Кіріспе

Бірмингемдегі түрме, Англия

HM Prison Birmingham – Англияның Бирмингем қаласының Винсон Грин ауданында орналасқан, Ұлыбританияның түрме және мерзімді жазадан босатылу қызметі басқаратын В санатындағы ерлер түрмесі.

Тарих

Бірмингемдегі HM түрмесі бұрын Винсон Грин түрмесі деп аталатын. Бұл 1849 жылы аяқталған «Барлық Әулиелер ауруханасын» жобалаған Д.Р. Хиллдің жобалауымен салынған Виктория дәуіріндегі түрме. 1995 жылы Бірмингем өзінің Қайырымдылық Кеңесі тарапынан тұтқындарға тым жұмсақ қарағаны үшін сынға ілікті. Бұл бір тұтқынның демалыс күндері босатылып, екі апталық демалыспен Меноркаға кеткені туралы айыптаулардан кейін туындады. 1999 жылдың қаңтар айында Түрмелердің Бас инспекторы жасаған инспекциялық баяндамада Бірмингемдегі жағдайға шабуыл жасалды, түрмедегі медициналық орталық инспекторлардың «көрінген ең нашар және лас» орны деп сипатталды. Баяндама сонымен қатар түрмеде жыныстық қылмыстар жасағандарды емдеу бағдарламасының болмауы, жұмыс және білім беру мүмкіндіктерінің жетіспеуі, ал кейбір тұтқындарға аптасына үш рет қана толық жуынуға рұқсат берілген нашар жуыну жағдайлары сынға ілікті. 2002 жылы түрме Түрмелер қызметінің көп миллиондық инвестициялық бағдарламасының нәтижесінде кеңейтілді. 450 қосымша тұтқын орынымен қатар жаңа шеберханалар, білім беру мекемелері, жаңа медициналық орталық және спортзал, сондай-ақ қолданыстағы мекемелерді кеңейту және жақсарту жүзеге асырылды. Екі жыл өткен соң, Бас инспектордың баяндамасында Бірмингемдегі жағдайдың айтарлықтай жақсарғаны, түрмеде «позитивті көзқарас берік қалыптасқан» жер екені айтылды. 2007 жылдың қараша айында Тәуелсіз Бақылау Кеңесі Бірмингемдегі тығыздық тұтқындар мен қызметкерлердің қауіпсіздігіне қауіп төндіреді деп ескертті. Егер тығыздық мәселесі шешілмесе, тәртіпсіздіктер туындауы мүмкін екені айтылды. Екі жыл өткен соң, Кеңес Бірмингем түрмесіндегі тығыздық деңгейін сынаған тағы бір баяндама жариялады. Баяндама сонымен қатар түрмедегі тұтқындардың Англияның оңтүстік-шығысынан келген тұтқындардың санының артуына байланысты солтүстікке қарайғы түрмелерге ауыстырылғанын атап өтті. Бірмингем Ұлыбританиядағы мемлекеттік меншіктегі және басқарылатын алғашқы түрме болды, ол жеке секторға берілді. G4S түрменің күнделікті жұмысын 2011 жылдың қазан айында ресми түрде өз мойнына алды. Түрменің басқаруын қолға алғаннан кейін көп ұзамай G4S бас кілттер жоғалғаннан кейін түрмедегі барлық кілттер мен құлыптарды ауыстыруға 500 000 фунт стерлинг жұмсады.

