Кіріспе
Неміс протестант теологы (1852–1924)
Фридрих Шпитта (11 қаңтар 1852 – 7 маусым 1924) – неміс протестант теологы.
the German Protestant theologian
Friedrich Spitta (11 January 1852 – 7 June 1924) was a German Protestant theologian.
Өмірбаян
Шпитта Төменгі Саксониядағы Виттинген қаласында, неміс әнұрандарының авторы Карл Иоганн Филипп Шпиттаның ұлы және Филипптің (моң тарихшысы және музыкатанушы, ең белгілісі Иоганн Себастьян Бахтың өмірбаянын жазғаны үшін) ағасы болып дүниеге келді. Фридрих Геттинген және Эрланген университеттерінде оқыды, онда Иоганн Кристиан Конрад фон Хофманның шәкірті болды. Кейіннен ол 1887 жылы Страсбургтегі Сент-Томас университетінде профессор және университет уағыздаушысы қызметіне тағайындалды. 1901 жылы университет ректоры болып сайланды. 1919 жылы Геттинген университетінің профессоры атанды. 1896 жылы Юлиус Смендпен бірлесіп "Monatschrift für Gottesdienst und kirchliche Kunst" журналын шығаруға қатысты.
Жазбалар
Шпитта "Апостолдар істері, олардың деректері мен тарихи құндылығы" (1891) атты еңбегінің авторы ретінде кеңінен танымал. Оның басқа да еңбектері: "Дер Кнабе Иесус, эйн библишхе Историэ унд ире апокрифишн Энтсталлунген" (1883). "Петірдің екінші хаты мен Яһуданың хаты" (1885). Иоаннның аян есімі (1889). "Евангелиялық культті реформалауға қатысты" (1891). "Тұңғыш христиандықтың тарихы мен әдебиеті" (3 том, 1893–1901) – оның ең танымал еңбегі деп саналады. Лука Ізгі хабары арқылы берілген синоптикалық негізгі жазбалар (Лұқа Ізгі хабарында сақталған синоптикалық негізгі баяндама, Untersuchungen zum Neuen Testament, v. 1, Лейпциг, 1912). "Үш алғашқы Ізгі хабардан алынған Исаның өмірбаяны: Лука Ізгі хабарында сақталған синоптикалық негізгі баяндаманың неміс тіліне аудармасы" (Лейпциг: J. C. Hinrichs, 1912).
Der Knabe Jesus, eine biblische Geschichte and ihre apokryphischen Entstellungen (1883). Der zweite Brief der Petrus und der Brief der Judas (1885). Die Offenbarung des Johannes (1889). Zur Reform des evang. Kultus (1891). Zur Geschichte und Litteratur des Urchristentums (The history and literature of early Christianity; 3 volumes, 1893–1901) – considered to be his best known work. Die synoptische Grundschrift in ihrer Überlieferung durch das Lukasevangelium. (The Synoptic base narrative as preserved in the Gospel of Luke, Untersuchungen zum Neuen Testament, v. 1, Leipzig, 1912). Ein Lebensbild Jesu aus den drei ersten Evangelien: Deutsche Übersetzung der synoptischen Grundschrift in ihrer Überlieferung durch das Lukasevangelium (Life of Jesus from the first three Gospels: German translation of the Synoptic base narrative as preserved in the Gospel of Luke, Leipzig: J. C. Hinrichs, 1912).