Нарния жылнамалары: Каспий князі

Кіріспе

2008 жылы түсірілген фильм режиссері Эндрю Адамсон.

«Нарния жылнамалары: Принц Каспиан» – Эндрю Адамсон режиссерлік еткен 2008 жылғы жоғары фантастикалық фильм. Сценарийін Кристофер Маркус пен Стивен Макфилимен бірге жазған. Фильм 1951 жылғы «Принц Каспиан» романының негізінде түсірілді, «Уолт Дисней Пикчерс» және «Уолден Медиа» компанияларымен бірлесіп жасалған. Бұл С.С. Льюис жазған «Нарния жылнамалары» балалар кітаптар сериясының екінші жарық көрген және төртінші хронологиялық романы. «Нарния жылнамалары: Арыстан, сиқыршы және гардероб» (2005) фильмінің жалғасы, «Нарния жылнамалары» фильмдер сериясының екінші бөлімі. Уильям Мозли, Анна Попплвелл, Скандар Кейнс, Джорджи Хенли, Лиам Нисон және Тилда Суинтон бұрынғы фильмдегі рөлдерін қайта ойнады, ал жаңа актерлік құрамында Бен Барнс, Серджио Кастеллито, Питер Динклейдж, Эдди Иззард, Уорвик Дэвис, Кен Стотт және Винсент Грасс бар. Фильмде төрт Певенси бауырлары Нарнияға оралып, ханзада Каспианға оның жемқор ағасы Мираз патшаға қарсы тақ үшін күресте көмектеседі. Фильмнің сценарийі «Арыстан, сиқыршы және гардероб» фильмі жарық көргенге дейін жазыла бастады, актерлар рөлдеріне тым қартайғанша түсірілімді бастау үшін. Режиссер Эндрю Адамсон фильмді алғашқы фильмнен де әсерлі етуді қалап, романда жоқ экшн-сахнаны қосты. Нарниялықтар қуғын-сүргіннен жасырынып жүргендіктен, олардың бейнесі жабайырақ етіп көрсетілді, бұл жалғастың қараңғы тондылығын күшейтті. Фильм жасаушылар Тельмарин тайпасының бейнесі үшін испандық мәдениеттен шабыт алды. Фильмнің түсірілімі 2007 жылдың ақпан айында Жаңа Зеландияда басталды, бірақ бұрынғы фильмнен айырмашылығы, түсірілімнің көп бөлігі Орталық Еуропада өтті, себебі сол елдерде үлкен декорациялар бар еді. Қаржыны үнемдеу үшін Адамсон пост-өндірісті Ұлыбританияда жүргізуді жөн көрді, себебі онда жаңа салық жеңілдіктері болды. «Нарния жылнамалары: Принц Каспиан» 2008 жылдың 7 мамырында Нью-Йорктегі Зигфелд театрында көрсетілді, ал 16 мамырда АҚШ-та және 26 маусымда Ұлыбританияда «Уолт Дисней Пикчерс» арқылы кинотеатрларда көрсетілді. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды. Көптеген адамдар актерлік шеберлікті және визуалды эффектілерді жоғары бағалады, бірақ фильмнің қараңғы тондылығы мен ересектерге арналған тақырыптары қарама-қарсы пікірлер тудырды. Фильм кассада орташа табыс әкелді, алғашқы апта соңында 55 миллион доллар жинады. Кинотеатрларда көрсетілуі аяқталған кезде ол бүкіл әлем бойынша 419,6 миллион доллар жинап, 2008 жылдың ең табысты фильмдерінің он біріншісі болды. «Принц Каспиан» – «Уолт Дисней Пикчерс» компаниясымен бірлесіп түсірілген соңғы «Нарния жылнамалары» фильмі болды, себебі бюджеттік дауларға байланысты «20th Century Fox» келесі фильмнің – «Нарния жылнамалары: Таң атушының сапары» (2010) дистрибьюторы болды. Бірақ «Дисней» 2019 жылы «21st Century Fox» компаниясын сатып алғаннан кейін, қазір сериядағы барлық фильмдердің құқығына ие.

