Кіріспе

Ішектің кез келген бөлігін хирургиялық жолмен алу. Колектомия (кол + эктомия) – қалың ішектің (кейде ішек деп те аталады, бұл қалың ішектің бір бөлігін көрсетеді) резекциясы. Бұл қалың ішектің кез келген бөлігін хирургиялық жолмен алып тастау, көбінесе сегменттік резекция (жартылай коллектомия) түрінде. Егер қалың ішектің барлық бөлігі алынып тасталса, онда бұл толық коллектомия деп аталады, ал проктоколектомия (прокто + коллектомия) тік ішекті де қамтиды.

Түрлері

Оң және сол жақ гемиколектомиясы – көтерілетін ішек бөлігінің (оң жақ) және түсетін ішек бөлігінің (сол жақ) резекциясына жатады. Егер көлденең ішектің бір бөлігі де резекцияланса, онда бұл кеңейтілген гемиколектомия деп аталады. Көлденең коллектомия да мүмкін, бірақ сирек кездеседі. Сигмоидектомия – сигмоидтық ішектің резекциясы, кейде толық немесе ішінара тік ішекпен бірге (проктосигмоидектомия). Сигмоидектомиядан кейін терминалды колостомия жасалып, тік ішек қалдығы жабылатын болса, бұл Хартман операциясы деп аталады; мұндай жағдай әдетте «қос стволды» немесе Микулиц колостомиясын жасау мүмкін болмағанда туындайды, себебі ол ішектің қалыпты жалғасуын қалпына келтіретін (анастомоз арқылы) қайта операцияны (түсіру) әлдеқайда жеңілдетеді. Егер бүкіл ішек алынса, бұл толық коллектомия деп аталады, сондай-ақ Лейн операциясы деп те танылады. Егер тік ішек те алынса, онда бұл толық проктоколектомия болады. Ішінара коллектомия – ішектің бір бөлігін немесе толық ішектің толық емес резекциясы.

Лапароскопиялық хирургия

2012 жылдан бастап АҚШ-та өрескел ішектің кесілу жағдайларының 40%-дан астамы лапароскопиялық жолмен жасалады. Колектомияға лапароскопиялық ота басталғанда, перитонеальды қуысқа қол жеткізу үшін әдетте іш қуысына 4 порт енгізіледі. Келесі қадам – кесілетін ішек бөлігін босату. Бұл мезентерий және басқа да перитонеальды тіркемелерді байлау арқылы жасалады. Ішекті кесу үшін тігіш құрал (степлер) қолданылады және қалған ішек бөліктері арасында анастомоз құрылады.

Тарих

Сэр Уильям Арбутнот Лейн толық коллектомияның тиімділігін жақтаған алғашқы дәрігерлердің бірі болды, алайда оның осы процедураны тым көп қолдануы хирургиялық араласудың орындылығына күдік тудырды.