Бүгінгі түрме

Бірмингемде ересек ер адамдардан тұтқындар ұсталады, олар Бірмингем, Стаффорд және Вулвергемптон қалаларындағы Король сотында және Бирмингем, Вулвергемптон және Каннок қалаларының әділеттік соттарында қызмет етеді. Бірмингем түрмесіндегі білім беру және оқытуды «The Manchester College» тобының бөлігі болып табылатын NOVUS ұйымы қамтамасыз етеді. Тұтқындарға арналған оқу бағдарламаларына негізгі және маңызды дағдылар, кірпіш қалау, сантехника, бояу және әрлеу, ағаш өңдеу, жоғары деңгейлі ағаш жұмысы, тік көтергіштерді басқару оқыту, өнеркәсіптік тазалау, қосымша қызмет көрсету, тоқыма, шаштараздық, ақпараттық технологиялар, бизнес, шығармашылық және сахна өнері кіреді. Барлық курстар NVQ сияқты біліктіліктерге алып келеді, сонымен қатар Ашық университетінде оқуды жалғастыру мүмкіндігі бар. Түрме кітапханасы қызметін Бирмингем қалалық кеңесінің кітапханалық қызметі ұсынады, және барлық тұтқындар осы қызметтен пайдалана алады. Кітапханада тәуелсіз оқушыларға арналған мүмкіндіктерден басқа, құқық, жұмыспен қамту, денсаулық сақтау, қоғамдық ақпарат, ағылшын тілін екінші немесе басқа тіл ретінде үйрену (ESOL) және негізгі дағдылар бойынша арнайы жинақтар бар. Сондай-ақ кітапхана ішінде дислексиясы және ESOL қажеттіліктері бар адамдарға қосымша оқу көмегін көрсету үшін оқу орталығы жұмыс істейді. Бірмингемде дене шынықтыру аптаның 7 күні күндіз және аптаның 5 күні кешке ұйымдастырылады. Негізгі дағдылардан бастап Спорт және демалыс саласындағы NVQ 2-деңгейіне дейінгі түрлі спорт түрлері мен спортқа қатысты пәндер ұсынылады. Бірмингем түрмесінде Англия шіркеуінің, Рим католик шіркеуінің, еркін шіркеудің және мұсылман дінінің толық уақытты дін қызметкерлері жұмыс істейді. Сонымен қатар, сикх, буддист және индуист діндерінен шақырылған қызметкерлер де бар. Тұтқындардың қызметкерлерге жасаған шабуылдары көбейіп, орташа есеппен аптасына үш шабуыл тіркеледі, олардың кейбіреулері ауыр. Сондай-ақ тұтқындардың бір-біріне шабуыл жасауы және ауыр дене жарақаттары келтіруі орын алды. G4S компаниясының өкілі Петерик растағандай, түрмеге есірткі заттарын жеткізу үшін дрондар пайдаланылған. 2016 жылдың маусым айында инспекторлар түрмедегі зорлық-зомбылықтың түрмедегі заңсыз есірткінің көп мөлшеріне байланысты артып бара жатқанын мәлімдеді. Бірмингем түрмесінде түрме қызметкерлеріне сағатына 10 фунттан кем жалақымен жұмыс орындары жарияланды.

