Протестанттық теология
-
Витенберг университеті: тарихы мен қазіргі жағдайы
Виттенберг университеті – Огайо штатындағы жеке либералдық өнер колледжі. 1845 жылы негізі қаланды, неміс университетінің тарихымен байланысты.
-
Фердинанд Баур: Тюбинген мектебінің негізін қалаушы және жаңа теологиялық бағыттар
Фердинанд Баур (1792-1860) – неміс теологы, Тюбинген мектебінің негізін қалаушы. Христиандық дамуы, еврейлік және жазықша христиандық синтезі туралы еңбектері.
-
Иоганн Карл Людвиг Гизелер: Немецкая церковная история және ғылымы
Йоханн Гизелер (1792-1854) – неміс шіркеу тарихшысы. Евангелия тарихына зерттеулер жасаған, маңызды еңбектердің авторы. Тарих, дін, ғылым.
-
Карл Август фон Хазе: Немец дінтанушысы және шіркеу тарихшысы
Карл Август фон Хазе – неміс дінтанушысы, шіркеу тарихшысы. Лейпцигте оқыды, Йенада профессор болды. Дитрих Бонхофердің әдесі. 🇩🇪⛪️📚
-
Йоханн Август Вильгельм Неандер: Өмірі мен шығармашылығы
Йоханн Неандер (1789-1850) – неміс дінтанушысы, шіркеу тарихшысы. Өмірі, шығу тегі, Платонға қызығушылығы туралы ақпарат. Дінтану, тарих.
-
Юлиус Вегшейдер: Немец дінтанушысы және рационалистік теологияның өкілі
Юлиус Вегшейдер (1771-1849) – неміс протестант ділмұғалімі, теолог. Геттинген университетінде диссертация қорғады, теологияны зерттеді.
-
Юлиус Мюллер: Немец дін ғалымының өмірі мен еңбектері
Юлиус Мюллер – неміс протестант ділмбасы (1801-1878). Өмірі, білімі, Геттинген университетіндегі қызметі туралы ақпарат. Теология, дінтану.
-
Эдуард Рейсс: Альзас дінтанушысы және кітапты зерттеушісінің өмірі мен еңбектері
Эдуард Рейсс (1804-1891) – Эльзастың протестант дін ғалымы, теолог, филолог. Библиялық сын, шығыс тілдерін оқытқан. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Исаак Август Дорнер: Немец дін қызметкері және теолог (1809-1884)
Исаак Дорнер (1809-1884) – неміс лютеран дін қызметкері, теолог, Берлин университетінің профессоры. 19 ғасырдағы діни ойшыл, Еуропаға әсер еткен.
-
Фридрих Шлейермахер: Немец философы мен теологының өмірі мен еңбектері
Фридрих Шлейермахер (1768-1834): неміс дін философы, теолог және жазушы. Протестантизмді сақтап, жаңаша түсіндіруге тырысқан, либералдық теологияның негізін қалаушы.
-
Карл Рудольф Хагенбах: Швейцар теологы мен тарихшысы
Карл Рудольф Хагенбах (1801-1874) – швейцар теологы, тарихшы. Реформация тарихын, оның тұлғаларын зерттеген. Биографиясы, еңбектері туралы ақпарат.
-
Юлиус Велльхаузен: Немец ғалымы, шығыстанушы және теолог
Юлиус Велльхаузен (1844-1918) – неміс дінтанушысы, шығыстанушы. Ежелгі өсиет, Ислам тарихы, Pentateuch құрамы зерттеулерімен аты шықты. Документалды гипотеза авторы.
-
Иоганн Эрнст Имманюэль Вальх: Немецтің дін және ғылым қайраткері
Иоганн Эрнст Вальх – неміс дінтанушысы, тіл білгісі және табиғаттанушы. Еңбектері: «Евангелиялар гармониясына кіріспе», «Апостолдар ісі бойынша диссертациялар» және т.б.
-
Альбрехт Ричль: Неміс дінтанушысы және оның теологиялық жүйесі
Альбрехт Ричль: неміс дінтанушысы (1822-1889). Иманды ақыл-естен тыс, құндылықтарға негізделген деп түсіндірді. Христиандық құндылығын зерттеді.
