Кіріспе
Швейцарияның Габсбургтерге қарсы соғысы 1499 жылғы Шваб соғысы (диалектіге байланысты жазылуы мүмкін), Германияда Швабенкриг немесе Швейцарский Крейг ("Швейцар соғысы") және Австрияда Энгадинский Крейг ("Энгадин соғысы") – Ескі Швейцария Конфедерациясы мен Габсбургтер үйі арасындағы соңғы ірі қарулы қақтығыс. Гризонс аймағындағы Валь-Мюстаир және Умбрайл өтегін бақылау үшін жергілікті дау ретінде басталган жағдай, екі тарап та өз одақтастарын көмекке шақырғанда тез күрделенді; Габсбургтер Швабия лигасының қолдауын сұрады, ал Гризонс үш лигасының федерациясы Швейцарияның Эйдгеноссентхаутыға жүгінді. Жаушылық Гризоннан Рейн алқабы арқылы Констанц көліне және тіпті Оңтүстік Эльзастағы Сундгауға дейін, Габсбургтердің Аустрияның ең батыс бөлігіне дейін жылдам тарады. 1499 жылдың қаңтар және шілде айлары аралығында көптеген шайқастар болды, және көбінесе шағын ұрыстардан басқа, тәжірибелі швейцариялық әскерлер шваб және Габсбург әскерлерін жеңді. Бургундия соғыстарындағы жеңістерінен кейін швейцариялықтардың әскерлері мен командирлері сынақтан өткен. Швабтар тарапынан рыцарьлар мен жаяу әскерлері арасындағы сенімсіздік, әскери басшылық арасындағы келіспеушіліктер және тіпті Швабия графтары да қасиетті Рим империясының мүддесінен гөрі күшті Габсбургтердің мүддесіне көбірек қызмет ететін соғысқа қарсы тұруға жалпы бейімділік, өлімге әкелетін кемшіліктерге айналды. Швейцарияның соңғы шешуші жеңісі болған Дорнах шайқасында жоғарғы әскери қолбасшысы қаза тапқаннан кейін, император Максимилиан I 1499 жылдың 22 қыркүйегінде Базельде қол қойылған бейбіт келісімге келісуге мәжбүр болды. Бұл келісім Конфедерацияға империядан кең ауқымды тәуелсіздік берді. Эйдгеноссентхаут 1648 жылғы Вестфалия келісіміне дейін империяның бір бөлігі болып ресми түрде қала бергенімен, Базель бейбітшілігі оны императорлық сот өкіметінен және императорлық салықтардан босатты, де-факто оны жеке саяси бірлік ретінде мойындады.
The Swabian War of 1499 ( (spelling depending on dialect), called Schwabenkrieg or Schweizerkrieg ("Swiss War") in Germany and Engadiner Krieg ("War of the Engadin" in Austria) was the last major armed conflict between the Old Swiss Confederacy and the House of Habsburg. What had begun as a local conflict over the control of the Val Müstair and the Umbrail Pass in the Grisons soon got out of hand when both parties called upon their allies for help; the Habsburgs demanding the support of the Swabian League, while the Federation of the Three Leagues of the Grisons turning to the Swiss Eidgenossenschaft. Hostilities quickly spread from the Grisons through the Rhine valley to Lake Constance and even to the Sundgau in southern Alsace, the westernmost part of the Habsburg region of Further Austria. Many battles were fought from January to July 1499, and in all but a few minor skirmishes, the experienced Swiss soldiers defeated the Swabian and Habsburg armies. After their victories in the Burgundian Wars, the Swiss had battle tested troops and commanders. On the Swabian side, distrust between the knights and their foot soldiers, disagreements amongst the military leadership, and a general reluctance to fight a war that even the Swabian counts considered to be more in the interests of the powerful Habsburgs than in the interest of the Holy Roman Empire proved fatal handicaps. When his military high commander fell in the battle of Dornach, where the Swiss won a final decisive victory, Emperor Maximilian I had no choice but to agree to a peace treaty signed on September 22, 1499, in Basel. The treaty granted the Confederacy far reaching independence from the empire. Although the Eidgenossenschaft officially remained a part of the empire until the Treaty of Westphalia in 1648, the peace of Basel exempted it from the imperial jurisdiction and imperial taxes and thus de facto acknowledged it as a separate political entity.
