Кіріспе

Американдық футболшы және басшы (1936–2023)

Джером Джонсон Ричардсон аға (18 шілде 1936 – 1 наурыз 2023) – американдық кәсіпкер, футболшы және Ұлттық футбол лигасының (NFL) иесі. Солтүстік Каролина штатының Спринг Хоуп қаласында туған, ол колледж футболында Воффорд Терриерс командасы үшін ойнады және екі рет «Little All America» құрамына ілікті. Бітіргеннен кейін ол екі маусым бойы NFL-де «Балтимор Колтс» командасында өнер көрсетті. Кейін Ричардсон кәсіпкер болып, «Хардидің» мекемесін басқарды, «Spartan Foods» компаниясын құрды және «Flagstar» компаниясының бас директоры қызметін атқарды. Ол «Каролина Пантерс» командасын құрды және 1995 жылғы алғашқы маусымнан бастап 2018 жылы франшизаны сатқанға дейін оның иесі болды.

Ерте өмір және колледж

Ричардсон Солтүстік Каролина штатының Спринг Хоуп қаласында дүниеге келген. Ол Оңтүстік Каролина штатының Спартанбург қаласындағы Воффорд колледжінде оқыған. Ол әлі күнге дейін Воффордтың бір ойындағы рекордтық көрсеткішін 241 қадамдық қабылдаумен (1956 жылы Ньюберриге қарсы) сақтап тұр, сондай-ақ маусымдағы (1958 жылы 9 гол) және мансабындағы (21 гол) рекордтық көрсеткіштерді ұстап тұр.

Кәсіби футбол

13-ші раундта әлем чемпионы "Балтимор Колтс" командасы таңдаған Ричардсон NFL-де екі маусым ойнады және 1959 жылы "Колтс" командасының "Жыл жаңашылы" атағын жеңіп алды. 1959 жылғы НФЛ чемпионатында ол квотербек Джонни Юнитастан гол пас ұстады. 1961 жылдың 3 тамызында Джон Гузикке айырбасталып, "Колтс" командасынан "Нью-Йорк Гиантс" командасына өтті.

Бизнес

НФЛ мансабынан кейін Ричардсон 1959 жылғы НФЛ чемпионатының сыйлық ақшасын досы және бұрынғы Воффорд командасының ойыншысы Чарльз Брэдшоудың көмегімен Спартанбург қаласында алғашқы Hardee's франшизасын ашуға жұмсады. Екеуі Hardee's бизнесін теңдей бөлісті. Оның тікелей басқару стилінің арқасында бизнес тез өркендеді. Спартанбургтегі бас кеңсесінен ол Hardee's франшизасының алғашқы иесі болған Spartan Foods компаниясын құрды. Кейіннен ол Flagstar компаниясының бас директоры болды, ол АҚШ-тағы тамақ қызметін ұсынатын алтыншы ірі компания болып, 2500 мейрамхананы басқарды және 100 000 адамға жұмыс орны ұсынды. 1995 жылы ол зейнетке шықты.

Каролина Пантерлері

1993 жылғы 26 қазанда Ричардсон Джордж Халастан кейін алғашқы бұрынғы NFL ойыншысы болып, «Каролина Пантерс» командасының иесі аталды, бұл NFL-дің 29-шы франшизасы болды. «Пантерс» тек Шарлотта мен Солтүстік Каролинаны ғана емес, сонымен қатар айналасындағы аймақты да көрсетеді; аймақ франшизаның жетістігінен үлкен пайда көрді. Ричардсон «Даллас Каубойс» командасының Джери Джонс және «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасының Роберт Крафтпен қатар, ең ықпалды NFL иелерінің бірі саналды. Көбінесе Ричардсон жағдайдан тыс қалып, «Пантерс» командасының күнделікті жұмысына сирек араласты. Мысалы, ол 2001 жылғы маусымнан кейін Джордж Сейфертті қызметтен босатып жібергенде (сол кезде «Пантерс» 1–15 көрсеткішін тіркеді), Джон Фокс келісімшарты жаңартылмайтынын жариялағанға дейін тоғыз жыл бойын медиамен баспасөз мәслихатын өткізбеді. Футбол мәселелеріне тікелей араласқан аз ғана жағдайлардың бірі 2014–15 жылғы маусымнан кейін болды, ол Хардиге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылық оқиғаларынан кейін Грег Хардимен келісімшартты жаңартпаудан бас тартты. Ричардсон «біз дұрыс іс жасадық» деп осы шешімді қабылдағанын айтты. Ұзақ уақыттан бері Ричардсонның ұлдары Марк пен Джон команданы мұраға алуға ниеттенгені болжанып келді. Алайда, екеуі де 2009 жылғы маусымға дейін күрт отставкаға кетті, бұл Ричардсонның тілегі бойынша болды деген қауесет тарады, ал Джон Ричардсон 2013 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды. 2013 жылдың 16 қаңтарында Шарлоттадағы WBTV телеарнасы Джери Ричардсонның команданы өлімінен кейін сатуға ниеттенгенін, бірақ оны команданы және жұмыс орындарын Шарлоттада сақтайтын біреуге ғана сатуға дайын екенін хабарлады. 2015 жылғы маусымда Ричардсонның «Пантерс» командасы 2016 жылдың 7 ақпанында Super Bowl 50 финалдық ойынына өтті, маусым бойы тек бір ойында ғана жеңіліске ұшырады. «Пантерс» командасы «Денвер Бронкос» командасына 24–10 есебімен есе жіберді. Компания есебінен «Пантерс» өз қызметкерлерінің көп бөлігін Super Bowl-ға жеткізіп, орналастырды. «Пантерс» командасының көпшілік иесі ретінде Ричардсон «әр түрлілікті қолдайтын адам» ретінде танылды, африкалық америкалық Кэм Ньютон бастапқы квотербек, ал испаниялық Рон Ривера бас бапкер болды.