The Chronicles of Narnia: Prince Caspian is a 2008 high fantasy film directed by Andrew Adamson, who co wrote the screenplay with Christopher Markus and Stephen McFeely, based on the 1951 novel Prince Caspian, Produced by Walt Disney Pictures and Walden Media, the second published and fourth chronological novel in the children's book series The Chronicles of Narnia by C. S. Lewis. The sequel to The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe (2005), it is the second installment in The Chronicles of Narnia film series. William Moseley, Anna Popplewell, Skandar Keynes, Georgie Henley, Liam Neeson, and Tilda Swinton reprise their roles from the previous film, while new cast includes Ben Barnes, Sergio Castellitto, Peter Dinklage, Eddie Izzard, Warwick Davis, Ken Stott, and Vincent Grass. In the film, the four Pevensie siblings return to Narnia to aid Prince Caspian in his struggle for the throne against his corrupt uncle, King Miraz. Work on the script for the film began before The Lion, the Witch and the Wardrobe was released, so filming could begin before the actors grew too old for their parts. Director Andrew Adamson wanted to make the film more spectacular than the first, and created an action sequence not in the novel. The Narnians were designed to look wilder as they have been hiding from persecution, stressing the darker tone of the sequel. The filmmakers also took a Spanish influence for the antagonistic race of the Telmarines. Filming began in February 2007 in New Zealand, but unlike the previous film, the majority of shooting took place in Central Europe, because of the larger sets available in those countries. To keep costs down, Adamson chose to base post production in the United Kingdom, because of recent tax credits there. The Chronicles of Narnia: Prince Caspian premiered on May 7, 2008, at the Ziegfeld Theatre in New York City, before it was theatrically released on May 16 in the United States and on June 26 in the United Kingdom, by Walt Disney Pictures. The film received generally positive reviews from critics. Many praised the performances and visual effects; however, the film's darker tone and mature themes drew polarizing opinions. It was a moderate success at the box office, grossing $55 million during its opening weekend. By the end of its theatrical run, it had grossed $419.6 million worldwide, becoming the tenth highest grossing film of 2008. Prince Caspian was the last The Chronicles of Narnia film to be co produced by Walt Disney Pictures as 20th Century Fox became the distributor for the next film, The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader (2010), due to budgetary disputes between Disney and Walden Media, but as a result of Disney eventually purchasing 21st Century Fox in 2019, Disney now owns the rights to all the films in the series.

Сюжет

Нарнияда, Певенси бауырлары (Патша Петр, Патшайым Сьюзан, Патша Эдмунд және Патшайым Люси) кетіп, өз әлеміне оралғаннан кейін шамамен 1300 жыл өткен соң, Тельмарин князі Каспианды оның ұстазы доктор Корнелиус оятады. Доктор Корнелиус Каспианға оның тәтесі жаңадан ұл тауып, қазір оның өміріне үлкен қауіп төніп тұрғанын хабарлайды. Корнелиус оған Патшайым Сьюзанның ежелгі сиқырлы мүйізін сыйлап, өте қажет болған жағдайда пайдалануға кеңес береді. Каспиан өзінің ағасы Мираздың оны патша болу үшін өлтіретінін білген соң қашып кетеді. Бірнеше Тельмарин сарбазынан қуылған Каспиан аттан құлап, орман ішінде екі нарниялық ергежреп және сөйлейтін бадджер кездеседі. Каспианды құтқару үшін өзін құрбан еткен Трампкин сарбаздарға түсіп қалады. Екінші ергежреп, Никабрик, және бадджер, Труфляйнер, Каспианды құтқарады. Олар оны құтқаруға тырысып жатқанын білмей, Каспиан көмек шақыру үшін сиқырлы мүйізді үрлейді. Англияда, Нарниядан кеткеннен кейін бір жыл өткен соң, төрт Певенси баласы Странд метро станциясында мектепке апарар пойызды күтеді. Пойыз станцияға кіргенде, станса жарылып, олар Нарнияға қайта оралады. Олардың Кейр-Паравел қамалы жоқтарында шабуылға ұшырап, қиратылғанын біледі. Певенсилер суға батып кетуге айналған, тұмсығы байланып қойылған Трампкинды құтқарып, бірге жолға шығады. Люси Асланның оларға қауіпсіз жол көрсетуге тырысып жатқанын көреді, бірақ бауырлары оны көре алмайтынын түсінеді. Кейін ол түсінде Асланмен байланыса алады, бірақ Эдмунд ғана оған сенеді. Темірде Никабрик пен Труфляйнер Каспианды барлық ескі нарниялықтар жиналған Билеуші алаңына жетеледі. Каспиан оларды өзінің тағына отыруға көмектесуге көндіреді. Каспиан мен оның әскерлері Певенсилер мен Трампкинмен кездесіп, Тас үстелдің үстінде салынған үлкен жер асты залы – Асланның Ұясына бірге сапар шегеді. Люси Асланды күтуді қалайды, бірақ Питер олар жеткілікті күткенін шешіп, Мираздың қамалына шабуыл жасауды ұсынады. Нарниялықтар қамалға кіреді, бірақ Каспиан Мираздың әкесінің өліміне кінәлі екенін біліп, оған қарсы тұрып, шабуылды тоқтатады. Каспианның іс-әрекетінен шабуыл сәтсіз аяқталады, ал Питердің абайсыздығынан көптеген нарниялықтар қаза табады. Никабрик пен қара күміс сұлу Каспианға кек алудың жолы бар екенін айтады. Каспиан келіскенде, қара сиқыршы ақ сиқырды шақыру үшін қара сиқырды қолданады. Мұз қабырғасының ішіндегі Жаратушының рухы Каспианды өзінің қанынан бір тамшысын беріп, оны қайта тірілтуге көндіруге тырысады. Жаратушының рухы Питерді де солай етуге тырысады. Эдмунд, Трампкин және Люси келіп, алаяқтарды өлтіреді. Эдмунд Жаратушыны қайта тірілтуге үлкермес бұрын мұз қабырғасын қиратады. Өзін өксіту үшін Питер Миразды жекпе-жекке шақырып, Люсиге Асланды табуға уақыт береді. Питер Миразды жаралап, оны аяқтау үшін семсерін Каспианға ұсынады. Каспиан Мираздың өмірін сақтап, Нарнияны халқына қайтаруға ниеттенгенін айтады. Мираздың қолбасшыларының бірі, Сопеспиан мырза, Миразды жебемен өлтіріп, нарниялықтарды кінәлайды, бұл нарниялықтар мен тельмариндер арасындағы қақтығысты қоздырады. Осы уақытта Люси Асланды орманда табады; ол ағаштарды оятады, ал бүкіл орман кенеттен тельмариндерге шабуыл жасайды. Лорд Сопеспиан шегінуге бұйрық береді, бірақ оған Люси мен Аслан қарсы тұрады. Аслан өзен құдайына шақыру жібереді, ол Тельмарин әскерінің көп бөлігін, соның ішінде Сопеспианды жояды; қалған Тельмарин сарбаздары нарниялықтарға бағынады. Каспиан Нарнияның патшасы болады және Асланның көмегімен Нарния мен Тельмарин патшалықтары арасында бейбітшілік орнатады. Певенсилер кетер алдында Питер мен Сьюзан Асланның олар Нарниядан алған барлық білімін алғандықтан енді Нарнияға қайта кірмейтіндіктерін айтады, бірақ Люси мен Эдмунд әлі де қайтып келуі мүмкін екенін жеткізеді. Певенсилер Англияға оралып, Каспианды Нарнияның патшасы қалдырады.

