қаржыландырылатын әлеуметтік қызметтерді ұсынуға құқылы, олардың діни көзқарастарына, дінилігіне немесе басқа дінді ұстануына байланысты ешқандай шектеулер қойылмайды.

Дос-одақтарға құрмет

Дінге негізделген қызмет көрсетушілердің діни ерекшелігі оларға өздерінің діни сенімдерін анықтау, дамыту, іске асыру және білдіруді өз бақылауларында ұстауға рұқсат беру арқылы қорғалады. Федералдық немесе штаттық үкімет діни қызмет көрсетушіні ішкі басқару нысанын өзгертуге немесе бағдарламаға қатысу үшін діни суреттерді, иконаларды, қасиетті жазуларды немесе басқа да символдарды алып тастауға міндеттей алмайды.

Клиенттерді қорғау

Діни ұйым көмек көрсету кезінде дін, діни сенім немесе діни амалдарға қатысудан бас тарту себептерімен жеке тұлғаны кемсітпеуге тиіс. Егер адам бағдарламаның діни сипатына қарсылық білдірсе, оған діни сипаты жоқ балама ұсынылуы керек.

Дін мен мемлекеттің ажырауы

Барлық мемлекеттік қаражат қоғамдық әлеуметтік қызметтерді іске асыру мақсатында қолданылуы керек, ал тікелей мемлекеттік қаржыландыруды ғибадат, секталық оқыту және дін тарату сияқты діни сипаттағы іс-әрекеттерге жұмсауға болмайды.

Дау

Кейбіреулер қайырымдылық таңдауы шіркеу мен мемлекеттің ажыратылуын бұзады деп алаңдайды және діни негіздегі ұйымдарға федералдық қаржылық қолдау зәулімдікке мүмкіндік тудырып, қаражаттың белгілі бір конфессияға немесе діни дәстүрге байланысты топтарға әділсіз бағытталуына әкелуі мүмкін деп санайды. Атап айтқанда, сыншылар бұл Бірінші түзетудегі дін бостандығы туралы қағидаға қайшы келеді деседі. Бұл мәселені көтерген сот істерінің мысалдары – Техас және Кентукки штаттарындағы «Қайырымдылық таңдауы» бағдарламаларының конституциялық заңдылығына шағымданған істер. Сонымен қатар, Дінаралық одақ сияқты кейбір діни ұйымдар «қайырымдылық таңдауының сенімнің пророқтық дауысының күшін әлсіретуіне, діни тәуелсіздіктің тұтастығына, үкіметтің діни институттардың ішкі істеріне тым көп араласуына және дінді зәулімдікке салу мен діни сенімді саяси билікке жету үшін манипуляциялауға ұмтылу қаупіне» қатысты алаңдаушылық білдіреді. АҚШ Жоғарғы Соты, керісінше, «Қайырымдылық таңдауының» конституциялықтығына қатысты көбірек кешірімді ұстанымға көшкен. Ол бірнеше шешімінде діни ұйымдардың әлеуметтік жобаларын мемлекеттік қаржыландыруға қатысты шектеулерді жеңілдетіп, жасалған болжамдарды қайта қарады.