Кіріспе

Бангладеш ұлттық мұражайы

Ахсан Манзил – Бангладештің Дакка қаласындағы Кумартоли ауданында орналасқан сарай. Бұл бұрын Дакка навабының резиденциясы және кеңсесі болған, қазір Ескі Дакка мұрасының бір бөлігі болып саналады. Бүгінде ол мұражай ретінде жұмыс істейді.

Тарих

Мұғол империясы кезінде Жамалпур Парғанасының заминдары шейх Енайетулланың осы жерде бақшасы болған, кейіннен ол Рангмахал деп аталатын сарай салдырған. Ол сарай ауласының солтүстік-шығыс бұрышында жерленген, бірақ оның қабірі 20 ғасырдың басында қирады. Оның ұлы шейх Матиулла бұл жерді француз саудагерлеріне сатты, олар мұнда сауда үйі салған. 1839 жылы Хуаджа Әлимулла француздардан осы жерді сатып алды. 1888 жылдың 7 сәуірінде болған дауыл Ахсан Манзильді қатты зақымдады және ол уақытша тасталды. Рангмахалдан басқа, тек жөндеу қажет болғандықтан, қалған барлық ғимараттар қайта салынуға тиіс болды. Абдул Гани мен Ахсанулла жаңарту жұмыстарын жалғастырды. Бұрынғы француз сауда үйі Рангмахалға ұқсас екі қабатты ғимарат ретінде қайта салынды. Екі ғимараттың бірінші қабаттарын ағаш көпір жалғастырды. Сарай 1897 жылғы Ассам жер сілкінісінен кейін тағы жөнделді. 1901 жылы Ахсанулланың қайтысынан кейін, отбасы ішіндегі келіспеушіліктерге байланысты мүлік тағы да қожайынын ауыстырды. Ол бір кезде шалап болды, содан кейін 1952 жылы Шығыс Бенгалияның жерді иелену заңы бойынша мемлекетке тиесілі болды. Бангладеш үкіметі 1985 жылы сарай мен мүлікті сатып алып, қалған құрылымын сақтап, жаңарту жұмыстарын бастады.

Сәулет

Ахсан Манзил биік платформаға салынған, ал сарайдың өлшемдері белгілі. Сарайдың солтүстік және оңтүстік жағында порталдар орналасқан. Ғимараттың өзі Буриганга өзеніне қарап тұр. Өзен жағасында екінші порталға апаратын баспалдақ бар. Бұрын баспалдақтың түбінде фонтан болған, бірақ ол қайта салынбады. Ғимараттың солтүстік және оңтүстік жағында ашық террасалары бар верандалар орналасқан. Сарай шығыс жағындағы Рангмахал және батыс жағындағы Андармахал деп екіге бөлінеді. Рангмахалдың құрамында күмбез, қонақ бөлмесі, карта ойнау бөлмесі, кітапхана, мемлекеттік бөлме және екі қонақ бөлмесі бар. Андармахалдың құрамында баль залы, қойма бөлмесі, жиналыс бөлмесі, сандық сақтау бөлмесі, асхана, музыка бөлмесі және бірнеше тұрғын бөлмелері бар. Қонақ бөлмесі мен музыка бөлмесінің екеуі де жасанды күмбезді төбелермен жасалған. Асхана мен жиналыс бөлмелері ақ, жасыл және сары түсті керамикалық плиткалармен безендірілген. Күмбез сарайдың ортасында орналасқан және күрделі құрылымға ие. Оның негізі шаршы пішіндес, ал бұрыштарында дөңгелек етіп кірпіштер қаланған. Шатырдың бұрыштарына сегізбұрышты пішін беру және күмбезді лотос гүлшоғырына ұқсату үшін қабырғаларға шүберектер қосылды. Күмбездің шыңы жоғары.

Саяси мақсатта пайдалану

Бұл аймаққа келген жоғары мәртебелі қонақтар, оның ішінде Лорд Дафферен, көбінесе сарайда тұратын болды. "Бүкіл Үндістан мұсылман лигасы" осы мүлікте құрылған. Бұл - Дакка навабының бұрынғы ресми ордасы.