Кіріспе

Атмосфералық зерттеу құрылғысы, Skyhook әуеден алу жүйесі.

Skyhook шары Отто С. Винзен және General Mills, Inc. компаниясымен әзірленген жоғары биіктіктегі шары. Олар 1940-1950 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Әскери-теңіз зерттеулер кеңсесі (ONR) тарапынан атмосфераны зерттеу үшін, әсіресе өте жоғары биіктіктегі тұрақты деңгейдегі метеорологиялық бақылаулар үшін пайдаланылды. Черенков детекторы сияқты құралдар алғаш рет Skyhook шарында қолданылды.

Skyhook жобасы

1940 жылдардың соңында Skyhook жобасы пластик шарларды пайдаланып, стратосфераға құралдарды жіберу немесе зерттеулер жүргізу үшін қолдану мақсатымен жоспарланды. Бұл жоба бұрынғы Helios жобасының жұмысын жалғастырды, оны General Mills және Жан Пикард бастаған. Мақсат – адамдарды жоғары көтеру үшін алып пластик шарларды пайдалану еді. Метеорологиялық деректерді жинау үшін бұрыннан қолданылып келген шарлар енді арнайы ақпарат пен фотосуреттерді жинау мүмкіндігін ұсынды. Бірінші Skyhook шары 1947 жылдың 25 қыркүйегінде ұшырылды. Бұл шарды General Mills компаниясының Ұшқыш бөлімі жасады. Ол 100000 фут (30480 м) биіктікке дейін ядролық эмульсияны жеткізді. Ұшырылғаннан кейін төменгі деңгейде, шардың ішіндегі көтеру газы (сутегі немесе гелий) қаптаманың жоғарғы жағында кішкентай көпіршік құрады, нәтижесінде шар «жұмсақ» көрінді. Жоғары биіктіктегі ауа қысымы төмендегенде, газ кеңейіп, ақырында шар немесе жұмыртқа пішіндес болып, бүкіл қаптаманы толтырды. Кейбір үлгілерде шарлардың диаметрі 30 метрден асты. Келесі 10 жыл ішінде ONR және еуропалық ғалымдар қолдаған зерттеулер үшін 1500-ден астам Skyhook рейсі жасалды. Бұл рейстер АҚШ, Канада және Атлант мұхиты, Тынық мұхиты, Кариб теңізі және Арктика суларындағы әскери кемелерден жүзеге асырылды. Бұл іске қосуларға Winzen Research және General Mills компаниялары қатысты, ал кейінірек Атом энергиясы комиссиясы Skyhook жобасын қолдауға ONR-ге қосылды. Маңызды рейстердің бірі – 1948 жылы Skyhook жобасы алғашқы үш шардан тұратын кластерді сәтті ұшырды. 1949 жылы алғашқы кемеден Skyhook шары ұшырылды. Келесі 10 жылда 300-ге жуық кемеден ұшырылды. ONR келісімшарты бойынша алғашқы адаммен жабдықталған пластик шар 1949 жылы ұшты. 1952 жылы Rockoon жобасы арктикалық сулардан шамамен 70000 фут (21336 м) биіктікте шағын Deacon зымырандарын жіберген Skyhook шарын көрсетті. Пластик шардан астрофизикалық өлшеулерді жүргізудің алғашқы белгілі әрекеттерінің бірі 1954 жылдың 30 маусымында Skyhook бағдарламасы аясында болды. Сол күні күн тұтылуы кезінде Winzen Research компаниясы қарапайым бағдарлау жүйелерін қолдана отырып, камералы гондолалармен екі Skyhook шарын ұшырды. Мақсат – күннің тұтылуын жоғарыдан суретке түсіру еді. Толық тұтылу кезеңін қамту үшін түрлі фотосурет жабдықтары қолданылды. 1956 жылдың 7 қыркүйегінде Миннесота университеті адамсыз шарлар үшін 145000 фут (44196 м) биіктігінің ресми емес рекордын орнату үшін үлкен Mylar шарын (Нортфилд, МН қаласындағы G. T. Schejeldahl Corporation әзірлеген) ұшырды. 1957 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері Transosonde (трансокеандық зондтау) деп аталатын операциялық аэрологиялық жүйені бастады, ол Жапониядан Тынық мұхиты арқылы күнделікті шар ұшыруды қамтыды.

"Churchy" жобасы

1948 жылы Skyhook шарлары протондар мен электрондардан өзге, ғарыш сәулелеріне электрондарынан айырылған жоғары энергиялы атом ядроларының да кіретінін көрсету үшін қолданылды. 1953 жылдың қыркүйегінде 13 пластмассалық Skyhook шарлары Project Churchy жобасының аясында ұшырылды – бұл Теңіз зерттеулер бюросының қаржыландыруымен жүзеге асырылған ғарыш сәулелерін зерттеу экспедициясы, және ол геомагниттік экваторда өткізілді. Project Churchy Галапагос аралдарында жүргізілді, себебі жоғары энергиялы ғарыш сәулелерінің бөлшектерін тек геомагниттік экваторда ғана, жоғары ендіктерде кездесетін төмен энергиялы бөлшектермен қоса емес, жинауға болады. Ғылыми құралдармен жабдықталған шарлар 90000 фут (27432 м) және 105000 фут (32004 м) биіктікке көтеріліп, -80 °C (-112 °F) дейін төмен температураға тап болды. Патрульдік эскадрилья (VP) 45 ‘Пеликан’ ұшақтары әрбір шар ұшырылғаннан кейін бір сағаттан соң ұшып, шар жүгін босатып, құлағанша визуалды түрде бақылады. Аспаптар суға түскенше қадағаланып, оларды алу үшін эсминецтерге белгіленді.

Skyhook - НЛО ретінде

Skyhook шары кейбір НЛО көріністерінің бастауында болуы мүмкін. Skyhook шарының жаңылыс байқалуының ең әйгілі жағдайы – Мантелл НЛО оқиғасы. "Жер мен ұшатын табақтар" (1956) фильмінің сценарийінде "Skyhook жобасы" есімі кездеседі.