In Narnia, almost 1,300 years after the Pevensie siblings (King Peter, Queen Susan, King Edmund, and Queen Lucy) left Narnia and returned to their world, Caspian, a Telmarine prince, is awakened by his mentor, Doctor Cornelius. Doctor Cornelius informs Caspian that his aunt has just given birth to a son and that his life is now in grave danger. Cornelius gives him Queen Susan's ancient magical horn and instructs him to use it if he is in dire need. Knowing that his Uncle Miraz would kill him to be king, Caspian flees. Chased by several Telmarine soldiers, Caspian falls from his horse and encounters two Narnian dwarfs and a talking badger in the woods. One of the dwarfs, Trumpkin, is captured by the soldiers after sacrificing himself to save Caspian. The other dwarf, Nikabrik, and the badger, Trufflehunter, save Caspian. Not knowing they are trying to save him, Caspian blows the magical horn, trying to summon help. In England, after one year has passed in their world since they left Narnia, the four Pevensie children wait at the Strand tube station for their train, which will take them to boarding school. Just as the train pulls into the station, the station tears apart, and they are transported back to Narnia. There, they discover their castle, Cair Paravel, was attacked and ruined in their absence. The Pevensies save a bound and gagged Trumpkin, who is about to be drowned, and they set out together. Lucy sees Aslan trying to show them a safe path but finds her siblings unable to see him. She later manages to contact Aslan in a dream, but only Edmund believes her. Meanwhile, Nikabrik and Trufflehunter lead Caspian to the Dancing Lawn, where all the old Narnians have assembled. Caspian convinces them to help him win his throne. Caspian and his troops encounter the Pevensies and Trumpkin, and they journey together to Aslan's How, a huge underground hall built over the Stone Table. Lucy wants to wait for Aslan, but Peter decides they have waited long enough and suggests attacking Miraz's castle. The Narnians infiltrate the castle, but Caspian, learning that Miraz is responsible for his father's death, confronts his uncle and compromises the attack. The attack fails because of Caspian's actions, and many Narnians are killed due to Peter's recklessness. Nikabrik and a werewolf tell Caspian that there is a way he can claim revenge. When Caspian agrees, a hag uses black sorcery to summon the White Witch. From inside a wall of ice, the spirit of the Witch tries to convince Caspian to give her a drop of his blood to resurrect her. The spirit of the Witch attempts to convince Peter to do the same. Edmund, Trumpkin, and Lucy arrive and kill the rogues. Edmund shatters the wall of ice before the Witch can be resurrected. Seeking redemption, Peter challenges Miraz to a one on one duel to buy Lucy time to find Aslan. Peter wounds Miraz and gives his sword to Caspian to finish him off. Caspian spares Miraz's life but says he intends to return Narnia to its people. Lord Sopespian, one of Miraz's generals, kills Miraz with an arrow and blames the Narnians, igniting a massive battle between the Narnians and the Telmarines. Lucy, meanwhile, has found Aslan in the woods; he awakens the trees, and the whole forest suddenly attacks the Telmarines. Lord Sopespian orders the retreat, only to be confronted by Lucy and Aslan. Aslan summons a river god, who wipes out most of the Telmarine army, including Sopespian; the surviving Telmarine soldiers surrender to the Narnians. Caspian becomes the King of Narnia and, with Aslan's help, brings peace between the Narnian and Telmarine kingdoms. Before the Pevensies depart, Peter and Susan reveal that Aslan has told them they will never re enter Narnia again since they have learned all they can from Narnia, but Lucy and Edmund might still come back. The Pevensies return to England, leaving Caspian as King of Narnia.