-
Христиан Фридрих Август Дилльман: Немец ориенталисі мен библия ғалымы
Христиан Фридрих Август Дилльман (1823-1894) – неміс шығыстанушысы, библия ғалымы. Эфиопия қолжазбаларын зерттеумен айналысып, 19 ғ. эфиопия тануын жаңғыртқан.
-
Фердинанд Хитциг: Неміс библиясын зерттеушісінің өмірі мен еңбектері
Фердинанд Хициг (1807-1875) – неміс библиясын зерттеушісі. Ескі өсиетті талдау, грамматика-тарихи мектеп, Йона пайғамбар туралы зерттеулер.
-
Йоханн Август Эрнести: Немец рационалистік теолог және филолог
Йоханн Август Эрнести – неміс рационалистік теологы, филолог. Ескі және Жаңа өсиеттерді герменевтикалық тұрғыдан бөлген алғашқы ғалым. Биографиясы.
-
Филип Конрад Маргейнеке: Неміс протестанттық дін қызметкерінің өмірі мен еңбектері
Филипп Конрад Маргейнеке (1780-1846) – неміс протестант ділдары, теолог, Берлиндегі Trinity шіркеуінің уағызшысы. Өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
-
Карл Дауб: Немец дінтанушысы және теолог (1765-1836)
Карл Дауб – неміс протестант теологы (1765-1836). Гейдельберг университетінде профессор, ректор болды. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Иоганн Филипп Габлер: қазіргі заманғы библейлік теологияның негізін қалаушысы
Йоханн Филипп Габлер (1753-1826) – неміс теологы, Грисбах пен Эйххорн мектебінің өкілі. Өмірі, білімі, қызметі туралы мағлұматтар. Теология тарихы.
-
Иоганн Эдуард Эрдман: Немец философының өмірі мен еңбектері
Йоханн Эрдманн – неміс философы, дін тарихының зерттеушісі. Шелейрмахер мен Гегельдің ізбасары, оң гегельшілдер тобының өкілі. Биографиясы туралы оқыңыз.
-
Альберт Швеглер: Неміс философы және теологының өмірі мен еңбектері
Альберт Швеглер (1819-1857) – неміс философы және теологы. Монтанизм тарихына зерттеме жасаған, шіркеу тарихындағы маңызды тұлға. Философияға көшкен.
-
Иоганн Христиан Вильгельм Аугусти: Немец дінтанушысының өмірі мен еңбектері
Йоханн Христиан Вильгельм Аугусти (1772-1841) – неміс дінтанушысы, еврей тегінен шыққан. Йена және Бреслау университеттерінде оқытқан, шығыс тілдерін зерттеген.
-
Йоханн Петер Ланге: Немец дінтанушысы және теологы
Йоханн Петер Ланге – неміс кальвинист дівині, 1802-1884 ж.ж. өмір сүрген теолог. Оның еңбектері, әсіресе "Christliche Dogmatik", діни ойларға толы, бірақ түсінігі қиын.
-
Юрген Мольтман: Өмір және шығармалары
Юрген Мольтманн – неміс дінтанушысы, жүйелі теологиядағы «Үміт теологиясы» және «Қайғыдан өлген Құдай» еңбектерімен танымал. Биографиясы, марапаттары туралы оқыңыз.
-
Йоханн Альбрехт Бенгель: Немец дінтанушысы және грек тілінің маманы
Йоханн Альбрехт Бенгель – лютерандық теолог, жаңа грек тіліндегі Жаңа өсиеттің редакторы және түсіндірмешісі. Өмірі, еңбектері, білімі туралы ақпарат.
-
Отто Кайзер: Ескі өсиет зерттеушісінің өмірі мен еңбектері
Отто Кайзер (1924-2017) – неміс Ескі Жаңа Ғылымдарының ғалымы. Биографиясы, еңбектері, университетті бітіруі, соғыстағы қатысуы туралы ақпарат.
-
Рудольф Бультман: Жаңа өсиеттің неміс дінтанушысы және түсіндірушісі
Рудольф Бультманн – неміс дінтанушысы, Жаңа Өсиеттің маңызды зерттеушісі. Экзистенциализм тұрғысынан түсіндірме берді, тарихи анализге сын көзбен қарады.
-
Готтард Виктор Лехлер: Немец дінтанушысы және христиан тарихының зерттеушісі
Готтард Виктор Лехлер (1811-1888) – неміс лютеран ділмбасы, ерте христиандық тарихы мен реформация кезеңін зерттеген теолог. Биографиясы, еңбектері.