2016 жылғы түрмедегі тәртіпсіздік

Түрмедегі жағдайға байланысты тұтқындардың наразылығы күшейгені хабарланды. Төменгі штат саны, нашар денсаулық сақтау және тамақтану жағдайлары себептер ретінде айтылды. Сондай-ақ, тұтқындардың күні бойы камераларында "жабылып" тұруы да тәртіпсіздікке елеулі үлес қосыпты. 2016 жылдың 16 желтоқсанында түрме қызметкеріне тұтқындар шабуыл жасады деген хабар тарады, бұл түрме басшылары "қиындықтар" деп сипаттаған жағдайдың күрт шиеленісуіне әкелді. Жарақат алған тұтқынды "құрал" ретінде пайдаланып, қызметкерлерді есіктерді ашуға итермектеді. Әділет министрінің орынбасары Ричард Бургон: "Бұл түрме жүйесіндегі бірқатар тәртіпсіздіктердің соңғысы ғана. Әділет министрі осы дағдарысты бақылауға ала алмай отыр", - деді. Ұлттық қылмыскерлерді басқару агенттігінің өкілі Майкл Спёрр есірткі, тығыздық және штаттың азаюы түрмелерге қысым жасап отырғанын мәлімдеді. Түрмедегі G қанатындағы бір тұтқын, бұл қанат зорлық-зомбылық жасағандарға арналған еді, адвокатына тәртіпсіздік кезінде тұтқындар осы бөлімге кіруге тырысқанын және тұтқындар шабуылға ұшыраймыз деп "қорқып" кеткенін айтты. Жұма күні кешке, тәртіпсіздіктің ауқымы 600-дан астам тұтқынды қамтығандықтан, жағдайды бақылауға алу үшін Түрме қызметінің арнайы жасақтары жіберілді. Сол күні кешке қарай түрме басшылары жағдайды қайтадан бақылауға алды. Бір дереккөздің мәліметінше, Бирмингемдегі тәртіпсіздіктер 1990 жылы Strangeways түрмесінде болған тәртіпсіздіктерден кейін Ұлыбританиядағы B санатындағы түрмедегі ең ауыр тәртіпсіздіктер болып саналады. Бұл екі ай ішінде орын алған үшінші оқиға. Бұрынғы тәртіпсіздіктер Бедфорд және Льюс түрмелерінде болған. Тәртіпсіздік кезінде зақымдалған түрме қанаттары 2017 жылдың сәуір айында ғана қайта ашылды. 2017 жылдың қыркүйек айында тағы бір тәртіпсіздік болды. Бір тұтқын өз-өзіне қол жұмсады. Жазалау реформасы үшін Говард лигасы 2018 жылы Англия мен Уэльстегі өлім көрсеткіші HMP Durham-мен бірге ең жоғары көрсеткіш екенін, бұл "өте алаңдаулы" екенін мәлімдеді. Бирмингем түрмесінің тәуелсіз бақылау кеңесінің мүшесі Роджер Свинделлс түрмеде тығыздық, нашар жағдай, тарақандар мен егеуқұйрықтардың көп болуы туралы мәселелерді атап өтті. Түрме қызметкерлері арасында аурудың жоғары деңгейі бар және түрме қызметкерлерін ұстап тұру қиын. 2018 жылдың тамызында үкімет Бирмингем түрмесін дағдарыс жағдайында болғандықтан мемлекеттік басқаруға алғанын жариялады. Питер Кларк кейбір тұтқындар өз камераларынан шығудан қорқатынын және Бирмингем түрмесін "өзінің бұрын-соңды көрген ең нашар түрмесі" деп сипаттады. Кларк 2016 жылғы тәртіпсіздіктерден кейін жағдайдың "нашарлағанын" айтты және тәртіпсіздікке жол бергенін хабарлады, онда зорлық-зомбылық жасаушылар "жазасыздықпен" әрекет ете алады. Кейбір қызметкерлер өз кабинеттерінде жабылып, түрменің кейбір бөліктері қан, құсу және егеуқұйрықтардың нәжісімен ластанған. Кларк Бирмингемдегі келісімшартты басқару және орындаудағы "толық сәтсіздікке" тоқталып өтті. Кларк: "Контрактты бақылаушылар мен оны жүзеге асырушыларды ұстап тұрған инерция Ұлыбританияның жетекші түрмелерінің бірінің дағдарыс жағдайына түсуіне әкелді, бұл соңғы жылдары жиі кездесетін төмен стандарттарға қарамастан таңқаларлық", - деп жазды. 2017 жылы түрмеде ұрыстарды қоса 1147 шабуыл тіркелді. Бұл Англия мен Уэльстегі басқа түрмелерге қарағанда жоғары көрсеткіш, ал 2012 жылғы көрсеткіштен бес есе жоғары, G4S түрмені басқарған алғашқы толық жыл. Кларк гигиеналық проблемалары бар тұтқынның басқа тұтқындармен өрт сөндіру шланғысынан су шашуының "көңілді жағдай" туралы айтады. Кларк: "Біз қызметкерлердің мұндай қорқынышты зорлық-зомбылыққа қалай жол бергенін түсінуге тырысудамыз", - деді. Тексерушілер төсегі үш күн бұрын ұрланғандықтан, "отырғыш серігінің пружинасындағы арам матаға" отырған тағы бір "күңкіл" тұтқынды тапты. Кларк бұл кейбір тұтқындардың "күнделікті осал" екенін көрсетеді деп санайды. Кларк одан әрі: "Тұтқындардың тұтқындалу кезеңінде офицерлерді табу қиын болды, тіпті оларды ұйықтап жатқанда да таптық", - деді және "жетіспейтін алдыңғы қатардағы басқару мен басшылық" түрменің проблемаларының негізі болды деп мәлімдеді. Жаңа губернатор ретінде Пол Ньютон тағайындалды, штат саны 30-ға артық, ал түрмедегілердің саны 1200-ден 900-ге дейін азайтылады. Тәуелсіз бақылау кеңесі 2018 жылдың мамыр айында: "айқын айтқанда, түрме күн сайын қауіпсіз және лайықты ортаны қамтамасыз ете алмайды", - деп жазды. Басты мәселелерге зорлық-зомбылық, есірткінің көп мөлшерде болуы, сондай-ақ "тұрақты тығыздық және жарамсыз тұру жағдайлары" кірді. Кеңес сондай-ақ "камералардағы экрансыз әжетханалар, жалпы лас, нашар орта, қоқыстар, баспалдақтардағы заттар, бұзылған терезелер, жұмыс істемейтін немесе тым ыстық жылыту, бұзылған душ, қайнатқыштардың жоқтығы және тіпті кейде жинақ пен төсек жабдықтарының және тарақандардың үнемі болуы" туралы хабарлады. Говард лигасының өкілі Фрэнсис Крук жаңалыққа қуанды, бірақ тұтқындардың "түн ортасында басқа түрмелерге жіберілуі мүмкін" екенінен қорқып, бұл "басқа түрмелерде тығыздыққа" әкелуі мүмкін екенін айтты.

Танымал мәдениетте

Түрме 2000 жылы "EastEnders" телесериалының бір бөлімінде көрсетілді, онда Ник Коттон түрмеден босатылып шығады. Түрме "Үшінші дүниежүзілік соғыс: айтылмаған оқиға" кітабында еске алынады, онда ол және Бирмингем қаласы советтік ядролық қарумен жойылған. Түрме 2009 жылғы "Бір күн" грайм фильмінде де пайда болады.