Жазу

"Нарния жылнамасы: Арыстан, Сиқыршы және Гардероб" фильмі шықпас бұрын, оның жалғасы – Принц Каспианның сценарийі жазылып дайын тұрған. Режиссер Эндрю Адамсон, кітаптардың жарық көрген тәртібімен түсіруге шешім қабылданғанын айтты, себебі "біз оны қазір түсірмесек, ешқашан түсіре алмаймыз, актерлер тым қартайып кетеді". Принц Каспиан, серияның екінші жарық көрген романы, хронологиялық тұрғыдан төртінші болып табылады. "Жылқы және оның баласы" романындағы оқиғалар "Арыстан, Сиқыршы және Гардероб" кітабында тек меңзеліп айтылған уақытта өтеді. Жазушылар Каспианды "Таң Сәулесінің Саяхатымен" біріктіруді ойластырған, бірақ BBC телеарнасы осыны телеспектакль үшін жасаған. Сценаристтер Кристофер Маркус пен Стивен Макфили Певенсилердің Нарниядан оралғаннан кейін, патшалар мен патшайымдардан мектеп оқушыларына айналу сезімін көрсетуді қалаған. Олар: "[С.С. Льюис] Нарния патшасының 1940 жылдардағы мектеп оқушысы болуы қандай болатынын көп ойламайды" деді. Сондай-ақ, Певенсилерді Нарнияға оқиғаның басында енгізуді шешті, кітаптағы құрылымнан өзгеше, Певенсилер мен Каспианның екі жеке оқиғасын тоқу үшін. Певенсилердің жоқтығында Нарнияның қирауына байланысты кінә сезімі қосылды, сондай-ақ Питердің сенім тақырыбын күшейту үшін мақтандылығы артты: оның тәкаппарлығы Асланды көре алмайтындығын білдіреді. Адамсон фильмді ауқымдырақ етуді қалады: "Бірінші фильмнен кейін сенімділікке ие болдым. Осы жолы мен үлкен масштабта, көптеген қосымша актерлермен және ірі шайқас көріністерімен түсіре алдым". Питер мен Каспианның Мираздың қамалына шабуыл жасауға тырысатын жаңа шайқас сахнасы жасалды. Адамсон грек мифологиялық аңдардың қамалға шабуыл жасауының бейнесі өте жаңалыққа толы деп есептейді. Ол: "Бұл көбірек ер балаларға арналған фильм. Дүниесі қатал. Жамандар – адамдар, бұл оларға шынайы көрініс береді" деді. Ол сондай-ақ "Принц Каспиан" фильмі "Арыстан, Сиқыршы және Гардеробтан" көбірек ортағасырлық атмосфераға ие болады деді. Бергер Нарниялықтардың жабайы көрінетінін болжады, себебі олар орманға тығылып жүрген. Ол сонымен қатар әртүрлі жастағы, мөлшердегі және нәсілдік топтарды көрсетуді көбейтті. Қара гномдар қызыл гномдардан терісі мен әшекейлері артық болғандықтан, киімдерінің түсі де қараңғырақ ерекшеленеді. Минотаврлардың соқалары бар, ал кентаврлардың қылыштары бар. Сатирлер қайта жасалды, өйткені олардың алғашқы фильмдегі жұмысы асығыс жасалған. Бергердің пікірінше, төрт мың алты жүз грим жұмысы жасалған, бұл рекордтық көрсеткіш. Суретші Роджер Форд бастапқыда Тельмариндердің француз болуын қалаған, өйткені олардың Певенсилер өкілдік ететін ағылшындармен қарым-қатынасы шиеленіскен. Бірақ команда Мираздың сарайы үшін Пирефонс қамалында түсіре алмағандықтан, бұл идеядан бас тартылып, испандық стиль таңдалды. Олардың маскалы шлемдері конкистадорлар мен самурайлардың үлгісімен жасалған. Ол шабыт алу үшін Metropolitan Museum of Art мұражайының қару-жарақ архивіне барған.

