Кіріспе

Польша әскери марапаты – Польша рыцарлық ордені.

Сент-Станислав ордені (Order Św. Stanisława Biskupa Męczennika, Орден Святого Станислава), сондай-ақ Станислав деп те жазылады, 1765 жылы Польша-Литва одақтастығының королі Станислав Август Пониатовский құрған Польша рыцарлық ордені. Ол 1765 жылдан 1831 жылға дейін Польша Корольдігінің құрамында болды. 1831 жылы Ресей империясына қосылды және 1917 жылғы Ресей революциясына дейін осы империяның құрамында қалды. Орденнің рыцарлары кедейлерге қайырымдылық жасауға және рыцарлық мінез-құлық ережелерін сақтауға міндетті болды. Ресей империясының Орталық Еуропа істеріне ықпалы күшейгеніне байланысты орденді табыстау ережелері бұзылды. Польшаның бөлінісінен кейін орден Варшава герцогтігінде қайта жандандырылды, оның иегерлеріне мұрагерлік дворяндық атағы берілді және Варшава ауруханасына қайырымдылық жасау талап етілді. 1815 жылдан бастап Польша (Конгресс) Корольдігінде орден бастапқыда бір класспен сақталды, содан кейін төрт классқа бөлінді.

Ресей империясы

1831 жылғы 25 қаңтарда Польша Парламенті Ресей императоры Николай І-ді Польша тағынан шұғып тастады, ол сонымен қатар Сент-Станислав орденінің Ұлы магистрі болған еді. Бірақ, қараша көтерілісінің сәтсіз аяқталуынан кейін Романовтар әулеті 1832 жылы Сент-Станиславтың патшалық және императорлық орденін құрды, оны Ресей империясының наградалар жүйесіне енгізіп, 1917 жылғы революцияға дейін ресми түрде сақтап қалды. Орден 1917 жылы Романовтардың құлауымен таратылды, бірақ, патшалардың берген басқа поляк ордендерінен өзгеше, Жаңадан тәуелсіз болған Екінші Польша Республикасы Сент-Станислав орденін қайта жаңғыртпады (мүмкін, оның орысша нұсқасы жиі императорлық үкімет тарапынан Ресей билігімен ынтымақтасқан поляктарға берілгендіктен, орден оккупациялық билікке бағынудың символы болып саналды). Оның орнына, орденнің поляк мұрагері ретінде жаңадан құрылған Polonia Restituta ордені құрылды.

Таңба

Польша және Ресей белгілері де шекараларының жанында ақ жолақтары бар қызыл лентадан ілінген (яғни, Польшаның елтаңбасы мен туының түстері), бұл лентаны қазіргі Польшаны қайта орнату орденімен бөліседі. Орденде сондай-ақ, ортасында "SS" әріптері жазылған, латынша "Praemiando incitat" сөздерімен айналдырылған сегіз қырлы жұлдыз бар, ал ол өз кезегінде лавр гүлшоғырымен шеңберленген. Бұл жұлдыздың поляк және орыс нұсқаларындағы дизайны шамамен бірдей.

Польша тілі

Орденнің түпнұсқа поляк белгісі – қызыл эмальмен жалатылған мальтий кресі, оның қанаттарында ақ эмальмен жалатылған поляк бүркіттері бейнеленген, ал орталық медальонында алтын лавр гүлшоғырымен оралып, епископ киіміндегі әулие Станиславтың эмальмен салынған суреті болған. Орденнің түпнұсқа поляк нұсқасында рыцарьлар поляк ақсүйектерінің дәстүрлі киімі үлгісіндегі – қызыл, ақ және күміс түсті киім киген (атап айтқанда, зупан, контуш, контуш белдігі және делия).

Ресей

Белгінің орыс нұсқасында поляк ақ бүркіттері алтын ресейлік екі бас императорлық бүркіттермен алмастырылды, олардың қанаттары крест қаруларының үстінен жартылай жабылып, ал орталық медальонда ақ эмальді аяқта қызыл түстегі "СС" әріптері бейнеленген, бұл әулие епископтың бастапқы суретінің орнына, жасыл эмальді лавр гүлшоғырымен оралған. Мальта кресті қаруларының әр ұшы арасында алтын сәулелердің жартылай шеңбері де бар.

Мұра

Бүгінде қасиетті Станислав орденін ұсынуға қатысты екі негізгі талас бар: Ресейдің қасиетті Станислав ордені (Романовтар императорлық үйі), Романовтар үйінің басшысы табыс ететін, және Польшаның «Полония Реститута» ордені – Польша Президенті табыс ететін үкіметтік еңбек ордені, оны кейбіреулер түрлі түріндегі мұрагер деп санайды.