-
Михаэль Баумгартен: Неміс протестант теологі және саясатшысы
Михаэль Баумгартен (1812-1889) – неміс протестант ділмбасы, Росток университетінің профессоры. Еңбегі «Түнгі көрістер» арқылы танымал. Діни зерттеулер.
-
Эрнст Трельч: Неміс дін философы, теологы және саяхатшысы
Эрнст Трёльш – неміс дін философы, теологы, тарихшы және саяхатшы (1865-1923). Өмірі, еңбектері, философиялық көзқарастары туралы ақпарат.
-
Вильгельм Абрахам Теллер: Немецтің дін философы және рационализмнің жақтаушысы
Вильгельм Теллер (1734-1804) – неміс протестант дівині, христиан дінін ақыл-еспен қарастырған. Библияны неміс тіліне бейімдеуші, теолог ғалым.
-
Конрад Бускен Хюэт: Голланд пасторы, журналисі және әдеби сыншысы
Конрад Бускен Хюэт (1826-1886) – голланд дін қызметкері, журналист, әдеби сыншы. Библияға қатысты «Заманауи теология» көзқарастарымен даңқ алған.
-
Пауль Антон де Лагард: Немец библиографы және шығыстанушысының өмірі мен идеологиясы
Поль Антон де Лагард (1827-1891) – неміс библиографы, шығыстанушы. Антисемитизм, христиандыққа қарсылық, нәсілдік теориялары нацизмге ықпал етті. Тарих, дін зерттеуші.
-
Герман Шульц: Неміс дінтанушысы және теологының өмірі мен еңбектері
Герман Шульц – неміс протестант теологы, Геттинген университетінің профессоры (1876). Ұлыбританиялық және либералдық көзқарастарымен белгілі. Теология сарапшысы.
-
Фридрих Блеек: Неміс дінтанушысы және теолог ғалымы
Фридрих Блеек (1793-1859) – неміс дінтанушысы, Библияны зерттеуші. Теологияға қызығушылық танытып, қасиетті кітаптарды талдаған ғалым.
-
Герман Ольшаузен: Неміс дінтанушысының өмірі мен еңбектері
Герман Ольшаузен (1796-1839) – неміс дінтанушысы, Киль және Берлин университеттерінде білім алған. Шлейермахер мен Неандердің ықпалында болды. Зерттеулер, мақалалар авторы.
-
Готлиб Харлес: Неміс лютерандық теологының өмірі мен қызметі
Готлиб Харлес: неміс лютеран ділмбасы, 1806 ж. Нюрнбергте туған. Әу баста филология мен құқықтан қызығушылық танытқан, кейін дінтануға бет бұрған тұлға.
-
Даниель Шенкель: Швейцар теологының өмірі мен еңбектері
Швейцар теологы Даниэль Шенкель (1813-1885) өмірі мен қызметі. Либералды теология, шіркеудегі демократия, рухани автономия жайлы ақпарат.
-
Кристер Стендаль: өмір және еңбектері
Кристер Стендаль (1921-2008) – швед теологы, Жаңа Өсиет зерттеушісі, Стокгольм епископы. Гарвардта профессор, дінбасы, ізгілік орталық директоры болды.
-
Густав Фридрих Оэлер: Немец дінтанушысы және Ескі Ғалымның шебері
Густав Фридрих Оэлер (1812-1872) – неміс дінтанушысы, Ескі өсиет теологиясының профессоры. Тюбинген университетінде білім алған, ғылыми еңбектері жарияланған.
-
Август Хан: Неміс дінтанушысы және теологы
Август Хан (1792-1863) – неміс протестант ділмбасы, теолог. Лейпциг және Виттенберг университеттерінде оқыды, Кёнигсбергте профессор болды. Теология сарапшысы.
-
Голландтық дінтанушы Геррит Корнелис Беркувер өмірі мен қызметі
Голландтық дінтанушы Г.К. Беркувер (1903-1996) – Нидерланд реформаторлық шіркеулерінің көрнекті теологы, Амстердам ЕУ профессоры. Қысқа биогр.
