Кіріспе
Шығыс православие және католик епископтарының киген киімі, ежелгі гректердің бас жамылғысы.
the head covering worn by ancient Greeks
The sakkos (Greek: σάκκος, "sackcloth") is a vestment worn by Orthodox and Greek Catholic bishops instead of the priest's phelonion. The garment is a tunic with wide sleeves, and a distinctive pattern of trim. It reaches below the knees and is fastened up the sides with buttons or tied with ribbons. It is similar in form to the western dalmatic, which is similarly derived from Byzantine dress. The sakkos was originally worn by the Emperor as an imperial vestment, symbolizing the tunic of disgrace worn by Christ during his trial and mockery. The sakkos is usually made of a rich brocade fabric and may be intricately embroidered. There is normally a cross in the center of the back, which the bishop kisses before it is placed on him. Buttons or loops are sewn on the back, by which the bishop's omophorion (either great or small) may be attached. Traditionally, bells are attached to the sakkos, following the biblical directions for the vestments of the Jewish High Priest (Exodus 28:33 34 (HE); ).
Сақкос (грекше: σάκκος, "сақ") – православие және грек католик епископтарының діни қызметтерде священниктердің фелониінің орнына киетін киімі. Бұл кең жеңді, ерекше әшекейленген, туника тәрізді киім. Ол тізеден төменге дейін жетеді және бүйірінен түймелермен немесе ленталармен бекітіледі. Формасы бойынша батыс далматикасына ұқсас, ол да византиялық киімнен шыққан. Сақкос бастапқыда императордың киімі ретінде қолданылған, Мәсіх сотталып, қорланған кезде киген қара киімді бейнелейді. Сақкос әдетте қымбат брокаттан жасалады және күрделі кестемен безендірілуі мүмкін. Киімнің арқа жағының ортасында әдетте крест болады, епископ киімді киер алдында оны сүйеді. Арқасына түймелер немесе ілмектер тігіледі, оларға епископтың омофорионы (үлкен немесе кіші) бекітіледі. Дәстүр бойынша, сақкосқа қоңыраулар ілінеді, бұл яһуди бас діни қызметкерінің киіміне қатысты Писаниедегі нұсқауларға сәйкес келеді (Шығу кітабы 28:33-34 (HE)).
the head covering worn by ancient Greeks
The sakkos (Greek: σάκκος, "sackcloth") is a vestment worn by Orthodox and Greek Catholic bishops instead of the priest's phelonion. The garment is a tunic with wide sleeves, and a distinctive pattern of trim. It reaches below the knees and is fastened up the sides with buttons or tied with ribbons. It is similar in form to the western dalmatic, which is similarly derived from Byzantine dress. The sakkos was originally worn by the Emperor as an imperial vestment, symbolizing the tunic of disgrace worn by Christ during his trial and mockery. The sakkos is usually made of a rich brocade fabric and may be intricately embroidered. There is normally a cross in the center of the back, which the bishop kisses before it is placed on him. Buttons or loops are sewn on the back, by which the bishop's omophorion (either great or small) may be attached. Traditionally, bells are attached to the sakkos, following the biblical directions for the vestments of the Jewish High Priest (Exodus 28:33 34 (HE); ).
Тарих
Бастапқыда барлық епископтар діни қызметкерлер кигенге ұқсас феллоний киетін, бірақ ол тоқылған немесе көп қабатты крест үлгісімен кестеленген, бұл үлгі полистаурион ("көп крест") деп аталады. Сакос – Базилей (Император) жеке патриархтарға оның жеке құрметін білдіретін белгі ретінде берген артықшылық. Киім туралы алғашқы жазбалар Антиохия патриархы Феодор Балсамонның (шамамен 1130–1140 жылдар) еңбектерінде кездеседі, ол оны патриархқа ғана тән деп есептеген. Димитриос Хоматенос бұл киімнің патриархалдық киім екенін, бірақ оны ерекше мәртебелі кейбір архиепископтар да киетінін, және ол Рождество, Жасыл жеміс тойы мен Пасха күндерінде ғана киілетінін жазады. Қазір сакосты Шығыс православие және Византия католик епископтарының барлығы, шеніне қарамастан киеді. Батыс понтификалиясынан өзгешесі, оны епископ емес, бірақ мұндай құқыққа ие болған дін қызметкерлері кие алады, ал сакос тек епископтың киюіне рұхсат етіледі.
Қолдану
Епископ саккосты толық киіп, құдайлық литургияны тойлау кезінде, таңертеңгілікте Бүкіл түнгі сергек күту кезінде немесе басқа да жағдайларда, егер рубрикалар талап етсе (мысалы, Ұлы және қасиетті жұма күні Эпитафийді шығару кезінде немесе Ұлы мерекедегі айқышпен). Басқа қызметтерде ол епископтық мантиені киеді (грекше: Μανδύας, Mandýas, көне шіркеу славянша: Mantiya). Епископ киім киген соң, оған саккос табаққа қойылады. Ол оны екі қолымен бата береді, ал екі субдиакон оны табадан көтеріп, ұстап, артына айқышқа сүйеді, оны өзіне кигізіп, бүйірлерін түймелейді (осы жерде көрсетілгендей). Алдымен епископқа кигізілген эпигонация саккос түймеленген кезде көтеріледі, сондықтан ол сыртынан көрінеді. Саккос киген кезде протодиакон хош иісті зат түтететін табаны шайқап, Саккос дұғасын оқиды:
"Сенің бас жұбың мәртебелі киімге орансын, ал Сенің қасиеттілерің мәңгі, қазір және әрдайым қуанышпен шаттансын. Әмин." Бұл дұға діни қызметкердің фелонионға киген кездегі дұғасына ұқсас, бірақ "Сенің бас жұбың" деп айтудың орнына діни қызметкер "Сенің жұбың" деп айтады. Кейбір дәстүрлерде епископ Литургияны "діни қызметкер ретінде" тойлауды таңдай алады; яғни ол толық епископтық киім кимейді, сондай-ақ дикирион мен трикирионды (эпископтық шамдар) қолданбайды. Саккос орнына ол діни қызметкердің фелонионын киеді, иығында тек кішкентай омофорион және жанында эпигонация болады. Епископ бұл жағдайда, әдеттегідей, өзінің Панагия энкольпионын киіп, бүркіт кілемге тұрады. Сонымен қатар, кейбір рәсімдер толық иерархиялық қызмет үшін сақталмайды. Теориялық тұрғыдан алғанда, епископ саккос емес, әрқашан фелонионды қолдана алады, бірақ бұл өте сирек жасалады. Фелонион әрқашан қолданылған көрнекті мысал – бұл Сент-Джеймс литургиясы. Фелонионды бастапқыда шіркеудің пресвитерлері де, епископтары да қолданған. Алайда Рим империясы аяқталып, Экуменикалық Патриарх саккос кие бастады, өйткені ол "Экуменикалық" Патриарх, яғни императорлық астананың Патриархы және империяның көп бөлігі. Империя құлағаннан кейін түрік шіркеуінің епископтарының көбісін саккос киюге тағайындады. Бұл сонымен қатар православиелік епископтардың императорлық митра киіп, бастапқы амбоның жанында емес, ортада емес, бүйірде отырған кезең болды. Славян шіркеулері шіркеудің ортасында епископтарды ұстайды, бірақ әртүрлі реформалар кезінде гректер сияқты митралар мен саккостарды кие бастады. Алайда, Ресей Патриархы/Митрополиті қазірдің өзінде қазір киетін митраны киген, ал басқа орыс епископтары гректердің митраларын тек кейінірек қабылдаған.