Дау-жанжал және сату

2017 жылдың 17 желтоқсанында Sports Illustrated басылымы «кем дегенде төрт бұрынғы Panthers қызметкері иесі Джерри Ричардсонның жұмыс орнында жасаған жөнсіз әрекеттері мен сөздеріне байланысты, оның ішінде жыныстық сипаттағы тілдер мен мінез-құлықтары, сондай-ақ кем дегенде бір рет афроамерикалық Panthers скаутыға нәсілдік айыптау жасауы салдарынан «маңызды» сомада ақшалай өтемақы алды» деп хабарлады. Сол күні Ричардсон 2017 жылғы маусым аяқталысымен Panthers франшизасын сатуға ниеттенгенін мәлімдеді. Нарықтағы үлкен қызығушылықтан кейін, 2018 жылдың мамырында Ричардсон миллиардер және сол кездегі Pittsburgh Steelers акционері Дэвид Тепперге франшизаны 2,2 миллиард долларға сату туралы келісім жасады, бұл NFL тарихындағы ең қымбат сатылым болды. Келісім 2018 жылдың 22 мамырында NFL акционерлерімен бекітілді. 2018 жылдың 28 маусымында Ричардсон жұмыс орнындағы бұзық мінез-құлқы үшін 2,75 миллион доллар айыппұл төледі. 2016 жылы Bank of America стадионында Ричардсонның футбол ұстаған, екі пантерасымен қатар тұрған 4 метрлік мүсіні ашылды; бұл оның 80 жылдығына Panthers LLC акционерлерінің сыйы болды. Екі күннен кейін ол жаңа жүрек күту тізіміне қосылды. 2009 жылдың 1 ақпанында оған жаңа жүрек трансплантацияланды және ол толыққандай жазылып кетті. Ричардсон мен бизнесмен Хью Макколл 2011 жылы Солтүстік Каролина университетінің Шарлоттадағы футбол алаңына құқық сатып алды. 2013 жылы стадионға тағы 10 миллион доллар сыйлық бергеннен кейін ол Джерри Ричардсон стадионы деп аталды. 2000 жылы Ричардсон Солтүстік Каролина спорт ардагерлерінің залына енгізілді. 2006 және 2015 жылдары ол тиісінше Оңтүстік Каролина бизнес және спорт ардагерлерінің залына сайланды. 2016 жылы ол алпыстан астам жылға созылған өміріндегі әйелі Розалинд Салленджер Ричардсонның құрметіне Воффорд колледжінің кампусындағы Розалинд Салленджер Ричардсон өнер орталығын құрылтайды. 2017 жылы ол Воффордтың заманауи Джерри Ричардсон жабық стадионының құрылысын қаржылады. 2021 жылы ол Воффорд колледжіне 150 миллион доллар сыйлады. Бұл Воффорд тарихындағы ең ірі сыйлық. Сыйлық колледждің эндаументіне бағытталған, оның ішінде Воффорд студенттері үшін қажеттілікке негізделген қаржылық стипендиялар мен мүмкіндіктерге басымдық берілді. Оның Воффордқа жасаған сыйлықтары, капиталдық жақсартуларды қоса алғанда, 260 миллион доллардан асты. Ричардсонның сөзіне сүйенсек, Воффорд оның өміріндегі жетістіктерге ең үлкен ықпал еткен, ал басқа ешқандай фактор «тіпті жақын да емес». Ричардсон 2023 жылдың 1 наурызында Шарлоттадағы үйінде 86 жасында дүние салды.