Кіріспе

Неміс географы (1899–1975)

Карл Тролл (24 желтоқсан 1899, Габерзее қаласында – 21 шілде 1975, Бонн қаласында) – неміс географы, ботаник Вильгельм Троллдың ағасы. 1919 жылдан 1922 жылға дейін Тролл Мюнхен университетінде биология, химия, геология, география және физика мамандықтарын оқыды. 1921 жылы ботаника ғылымдарының докторы, ал 1925 жылы география ғылымдарының докторы (габилитация) дәрежесін алды. 1922–1927 жылдары Мюнхендегі География институтында ассистент болып жұмыс істеді. Тролл таулы жерлердің экологиясы мен географиясын зерттеумен шұғылданды: 1926–1929 жылдары Оңтүстік Американың Анд таулы елдерінде зерттеу сапарына шықты, онда ол Чилидің солтүстігіне, Боливияға, Перуге, Эквадорға, Колумбияға және Панамаға барды. 1933 және 1934 жылдары зерттеу жұмыстары оны Шығыс және Оңтүстік Африкаға жеткізді; 1937 жылы Тролл Эфиопияда болды; ал 1954 жылы Мексиканы зерттеді. 1930 жылы ол Берлинде колониялық және теңіз арты географиясы профессоры, ал 1938 жылы Боннда география профессоры болды. Өзінің зерттеулерінде әуе суреттерін пайдаланған Тролл 1939 жылы «Ландшафт экологиясы» терминін енгізді. Ол осы терминологияны және ландшафт экологиясы мен биік тау экологиясы мен географиясының көптеген бастапқы тұжырымдамаларын, қоршаған орта мен өсімдіктер арасындағы өзара әрекеттесуді зерттеу үшін әуе суреттерін қолдану арқылы, сондай-ақ Азия, Африка және Оңтүстік Американың таулы аймақтарында, және туған Еуропасындағы зерттеу саяхаттарының нәтижесінде дамытты. Ол гидрологиялық, биологиялық және экономикалық деректер негізінде маусымдық климаттық карталар мен үш өлшемді климаттық жіктемелерді жасады. Карл Тролл 1960–1964 жылдары Халықаралық географиялық одақтың президенті болды.

Анд зерттеулері

XX ғасырдың бірінші жартысындағы басқа ғалымдармен салыстырғанда, Троллдің Анд жұмысы даму теориясынан мүлдем құрылған және оның Анд жұмысында Батыс ғылымының жеңіске ұмтылушылығына ешқандай дәлел жоқ. Инка империясының ең ірі аумағы шамамен Испаниялық Америкаға дейінгі альпакалар мен ламалардың ең көп таралу кезеңімен сәйкес келгенін ескеру маңызды. Анд биомдары – пуна мен парамо, мал өсіру және Инка мемлекеті арасындағы байланыс зерттеу нысаны болып табылады. Тролл Инка империясына қоршаған ортаның ықпалын теориялық тұрғыдан қарастырғанмен, экологиялық детерминизмге қарсы шығып, мәдениет Инка цивилизациясының негізгі құрауышы екенін айтты.