Өмірбаян
Қақтығыстың бір көзі – 1438 жылдан бері Киелі Рим императорының тағына көтерілген Габсбургтер әулеті мен Ежелгі Швейцария Конфедерациясы арасындағы ежелгі сенімсіздік, бәсекелестік және аділдік болды. 13-ғасырдың соңынан бастап Швейцария Конфедерациясының мүшелері бұрын Габсбургтерге тиесілі болған аумақтарды біртіндеп бақылауға алды. Швейцариялықтар императордың тікелей бағыныстылығы мәртебесіне ие болды, яғни олар тек императорға ғана бағынатын, ал аралық князьдерге немесе феодалдық егемендерге емес. Бұл мәртебе оларға Киелі Рим империясы шегінде кең ауқымды автономияны берді, әсіресе император алыс жердегі билеуші болғандықтан. 1438 жылға дейін империя мен император швейцариялықтар үшін Габсбург герцогтарына қарсы күш болды. Бұрынғы императорлар Габсбургтерге қарсы күресте конфедерацияларды бірнеше рет қолдады, оларды күшті бәсекелес ретінде қарастырды. Олар швейцариялықтардың императорлық тікелей бағыныстылығын бірнеше рет растады, ал швейцариялықтар бұрынғы аумақтарын қайтаруға тырысқан Габсбург герцогтарына қарсы өзінің ерекше мәртебесін қорғауға жетті.
ХV ғасырда Хабсбургтер Киелі Рим империясында
Фредерик III Габсбург таққа отырғанда, швейцариялықтар күрт жаңа жағдайға тап болды, онда олар енді империядан қолдау күте алмайтын болды. Жағдайды нашарлататыны, Габсбург герцогтарымен қақтығыстар империяның өзімен соғысқа ұласу қаупін тудырды. Фредериктің билігінде мұндай оқиға әлі болған жоқ. 1442 жылы Фредерик «Ескі Цюрих соғысында» Конфедерацияға қарсы тұрып, Цюрих қаласын қолдады және Конфедерация мүшелерінің императорлық тікелей құқығын қайта растаудан бас тартты. Бірақ Фредериктің қиын тұсында швейцариялықтарға қарсы әскери операциялар жүргізуге мүмкіндік болмады. Австрияда Фредерик алдымен өзінің інісі Альбертпен, содан кейін Маттиас Корвиннің қысымына тап болды, ол тіпті оны Венадан қуды да, Фредериктің сарайын көшпелі өмір салтына көшіруге мәжбүр етті. Империяда Фредерик бавариялық Виттельсбах әулетінің және Тироль, Форарлберг және Алқыс Австриясының герцогы болған туысы Зигмундтың қарсылығына тап болды. Зигмунд та швейцариялық Конфедерациямен қақтығысқа түсті. Тирольдегі епископты тағайындау мәселесінде Папа Пий II оны айыптағанда, швейцариялықтар бұрынғы Габсбург аймағы – Турғауды аннексиялады. 1468 жылы Зигмунд Вальдшут соғысында швейцариялықтармен шайқасты, оны аумақтық шығындарсыз аяқтау үшін үлкен құн төлеуге мәжбүр болды. Ол 1469 жылы Зигмунд Сундгау мен Эльзас аймақтарын Бургундияның Карл Батылына кепіл ретінде беріп, қаржыландырды. Бірақ Карл Зигмундқа швейцариялықтарға қарсы көмектеспеді, сондықтан Зигмунд 1474 жылы аймақтарды сатып алып, Конфедерациямен «Мәңгілік келісім» (Ewige Richtung) шартын жасасты, бірақ император оны мойындамады. Бургундия герцогтігі де француз феодалы болып есептелді және оны Карл VIII дереу талап етті. Бұл қақтығыстың бірінші кезеңі 1489 жылға дейін созылды, бұл кезеңде Максимилиан Төмен елдерде болды. Ол тіпті жауларының қолына түсіп, 1488 жылы Брюггеде төрт ай тұтқын болды. Ол әкесі Саксония герцогы Альберттің басшылығымен келген әскер арқылы ғана босатылды. Кейін Максимилиан Германияға оралып, өзінің туысы Альбертті өкілі ретінде қалдырды. Альберт келесі жылдары Нидерландыда Габсбург үстемдігін орнатуға қол жеткізді. Максимилиан 1486 жылы әкесінің бастамасымен Рим патшасы сайланды және содан бері олар бірлесіп билік жүргізді. 1493 жылы Фредерик қайтыс болғаннан кейін Максимилиан әкесінің иеліктерін де иеленді, осылайша барлық Габсбург аймақтарын біріктірді. Сол жылы Сенлис бейбіт шарты оның Бургундиялық иеліктері үшін французбен болған соғыстарының аяқталуын белгіледі; ол Нидерландыдағы аймақтарды және Бургундия графтығын сақтап қалды, бірақ Бургундия герцогтігін француз патшасына беруге мәжбүр болды. Осылайша Максимилиан Ескі Швейцария Конфедерациясын қоршап тұрған аймақтарды бақылады: шығыста Тироль мен Форарлберг, солтүстікте Алқыс Австрия және батыста Бургундия графтығы.