Before the release of The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe, the screenplay for the sequel Prince Caspian had already been written. Director Andrew Adamson said the decision was made to follow the publication order of the novels because "if we don't make it now we'll never be able to, because the [actors will] be too old". Prince Caspian, the second published novel in the series, is the fourth chronologically. The Horse and His Boy takes place during a time only hinted at in The Lion, the Witch and the Wardrobe. The writers briefly considered combining Caspian with The Voyage of the Dawn Treader, which the BBC did for their television adaptation. Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely wanted to explore how the Pevensies felt after returning from Narnia, going from being kings and queens back to an awkward year as school children. They noted, "[C. S. Lewis] doesn't much consider what it would be like for a King of Narnia to return to being a 1940s schoolchild." They also decided to introduce the Pevensies back into Narnia nearer the start, in order to weave the two separate stories of the Pevensies and Caspian, in contrast to the book's structure. A sense of guilt on the Pevensies' part was added, seeing the destruction of Narnia in their absence, as was hubris for Peter to enhance the theme of belief: his arrogance means he is unable to see Aslan. Adamson also desired to make the film larger in scale; "I've gained confidence having gone through the first. This time, I was able to go larger [in] scale, with more extras and bigger battle scenes." a new battle scene in which Peter and Caspian make an attempted raid on Miraz's castle was created. Adamson felt the imagery of mythological Greek creatures storming a castle was highly original. He added, "This one is more of a boy's movie. It's a harsher world. The villains are human, and that lends a more realistic attitude." and supervised by Howard Berger, who said that Prince Caspian would be more medieval than The Lion, the Witch and the Wardrobe. For the Narnians, Berger envisioned them as more wild in appearance, as they have been forced into the forests. He also decided to increase the portrayal of various ages, sizes and races. The black dwarfs are distinguished from the red dwarfs as they have more leather and jewellery, and a darker colour scheme in their costumes. The minotaurs have maces, and the centaurs use swords. The satyrs were redesigned, as their creation on the first film had been rushed. Four thousand and six hundred make up jobs were performed, which Berger believes is a record. Production designer Roger Ford originally wanted the Telmarines to be French, as they had a confrontational history with the English, who are represented by the Pevensies. This was scrapped as the crew were unable to shoot at Pierrefonds Castle, for Miraz's lair, so they went for the Spanish feel. Their masked helmets are based on conquistadors and samurai. She visited the armour archives of the Metropolitan Museum of Art for inspiration.

Түсірілім

Сегіз ай бойы Қытай мен Аргентинада локациялар іздестірілді, содан кейін Жаңа Зеландия, Прага, Словения және Польша таңдалды. Бірақ түсірілім кезінде ауа райы тым өзгермелі болды, сондықтан Адамсон оған өтірік айтылғанын әзілдеп айтты. Певенсилердің қираған Каир-Паравелге оралу көрінесі Кафедрал шығанағында түсірілді. Фильм жасаушылар осы локацияны таңдады, себебі ол поезд туннеліне ұқсайтын арка тәрізді туннельге ие, ал балалар Нарнияға шақырылар алдында сол туннельден өтеді. Хендерсон-Вэлли студиясы Певенсилердің ежелгі қазына бөлмесі мен метро станциясы үшін пайдаланылды. 2007 жылдың 1 сәуірінде топ Прагадағы Баррандов студиясында түсірілімдерді бастады. Онда Мираздың қамалы, Асланның үңкірі және нарниялықтардың жер астындағы тығылған жерлері сияқты декорациялар салынды. 2007 жылдың маусым айында олар Словенияның Соча алқабындағы Бовец маңындағы көпір шайқасын түсірді. Локация Жаңа Зеландияға ұқсас болғандықтан таңдалды. Юлий Цезарьдің Рейн өзенінен өту үшін салған көпірінің үлгісі бойынша үлкен көпір салынды. Көпір екі ай бойы тұрды, содан кейін бұзылды. Тазалау жұмыстарының аясында кесілген ағаштар мен көпірдің бөліктері қайта өңдеу зауытына жіберілді, ал көпірдің қалған бөліктері студияға көк экранда жақын кадрларды түсіру үшін жіберілді. Тек Асланның үңкіріне кіретін жол ғана локацияда салынды. Адамсон Питер мен Мираздың дуэлі ерекше болуын және тым бақыланған, хореографиялық жекпе-жек сияқты болмауын қалады: Мозли мен Кастеллитто 2006 жылдың қараша айында сахнаға дайындық бастады. Каскадерлер координаторы Аллан Попплтон кейбір кадрларда Кастеллиттоның орнына түсті, себебі олардың бойы шамалас. Клаустрофобиялық кадрлар үшін камералар олардың қалқандарына орнатылды. Басты камера қираған жерді айнала 360 градусқа бұрылатын рельске орнатылды.

Әсерлер

Принц Каспианда 1500-ден астам арнайы эффект кадрлары бар, бұл «Арыстан, Сиқыршы және Гардероб» фильміндегі 800-ден астам эффект кадрларынан көп, бірақ фильмді аяқтауға кеткен уақыт аз болды. Сондай-ақ, режиссер эффекттерді бақылау үшін монтаж бөлмесінен бес минуттық қашықтықта болды. Weta Digital компаниясымен қатар визуалды эффекттерді жасау үшін британдық визуалды эффекттер компаниялары Moving Picture Company және Framestore CFC шақырылды. Framestore Аслан, Труффелхантер және ауадағы есікті жасады; Scanline өзен құдайының эффекттерін жасады; Weta қасқырды, жабайы аюды және Мираздың қамалын жасады; MPC және Escape Studios негізгі шайқасты, туннель сахнасын, қамалға шабуылды, кеңес отырыстарын және басқа да жандарды жасады. «Шыңқырлар Иесі» фильмінде жұмыс істеген Алекс Фанке фильмнің миниатюра бөлімін жетекшілік етті. Алдыңғы фильмге қарағанда жасалған жақсартулардың бірі – диалог сахналарында кентаврлардың жүруі болды, сондықтан Корнелл Джон Гленсторм рөлінде аттың жүгіруін және биіктігін имитациялау үшін Power Risers (серіппелі механикалық тіреулер) киді. Климакс шайқасында 150 актер Нарниялықтардың орнына, ал 300 актер Тельмариндердің орнына тартылды. Бұл сандар цифрлық түрде көбейтіліп, экранда 1000 Нарниялық және 5000 Тельмарин көрсетілді. Аниматорлар нақты актерлердің аяқтарымен цифрлық аяқтарды біріктірудің орнына, толығымен цифрлық кентаврлар мен фавндарды жасауды оңайырақ деп тапты.