-
Пол Л. Майер: Американ тарихшысы және жазушысы
Пол Л. Майер – тарихшы, жазушы, дінтанушы. Христиандық тарихы, діни романдар, Лютеран шіркеуі және «The Lutheran Hour» туралы еңбектері.
-
Карл Фридрих Август Кахнис: Нео-лютерандық теологтың өмірі мен еңбектері
Карл Фридрих Август Кахнис – неміс жаңа лютерандық теологы (1814-1888). Өмірі, білімі, Гегель әсерінен лютерандыққа өтуі туралы ақпарат. Теология тарихы.
-
Ян Якоб ван Остерзее: Голландский теолог және жазушы (Jan Yakob van Osterzee: Gollandtyq teologh jane jazushy)
Ян Якоб ван Остерзее (1817-1882) – голландский теолог, профессор богословия. Биография, образование в Утрехте, проповедническая деятельность.
-
Гарри Куитер: Нидерланд дінтанушысының өмірі мен ойлары
Гары Куйерт (1924-2017) – Нидерланд реформат теологы, профессор. ВУ Амстердамда оқыды, 1953 жылғы су тасқынына куә болды. Кальвинизм тарихы, дін зерттеу.
-
Гүнтер Борнкамм: Жаңа өсиет ғалымы және тарихи Иса іздеушісі
Гүнтер Борнкамм (1905-1990) – неміс дінтанушысы, Жаңа өсиет зерттеушісі. Рудольф Бультманның шәкірті, нацизмге қарсы тұрды. Исаның өмірін зерттеген.
-
Фридрих Шпитта: Немец дінтанушысы және теологтың өмірі мен еңбектері
Фридрих Шпитта (1852-1924) – неміс протестант ділмбасы, теолог. Геттинген мен Эрланген университеттерінде оқыды, Страсбург университетінде профессор болды.
-
Карл Христиан Ульман: Немец дінтанушысы және теологтың өмірі мен еңбектері
Карл Христиан Ульманн – неміс кальвинист дівині, профессор, тарихшы. Гейдельберг пен Халледе сабақ берген, Баден Евангелист шіркеуінің басшысы болған.
-
Оскар Кульман: Француз лютеран дінтанушысының өмірі мен қызметі
Оскар Кульманн – француздық лютеран теологы (1902-1999). Экуменикалық қозғалыстағы рөлімен, католиктермен диалог құруға атсалысқандығымен белгілі. Теология, тарих.
-
Конрад Райзер: Әлемдік шіркеулер кеңесінің бұрынғы бас хатшысы
Конрад Райзер – бұрынғы Әлемдік шіркеулер кеңесінің бас хатшысы. Биографиясы, неміс тегі, теологиялық білімі, EKD-дегі қызметі туралы ақпарат.
-
Герман Куттер: Швейцарлық протестант теологы және христиандық социализмінің негізін қалаушысы
Герман Куттер (1863-1931) – швейцарлық протестант теологы, христиан социализмінің негізін қалаушылардың бірі. Социал-демократияны Құдайдың құралы деп санаған.
-
Вольфхарт Панненберг: Неміс дінтанушысы және теологының өмірі мен еңбектері
Вольфхарт Панненберг (1928-2014) – неміс лютеран ділмбасы. Құдай таныту ретінде тарих, Христиандық діл және қайта тірілу туралы еңбектерімен танымал.
-
Герман фон Зоден: Неміс дінтанушысы және жаңа өсімдіктер теориясының авторы
Герман фон Соден – неміс библиотанушысы, дін ғалымы, профессор. Евангелиялық шіркеуде демократияны қолдады, Жаңа өсиетті зерттеді. Тарихы мен еңбектері.
-
Хайко Оберман: Реформацияны зерттеген тарихшы және теолог
Хайко Оберман (1930-2001) – голланд тарихшысы, теолог, Реформацияны зерттеген ғалым. Гарвард университетінде сабақ берген, шіркеу тарихындағы маңызды тұлға.
-
Emil Brunner
-
Генрих Эберхард Готлоб Паулюс: Немец теологы және Библияны рационалды тұрғысынан қараушы
Генрих Паулюс (1761-1851) – неміс дінтанушысы, Библияны рационалды тұрғысынан талдаған. Әйгілі теолог, Гегельге әсер еткен. 📚⛪️
-
Кристоф Эрнст Лютардт: Неміс лютеран дінтанушысы және теологы
Христоф Эрнст Лютардт (1823-1902) – неміс лютеран діншісі, Библияны түсіндіруші және христиан апологы. Лейпциг университетінде профессор болған.