Швабия мен швейцариялықтар
Император Фридрихтің Швабия лигасына қосылуды сұрауына Эйдгеносендер толыққанды бас тартты: олар Габсбургтердің мүдделерін ілгерілетуге бағытталған одаққа қосылудың қандай да бір себебін көрмеді және солтүстік шекараларында пайда болған осы жаңа, салыстырмалы түрде жақын байланыстағы және күшті одақтан сақтанды. Бұдан бөлек, олар Швабия лигасының күшті аристократиялық элементіне наразылық білдірді, ол олардың соңғы екі жүз жыл ішінде осындай аристократиялық үстемдіктен азат болып, өсіп дамыған өз ұйымынан мүлдем өзгеше болды. Швабия тарапынан да ұқсас алаңдаушылықтар болды. Швабияның қарапайым халқы үшін Эйдгеносендердің тәуелсіздігі мен бостандығы қуатты және тартымды үлгі болды. Оңтүстік Швабияның көптеген барондары өздерінің подданныелары көтеріліс жасап, Швейцария Конфедерациясына қосылуға тырысады деп қорқып жүрді. Бұл қорқыныш негізсіз емес еді: швейцариялықтар Рейн өзенінің солтүстігінде одақтар құра бастады, 1454 жылы Шаффхаузенмен бірінші келісімшарт жасады, содан кейін Ротвейль (1463) және Мюльхаус (1466) сияқты алыс қалалармен де келісімдер жасады. Констанц қаласы мен оның епископы осы екі топтың арасында қалды: олар Швабияда иеліктерге ие болды, бірақ қала Тюргауға қатысты жоғары сот билігін де жүзеге асырды, онда швейцариялықтар 1460 жылы аннексиялағаннан бері төменгі сот билігін алған еді. Швабия лигасының құрылуы Швейцарияның Цюрих және Берн қалаларын Констанцты Швейцария Конфедерациясына қабылдауды ұсынуға итермеледі. Бірақ келіссөздер Конфедерацияның негізін қалаушы кантондарының, әсіресе Уридің қарсылығына байланысты сәтсіз аяқталды. Тюргаудың бөлінген сот юрисдикциясы қала мен Конфедерация арасында көптеген жанжалдардың себебі болды. 1495 жылы мұндай келіспеушіліктердің бірі Уридің әскерлерінің жазалау экспедициясымен аяқталды және қала оларды кері шегінуге және тонауды тоқтатуға мәжбүрлеу үшін 3000 гульдер төлеуге мәжбүр болды. (Тюргау Швейцария Конфедерациясының бірлескен иелігі болды, ал Ури оның басқаруына қатысқан кантондардың бірі болды.) Соңында, 1498 жылдың 3 қарашасында Констанц Швабия лигасына толыққанды мүше болып кірді. Бұл қаланың мәртебесін әлі толық анықтамаса да (кейіннен Реформация кезінде ол Цюрих пен Бернмен қайтадан одақтасады, ал 1548 жылы Шмалькальдия лигасының жеңілісінен кейін ғана Эйдгеноссафенктпен тығыз байланысы толыққанды үзіледі), бұл швейцариялықтар мен швабтардың арасындағы суық қатынастың артуына себеп болған тағы бір фактор болды. Мұндай әрекеттер жеңіл-желпі қарастырылмады және көбінесе қантөгіске әкелді. Шындығында, осындай оқиғалар Швабия соғысын ұзартуға ықпал етті, өйткені екі жақтың әскери басшылығы қаламаған немесе жоспарламаған шайқастар мен тонау экспедицияларын тудырды.