Музыка

"Арыстан, сиқыршы және гардероб" композиторы Гарри Грегсон-Уильямс 2007 жылдың желтоқсан айында жалғастыру құрастыруды бастады. Жазу келесі айда Abbey Road студиясында басталды және 2008 жылдың сәуірінде аяқталды. Саундтректе Crouch End фестивальдік хоры, Реджина Спектордың "The Call" әні, Орен Лавидің "Dance 'Round The Memory Tree" әні және Switchfoot-тың "This Is Home" әні ұсынылған. Бірінші фильмде "Can't Take It In" әнін орындаған Имоген Хеп Грегсон-Уильямстың тым қараңғы деп санайтын жаңа ән жазды. Грегсон-Уильямстың музыкасы фильмнің атмосферасына сәйкес ету үшін қараңғырақ етілді. Грегсон-Уильямс Каспианның тақырыбы арқылы оның осалдығын көрсеткісі келді, ол батырлыққа бой алған сайын, оның музыкасы көбірек шаттық сыйлап естіледі. Алғашқыда 3/4 такт өлшемі қолданылған, бірақ ашылу сахнасы 4/4 такт өлшемін қажет етті, сондықтан ол өзгертілді. Мираздың хитролығын бейнелеу үшін алғашқы фильмдегі батырлық тақырыбы инверсияланды. Рипичиптің әскери және ұйымдасқан мінезін көрсету үшін өшірілген труба қолданылды. Грегсон-Уильямс оның тақырыбын кішкентай флейтаға (пеннивистл) қоюды ойлады, бірақ ол тым сүйкімді естіліп, түнгі шабуылдың кернеуін бұзды.

Шығару

Алдын ала өндіріс кезінде Disney 2007 жылдың 14 желтоқсанында шығарылатын күнді жариялады, бірақ оны 2008 жылдың 16 мамырына дейін кейінге шегерді, себебі Disney оны Walden Media-ның тағы бір туындысы – "The Water Horse" фильмімен бәсекелестікке түспеуді жөн көрді. Disney сондай-ақ "Гарри Поттер" фильмдерінің көрсетілім күндерін (Солтүстік жарты шардың) қысынан жазға ыңғайлы түрде өзгертетінін байқады, ал "Нарния" да солай істей алады, өйткені фильм қараңғырақ және әрекетке толы фильмге ұқсайды. Әлемдік премьера 2008 жылдың 7 мамырында Нью-Йорктегі Зигфелд театрында өтті. Британдық премьера 19 маусымда O2 Arena-да өтті, бұл күмбезде фильм көрсетілген алғашқы оқиға. Шараға шамамен 10 000 адам қатысты, жиналған қаражат Грейт-Ормонд-стрит ауруханасына аударылды. Фильм 2008 жылдың 16 мамырында АҚШ және Канадада 3929 кинотеатрда көрсетілді. Америка кино ассоциациясы фильмге PG рейтингісін берді. Бұл рейтингті алу үшін, Disney-мен жасалған келісімшарт бойынша фильм түсірушілер міндетті болды, Адамсон құлаған шлемнің кадрын өзгертті, оның ішінде кесілген бас жоқ екенін нақты көрсету үшін. Адамсон фильмді жас көрермендерге көрсеткеннен кейін фильмге көптеген түзетулер енгізді, ол былай деп түсіндірді: "Ол жерде отырып, фильмді тамашалағанда, фильм түсірілімінде балалардың бетін көрсеңіз, сіз жай ғана тырысасыз, оны қызықты етуге, осының бәрін істейсіз, өйткені сіз фильмді өзіңіз үшін жасайсыз. Оны көрерменге көрсеткеннен кейін, фильмге деген сезіміңіз өзгереді".

Маркетинг

Фильмнің 225 миллион долларлық бюджетіне (оның ішінде 100 миллионға жуығы эффекттерге жұмсалды), Дисней фильмді насихаттауға тағы 175 миллион доллар жұмсады. Сонымен қатар, фильм негізінде Монополия ойынының да нұсқасы шықты. Ұлыбританияда Дамарис Трастқа фильмге қатысты материалдарды шіркеулер мен мектептерге дайындау тапсырылды, оларды Ұлыбританияның ресми Нарния веб-сайтынан алуға болады. 2008 жылдың маусым айында Диснейдің Голливуд студиясында «Нарнияға саяхат: Принц Каспий» аттракционы ашылды, онда Тас үстелдің көшірмесі, түсірілімдерден алынған кадрлар, түсінік графикасы, сюжеттік суреттер, фильмнен алынған заттар мен костюмдер көрсетілді. Фильмді насихаттауда фильмнің әрекеттілігіне баса назар аударылды, ал «Арыстан, сиқыршы және гардеробтан» айырмашылығы, Дисней мен Уолден Солтүстік Америкада пасторларға фильмді көрсетпеді және Киелі кітапқа негізделген оқу құралдарын ұсынбады.