-
Корнелис Петрус Тиле: Голланд дінтанушысы және теологы
Корнелис Петер Тиле (1830-1902) – голланд дінтанушысы, теолог. Ремонстранттар бауырластығындағы либералдық дін өкілі, голланд методистерінің ықпалы зор тұлғасы.
-
Хельмут Тилеке: Неміс протестант теологі және ғалымының өмірі мен қызметі
Хельмут Тилеке – неміс протестант теологы, Гамбург университетінің ректоры (1960-1978). Философия, теология, Карл Барт сынды мәселелерді зерттеген.
-
Франц Эуген Шлахтер: Өмірбаяны мен аудармасы
Франц Эуген Шлахтер (1859-1911) – неміс тілінен қазақ тіліне аудармашы, дін қайраткері. Шлахтер Библиясын жасаған, рухани жаңарушы. Биографиясы.
-
Луи Берхоф: Өмір және діни еңбектерінің шолуы
Луис Берхоф (1873-1957) – голланд-американдық реформат теологы. Оның жүйелі теология еңбектері АҚШ, Канада, Кореядағы діни мектептерде әсерлі болды.
-
Натаниэль Шмидт: Швеция-Америкалық дін және ғылым қайраткері
Нейтан Шмидт (1862-1939) – швед-американдық баптист пасторы, шығыстанушы, теолог, профессор. Өмірі, білімі, демократтық көзқарастары туралы ақпарат.
-
Герман Леберехт Штрак: Неміс дінтанушысы және шығыстанушысы
Герман Штрак (1848-1922) – неміс протестант теологы, шығыстанушы. Талмуд, раббилік әдебиет сарапшысы, еврейлерді қорғаушы, «Nathanael» редакторы.
-
Эрнст Кэземанн: өмір және теологиялық еңбектері
Эрнст Кэземанн (1906-1998) – неміс лютерандық теологы, Жаңа Өсиет профессоры. Бұлманн шәкірті, Конфессиялық шіркеу қозғалысының мүшесі. Теология, тарих.
-
Карл Адам: Неміс дінтанушысы және оның тұжырымдары
Карл Адам – неміс католик теологы (1876-1966). Шіркеутану, Христиандық ілім, нацизммен қарым-қатынасы, антисемитизм тақырыптарындағы еңбектері.
-
Михаэль Латтке: Жаңа өсиет және ерте христиандық ғалымының өмірі мен еңбектері
Михаэль Латтке (1942-2023) – неміс дінтанушысы, Жаңа Өсиет және ерте христиандық ғылымының маманы. Биографиясы, білімі, зерттеулері туралы ақпарат.
-
Клаус Шөлдер: Неміс дінтанушысы және тарихшысының өмірі мен еңбектері
Клаус Шөлдер – неміс тарихшысы, Тюбинген университетінің профессоры. Өмірі, білімі, рухани жолы және саяси қызметі туралы ақпарат. Тарих зерттеушісі.
-
Гиллес Куиспель: Христиандық және Гностицизм тарихындағы зерттеуші
Гиллес Квиспель – голландты теолог, христиандық тарихы мен гностицизмді зерттеген ғалым. Утрехт университетінде профессор болды. Биографиясы, еңбектері.
-
Мартин Хенгель: Дінтәуірлік тарихшы және ерте христиандық зерттеушісі
Мартин Хенгель (1926-2009) – неміс дінтанушысы, ерте яһудилік және христиандық тарихымен, әсіресе «Екінші ғибадатхана кезеңімен» айналысқан. Тарих, дін, білім.
-
Йоханн Кристоф Блюмхардт: «Иса – жеңімпаз» тұжырымы мен рухани жаңғыруы
Жоханн Кристоф Блюмхардт – неміс лютеран ділмбасы, «Иса Мәңгі Жеңімпаз» тұжырымымен танымал. Демондық иелену, діни ойлар, «Блюмхардттың шайқасы» кітабы туралы ақпарат.
-
Uwe Siemon-Netto
-
Hans Conzelmann
-
Hans Frei
-
Ernst von Dobschütz
-
Hermann Friedrich Kohlbrugge
-
Gerhard Kittel