1495 жылғы императорлық реформа
Максимилиан I, оған дейінгі және кейінгі басқа да Киелі Рим императорлары сияқты, империядағы басқа да күшті княздермен күреске түсуге мәжбүр болды және осылайша өзінің беделін және императорлық монархияны нығайту үшін орталықтандыруды ілгерілетуге тырысты. 1495 жылы Вормста өткен Императорлық диетада император мен княздер «мәңгілік бейбітшілік» (Ewiger Landfriede) жариялау үшін бірікті, бұл көптеген жанжалдар мен қарақшы барондардың тәртіпсіздігіне соңғы нүкте қойды және Рейхті қорғау үшін жаңа тұрақты Императорлық армия құрылды, оған әрбір императорлық иелік (Reichsstand) әскер жіберуге міндетті болды. Сондай-ақ, бұл армияны және басқа да институттарды қаржыландыру үшін жаңа бас салығы (Reichspfennig) енгізілді, бірақ бұл салық Максимилианның билігі кезінде тиімді болмады. Швейцариялықтар Императорлық диетаның бұл қаулыларын қабылдамады және жалпы салық төлеуден бас тартты. Олар Габсбургтердің билігімен әскери қызметке әскер жіберуде, салық төлеуде мүдделі емес, кез келген шетелдік соттың юрисдикциясын қабылдамайтын, және өз аумақтарындағы бейбітшілікті өздері қамтамасыз еткен. Олар бұл ұсынысты өз еркіндіктерін шектеу деп қарастырды. Швейцариялықтар бұл шешімдерді қабылдауға наразы болған империяның жалғыз мүшелері емес еді. Сонымен қатар, Габсбургтер француз патшалары Валуа әулетімен Карл Батылдың мемлекетінің қалдықтарын бақылау үшін күрес жүргізді. Максимилианның 1493 жылы Миландық Бьянка Мария Сфорцаға үйленуі Габсбургтерді Италия соғыстарына тікелей араластырды, олар Милан герцогтігін бақылау үшін француз патшаларымен қайтадан қақтығысты. Швейцариялық әскерлер, негізгі лагері Швадерлодан бірнеше шақырым оңтүстікте орналасқан, швабтармен шайқасқа түсті. Швабтар 1000-нан астам сарбазын жоғалтты, оның ішінде Констанц қаласынан 130 адам, ал швейцариялықтар олардың ауыр жабдықтарын, соның ішінде артиллериясын тартып алды. Швейцариялықтар Клеттгау мен Хегауға шабуыл жасап, Тиенген немесе Штуллинген сияқты бірнеше шағын шваб қалаларын тонады, содан кейін кері шегінді. Бұл соғыс екі тараптың да көптеген шағын шабуылдарымен және тонаушы экспедицияларымен ерекшеленді. Шығыс майданда Рейн аңғарына Габсбургтердің жаңа шабуылы Эйдгеносендердің қарсы шабуылына әкелді, олар 1499 жылдың 20 сәуірінде Фельдкирх маңындағы Фрастанц шайқасында жеңіске жетті. Габсбургтер мен шваб әскерлерінің жеңілістері Максимилиан патшаны Нидерландыдан Констанцқа келіп, операцияларды өзі басқаруға мәжбүр етті. Ол швейцариялық конфедерацияға қарсы императорлық тыйым салды, бұл қақтығысты «императорлық соғыс» деп жариялап, неміс князьдері арасында операцияға кең қолдау табуға тырысты. Бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Максимилиан келесі шешуші шабуылды тағы да Валь-Мюстаирде жасау керек деп шешті, өйткені Констанцқа шабуыл жасауға жеткілікті әскері болмады. 1499 жылдың мамыр айының басында батыста жасалған шабуыл швейцариялықтарды Sundgau-ға шабуыл жасауға итерді. 21 мамырда швейцариялықтар Хегауда үшінші шабуыл жасады, бірақ бір аптадан кейін Стокках қаласы швабтардың көмекші әскерлері жеткенше қоршауға төтеп бергендіктен операцияны тоқтатты. Сонымен қатар, Үш лига Глурнсқа келген Габсбург әскерлеріне шабуыл жасады. Олар бекіністерді басып алып, Кальвен шайқасында Австрия армиясын талқандап, үш күннен кейін Виншгауды қиратқаннан кейін кері шегінді. Максимилиан мен оның әскерлері бір аптадан кейін, 29 мамырда келді. Өшініш ретінде оның әскерлері Энгадин аңғарын тонады, бірақ швейцариялық конфедерациясының күштері келгенге дейін тез кері шегінді. Шваб Лигасының әскери басшыларының Максимилиан талап еткендей, Гризонға әскер жіберу