Үй медиасы

Prince Caspian DVD және Blu-ray Disc түрінде Ұлыбританияда 2008 жылдың 17 қарашасында, ал Солтүстік Америкада 2008 жылдың 2 желтоқсанында шықты. Ол АҚШ-та шығарылған аптаның ең көп сатылған DVD-і болды, 54,7 миллион доллар табыс әкелді. Фильм Австралияда 2008 жылдың 27 қарашасында жарық көрді. Бір дискіден және үш дискіден тұратын DVD нұсқалары (Ұлыбританияда тек екі дискіден), сондай-ақ екі дискіден және үш дискіден тұратын Blu-ray Disc нұсқалары (Ұлыбританияда тек екі дискіден) болды. Алғашқы екі дискте Адамсонның аудио түсіндірмесі, жасалмаған кадрлар, жойылған көріністер мен деректі фильмдер, ал үшінші дискте фильмнің цифрлық көшірмесі бар. Blu-ray Disc үшін Circle Vision 360° технологиясы қолданылып, көрермендерге түнгі шабуылды әртүрлі бұрыштардан қарау мүмкіндігі берілді. Арнайы мүмкіндіктері бар қосымша диск тек Жапонияда және Ұлыбританиядағы Zavvi дүкендерінде қолжетімді болды, ал электрондық баспасөз жинағындағы материалдарды қамтитын жеке нұсқа Австралиядағы Sanity дүкендері үшін эксклюзивті болды. 2008 жылдың соңына дейін фильм DVD сатудан шамамен 71 миллион доллар табыс тапты.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтының шолуынша, 192 шолуға сүйене отырып, сыншылардың 67%-ы фильмге оң баға берді. Сайттың сын тұжырымында: «Нарния жылнамасы: Принц Каспиан – бұл өзінің алдыңғы бөлімінің деңгейіне сай, көңілді отбасылық оқиға». Metacritic 34 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық жүйеде 62 бал алды, бұл «жалпы алғанда жағымды пікірлер» дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге А+ мен F шкаласы бойынша орташа баға ретінде «A−» берді. Киносыншы Леонард Мальтин фильмге 4 жұлдыздың 3-ін қойды (ол «Арыстан, Солтүстік және Гардероб» фильміне де осылай баға берген), актерлік шеберлікті «күшті», әңгімені «берік», ал көріністерді «көз тартарлық» деп сипаттады, бірақ «бұл қараңғы оқиға, ал шешімдік шайқас сахналары тым созылған» деді. Екі киноиндустриялық басылым фильмге оң пікір берді. Variety журналынан Тодд Маккарти Адамсонның режиссурасы «кино құндылықтарын жақсырақ сезінеді» деп есептеді және жақсартылған арнайы эффектілерді, «уақыттан тыс» локацияларды және өндіріс дизайнын жоғары бағалады. Актерлік шеберлік туралы ол «төрт баланың мінезі жақсырақ ашылған, сондықтан оларды бұрынғыдан да қызығумен қарауға болады, ал итальяндық актер Кастеллитто өте зұлым, бірақ артық ойын көрсетпеген рөлін жақсы ойнады» деді. The Hollywood Reporter журналынан Майкл Рехшафен фильмнің алдыңғы бөлімінен қарағанда қараңғырақ болғанын, «иманның жоғалуы тақырыбы айтарлықтай тереңдетілгенін» атап өтті. Ол Питер Динкладждың өнерін ерекше атады, ол «Нарнияның ең жарқын жаңа тұрғыны» ретінде тайтл кейіпкерінен озып кетті. Бірқатар сыншылар фильмнің жасырылған хабарламалары деп түсінген нәрсеге қарсы шықты. San Francisco Chronicle газетінің сыншысы Мик Ласалл ата-аналарға арналған ескертуінде «негізінен, бұл басқа әлемге және өлшемге барып, бүкіл уақытын адамдарды өлтірумен өткізетін балалар туралы фильм» деп жазды. MSNBC шолушысы Алонсо Дуральде «барлық кейіпкерлердің британдық акценті болса, ал Тельмариндердің сыртқы түрі мен айтылуы анық түрде Жерорта теңізіне тән» деп атап өтті. Anglican Journal журналының шолуында фильм кітаптың оқиғалық элементтеріне көбірек адал, бірақ діни сенімге қатысты аспектілерге қарағанда жеңілдеу болғаны айтылды, олар романның маңызды бөлігі деп есептелді және кейіпкерлер мен эмоциялар жеткіліксіз болды. Визуалды эффекттер жөніндегі қоғам оны үздік визуалды эффекттер және үздік композиция үшін ұсынды. Ол «Сатурн» сыйлығында «Үздік фантастикалық фильм», «Үздік костюмдер», «Үздік макияж» және «Үздік арнайы эффекттер» номинацияларына ие болды. Кейнс және Хенли «Жас суретші» сыйлығына ұсынылды. 2010 жылы «Нарния» фильмдерінің продюсері Марк Джонсон: «Біз Принц Каспианмен бірнеше қателіктер жасадық және мен оларды қайталамағым келмейді» деп мойындады. Ол сондай-ақ Принц Каспианда «Нарнияның таңғажайыптары мен сиқыры» жетіспейтінін, отбасылар үшін «біршама қиын» екенін және «балаларға арналған экшн фильмі» болып кеткенін айтты.