үшін солтүстік майданнан әскерлерді қайтарып алудан бас тартуы патшаны Констанц көліне қайтаруға мәжбүр етті. Солтүстікке шабуыл жасауды артық көрген швабтар мен патша арасындағы келіспеушіліктер, ол әлі де оларды Мустаир аңғарындағы күресте жеңіске жетуге көндіруге үміттене берді, жаушылық әрекеттерді тоқтатуға әкелді. Констанцта әскер жиналды, бірақ шабуыл жасалмады. Шілде айына дейін бүкіл майданда маңызды ештеңе болған жоқ. Шілде айының ортасында Максимилиан мен шваб басшылары өз әскерлерінің қысымына ұшырады. Батыста, Генрих фон Фюрстенбергтің басқаруымен орналасқан армияда Фландриядан келген көптеген салдақтар мен рыцарьлар жалақы алмағандықтан кететін болды. Шваб әскерлерінің қатардағы сарбаздары да шағымданып, көптегісі шаруалар болғандықтан үйге қайтып, егін жинауды қалаған. Максимилиан әрекет етуге мәжбүр болды. 21 шілдеде Констанц көлі арқылы Rheineck және Rorschach қалаларына жасалған шабуыл швабтардың аз ғана сәтті операцияларының бірі болды. Швейцариялықтардың шағын отряды тосыннан шабуылға ұшырады, ауылдар тоналып, өртелді. Бірақ батыстағы шамамен 16 000 сарбаздан тұратын армияның Dornach қаласына жасаған үлкен шабуылы тез жиналған, бірақ күшті швейцариялық армияға тап болды. 1499 жылдың 22 шілдесіндегі Dornach шайқасында шваб және салдақ әскерлері ұзақ және қиын шайқастан кейін ауыр жеңіліске ұшырады. Олардың басшысы Генрих фон Фюрстенберг шайқастың басында қаза тапты, шамамен 3000 шваб және 500 швейцариялық сарбазы қаза тапты, швабтар қайтадан барлық артиллериясын жоғалтты. Соғыстың соңғы шайқастарының бірі 25 шілдеде болды. Шваб армиясы Хегаудан Schaffhausen қаласына бағыт алды, бірақ Thayngen қаласында қарсылыққа тап болды. Қорғаушылардың шағын күші ақыры жеңіліске ұшырады және ауыл тоналды, бірақ олар қорғаушыларға ауыр шығын келтірді және шайқас швейцариялықтардың Schaffhausen қаласынан әскер жіберуіне жеткілікті уақыт берді. Шваб рыцарьлары мен олардың қатардағы сарбаздары арасындағы түсініспеушілік швабтарды кері шегінуге мәжбүр етті, ал қараңғылық үлкен шайқасқа кедері келтірді. Швейцариялықтар үшін үлкен мәселе біртұтас басшылықтың болмауы еді. Кантондардың отряды тек өз басшыларынан ғана бұйрық алды. Бағынбаушылық туралы шағымдар жиі кездесетін. Швейцариялық диета 1499 жылдың 11 наурызында мына қаулыны қабылдады: «Әрбір кантон өз сарбаздарына ескерту жасасын, егер конфедераттар бірге қарулы болса, олардың әрқайсысы, қандай кантоннан болса да, басқаларының офицерлеріне бағыну керек». Соғыс швейцариялықтардың француз және итальяндық одақтастарымен, сондай-ақ соғыс тұтқындарын құтқару арқылы қаржыландырылды. Базель бейбіт шартымен Ескі Швейцария конфедерациясы мен империя арасындағы қарым-қатынас 1495 жылғы Вормс диетасынан бұрынғы жағдайға оралды. Императорлық тыйым үнсіздікпен тоқтатылды. Максимилиан кантондардың тәуелсіздігін қабылдауға және олардың аумақтарына Габсбургтердің талаптарын ашық түрде қабылдамауға мәжбүр болды. Нәтижесінде, швейцариялық конфедерацияның он мүшесі Рейхскаммергерихт юрисдикциясынан босатылды. Швейцариялықтар содан бері Thurgau аймағында да жоғары сот билігін жүзеге асырды. Соғыс аумақтық өзгерістерге әкелмеді, тек Schaffhausen аймағында қала бұрын Констанц епископына қарасты болған кейбір жерлерге гегемониясын орнатты. Гризон аймағында жағдай соғысқа дейінгі жағдайға оралды. Габсбургтер Он Юрисдикция Лигасының сегіз коммунасы бойынша құқықтарын сақтап қалды, бірақ сонымен қатар осы лиганың Үш Лигамен және Швейцариялық Конфедерациямен одағын қабылдауға мәжбүр болды. Нәтижесінде, Габсбургтер шамамен 130 жылдан кейін Оттыз жылдық соғыс кезінде уақытша қайта басып алған Prättigau-ды Үш Лигаға жоғалтты.
At the same time, the Habsburgs had been involved in a major power struggle with the French kings of the House of Valois over the control of the remains of the realm of Charles the Bold, whose daughter and heiress Mary Maximilian had married. Maximilian's second marriage in 1493 with Bianca Maria Sforza from Milan then got the Habsburgs directly involved in the Italian Wars, clashing again with the French kings over the control of the Duchy of Milan. when the Swiss soldiers, who had their main camp just a few miles south at Schwaderloh, arrived and met the Swabians in the Battle of Schwaderloh. The Swabians lost more than 1,000 soldiers; 130 from the city of Constance alone; and the Swiss captured their heavy equipment, including their artillery. Again, the Swiss raided the Klettgau and the Hegau and pillaged several fortified smaller Swabian cities such as Tiengen or Stühlingen before retreating again. This whole war was characterized by many such smaller raids and plundering expeditions of both sides between a few larger battles. On the eastern front, a new Habsburg attack on the Rhine valley provoked a counterstrike of the Eidgenossen, who remained victorious in the Battle of Frastanz near Feldkirch on April 20, 1499. The continued defeats of both Habsburg and Swabian armies made King Maximilian, who had hitherto been occupied in the Netherlands, travel to Constance and assume the leadership of the operations himself. He declared an imperial ban over the Swiss Confederacy in an attempt to gain wider support for the operation amongst the German princes by declaring the conflict an "imperial war". However, this move had no success. Maximilian then decided that the next decisive attack should take place again in the Val Müstair, since he didn't have enough troops near Constance to risk attacking there. An abandoned attack attempt in the west in early May 1499 had drawn significant Swiss forces there, who subsequently raided the Sundgau. On May 21, the Swiss undertook a third raid in the Hegau, but abandoned the operation one week later after the city of Stockach withstood a siege long enough for Swabian relief troops to come dangerously close. Simultaneously, the Three Leagues attacked the Habsburg troops that camped again at Glurns on May 22, 1499, before Maximilian could arrive with reinforcements. They overran the fortifications and routed the Austrian army in the Battle of Calven and then ravaged the Vinschgau, before retreating after three days. Maximilian and his troops arrived one week later, on May 29. In revenge, his troops pillaged the Engadin valley, but retreated quickly before reinforcements from the Swiss Confederacy arrived. The refusal of the military leaders of the Swabian League to withdraw troops from the northern front to send them to the Grisons as Maximilian had demanded made the king return to Lake Constance. The differences between the Swabians, who preferred to strike in the north, and the king, who still hoped to convince them to help him win the struggle in the Val Müstair, led to a pause in the hostilities. Troops were assembled at Constance, but an attack did not occur. Until July, nothing of significance happened along the whole front. By mid July, Maximilian and the Swabian leaders suddenly were under pressure from their own troops. In the west, where there lay an army under the command of Count Heinrich von Fürstenberg, a large contingent of mercenaries from Flanders and many knights threatened to leave as they had not received their pay. The foot soldiers of the Swabian troops also complained: most of them were peasants and preferred to go home and bring in the harvest. Maximilian was forced to act. An attack by sea across Lake Constance on Rheineck and Rorschach on July 21 was one of the few successful Swabian operations. The small Swiss detachment was taken by surprise, the villages plundered and burnt. A much larger attack of an army of about 16,000 soldiers in the west on Dornach, however, met a quickly assembled but strong Swiss army. In the Battle of Dornach on July 22, 1499, the Swabian and mercenary troops suffered a heavy defeat after a long and hard battle. Their general Heinrich von Fürstenberg fell early in the fight, about 3,000 Swabian and 500 Swiss soldiers