The review aggregator website Rotten Tomatoes reported that 67% of critics gave the film positive reviews, based on 192 reviews. The site's critical consensus reads, "The Chronicles of Narnia: Prince Caspian is an entertaining family adventure worthy of the standard set by its predecessor." Metacritic reported the film had an average score of 62 out of 100, based on 34 critics, indicating "generally favorable reviews". Audience members polled by CinemaScore gave the film an average grade of "A−" on an A+ to F scale. Film critic Leonard Maltin gave the film 3 out of 4 stars (as he did with The Lion, The Witch, and The Wardrobe), calling the performances "strong", the storytelling "solid", and the scenery "breathtaking", though he also said, "it's a dark tale, and the climactic battle scenes go on at length." Two film industry trade journals gave the film positive reviews. Todd McCarthy of Variety felt Adamson's direction had a "surer sense of cinematic values" and praised the improved special effects, the "timeless" locations and production design. On the performances, he felt "the four kids overall have more character and are therefore more interesting to watch than they were before, and Italian actor Castellitto registers strongly with evil that's implacable but not overplayed." Michael Rechtshaffen of The Hollywood Reporter noted the film was darker than its predecessor, with "the loss of innocence theme significantly deepened". He highlighted Peter Dinklage's performance, which "outmaneuver[ed] the title character as Narnia's most colorful new inhabitant". A number of critics took issue with what they interpreted as the film's underlying messages. San Francisco Chronicle critic Mick Lasalle wrote in his parental advisory that "basically, this is a movie about kids who go into another world and dimension and spend the whole time killing people." MSNBC reviewer Alonso Duralde noted that "all the heroes have British accents while the Telmarines are all decidedly Mediterranean in appearance and inflection". An Anglican Journal review described the movie as reasonably faithful to the adventure elements of the book, much lighter on the religious faith aspects, which they found integral to the novel and deficient on character and emotion. The Visual Effects Society nominated it for Best Visual Effects and Best Compositing. It was nominated for Best Fantasy Film, Best Costumes, Best Make up, and Best Special Effects at the Saturn Awards. Keynes and Henley received nominations at the Young Artist Awards. In 2010, Mark Johnson, a producer from all of the Narnia movies, admitted that "We made some mistakes with Prince Caspian and I don't want to make them again." He also said Prince Caspian lacked some of the "wonder and magic of Narnia," was "a little bit too rough" for families, and was too much of a "boys' action movie."

Кассалық жинақ

16 мамырда АҚШ және Канадада көрсетілімге шыққан фильм, алғашқы аптасында 3929 кинотеатрдағы 8400 экраннан 55 миллион доллар жинап, кассада бірінші орынды иеленді. 2 мамырда премьерасы өткен Marvel’s Iron Man фильмі осы орынды бұрын иеленген болатын. Disney компаниясы фильмнің көрсеткіштеріне қанағаттандырғанын білдірді, бірақ кірісі 80 миллион долларға жетпеді, сондай-ақ The Lion, The Witch and the Wardrobe фильмінің 65.6 миллион долларлық алғашқы кірісінен де кем болды. Disney компаниясының бас директоры Роберт Айгер фильмнің нәтижесінің нашар болуын жылдың ең табысты фильмдері – Iron Man және Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull арасында шыққандыққа байланысты деп түсіндірді. 16 мамырда фильм тағы он екі елде де бірінші орынға ие болды, 22.1 миллион доллар жинап, жалпы әлемдік кірісті 77 миллион долларға жеткізді. Фильм Ресейде 6.7 миллион доллармен ашылды, бұл жылдың ең табысты дебюты болды; Мексикада 6.3 миллион доллар (алғашқы көрсетілімнен 15% артық) жинады; Оңтүстік Кореяда 4 миллион доллар жинап, Диснейдің ең табысты үшінші фильміне айналды; Үндістанда 2 миллион доллар жинады, бұл алғашқы фильмнің кірісінен үш есе көп; ал Малайзияда 1.1 миллион доллар жинап, елдегі ең танымал үшінші Дисней фильмі болды. Фильм 13 маусымда Аргентинада 1 миллион доллармен ашылды, бұл Диснейдің елдегі үшінші ең табысты дебюты және сол кездегі 2008 жылдың ең табысты көрсетілімі болды. Prince Caspian АҚШ және Канадада 141.6 миллион доллар, ал әлем бойынша 419.7 миллион доллар жинады. Бұл фильм 2008 жылы әлемдегі ең көп табыс әкелген фильмдердің он біріншісі болды және Disney компаниясының 2008 жылғы ең табысты екінші фильмі атанды.