died, and the Swabians lost all of their artillery again. One of the last skirmishes of the war took place on July 25. A Swabian army marched from the Hegau on Schaffhausen, but met with fierce defense at Thayngen. Although the small force of defenders was finally overcome, and the village was pillaged, the defenders inflicted heavy casualties and the attack was held up long enough for the Swiss to send troops from Schaffhausen to meet the Swabians in the field. Misunderstandings between the Swabian knights and their foot soldiers made the Swabians retreat, and nightfall then prevented a larger battle. A major problem for the Swiss was the lack of any unified command. The cantonal contingents only took orders from their own leaders. Complaints of insubordination were common. The Swiss Diet had to adopt this resolution on 11 March 1499: "Every canton shall impress upon its soldiers that when the Confederates are under arms together, each one of them, whatever his canton, shall obey the officers of the others." The war was paid for largely by the French and Italian allies of the Swiss as well as by ransoming prisoners of war. With the Peace of Basel, the relations between the Old Swiss Confederacy and the empire returned to the status quo ante bellum from before the Diet of Worms in 1495. The imperial ban was dropped silently. Maximilian had to accept the independence of the cantons and to abandon implicitly the Habsburg claims on their territories. Consequently, the then ten members of the Swiss Confederacy remained exempt from the jurisdiction of the Reichskammergericht. The Swiss henceforth also exercised high justice over the Thurgau. The war had not caused any territorial changes, except in the area around Schaffhausen, where the city had asserted its hegemony over some places that had formerly belonged to the Bishop of Constance. In the Grisons, the situation also reverted to pre war conditions. The Habsburg kept their rights over eight of the communes of the League of the Ten Jurisdictions, but also had to accept that league's alliance in the Three Leagues and with the Swiss Confederacy. Ultimately, this arrangement would lead to the Habsburgs losing the Prättigau to the Three Leagues, with the exception of a temporary re occupation during the Thirty Years' War nearly 130 years later.
Қосымша салдарлары
Базель соғыстың барлық кезеңінде мұқият бейтараптық сақтады. Швейцария Конфедерациясының кейбір кантондарымен одақтас болғанымен, ол Эльзаста және Рейн бойымен одан әрі төменде де мықты экономикалық байланыстарға ие болды. Бірақ соғыс оқиғалары қала кеңесіндегі конфедерацияны жақтаушылардың ықпалын күшейтті, ал швейцариялықтар қаланың Рейндегі көпірбас ретіндегі стратегиялық маңыздылығын мойындады (Шаффхаузен сияқты). 1501 жылдың 9 маусымында Базель делегациясы мен Швейцария кантондарының өкілдері одақ шартына қол қойды, ал Базель қалалық кеңесі 1501 жылдың 13 шілдесінде оны ратификациялады. Шаффхаузен Швабия соғысы кезінде Эйдгеносендермен бірге шайқасқандықтан, оның Конфедерацияға қабылдануы тек формальды процедура болды. Қала 1415 жылдан бері императорлық қала статусына ие болды және 1479 жылы жаңартылған 25 жылдық шарт арқылы 1454 жылдан бастап Конфедерацияның серіктес мемлекеті болды. 1501 жылдың 10 тамызында ол Конфедерацияның он екінші мүшесі атанды. Дегенмен, федерацияның жекелеген кантондарынан шыққан швейцариялық жалдамалы әскерлер Италия соғыстарына одан әрі (XVI ғасырдың ортасына дейін) түрлі тараптардың қызметіне, ал Франциямен бейбіт келісімге қол жеткеннен кейін, әсіресе француз корольінің қызметіне қатысуды жалғастырды. Швейцария Конфедерациясы Киелі Рим империясының тәуелсіз рейхсстанды болып қала берді, бірақ ол тіпті Императорлық диетаға қатысуға міндетті болмағандықтан, бұл қарым-қатынас 16 ғасырда маңыздылығын жоғалтатын таза формальды сипатқа ие болды. Алайда, швейцариялықтар әлі де императорлық тікелей мәртебеге ие империяның мүшелері ретінде қарастырды; империя барлық артықшылықтардың, құқықтардың және саяси идентификацияның негізі болып саналды, бұл императорлық нышандардың қолданылуында көрініс тапты. 1648 жылғы Вестфалия шартында Конфедерацияның барлық мүшелері мен серіктес мемлекеттері империядан толық босатылып, өздерінің ұлттық және саяси бірлік ретінде мойындалды.