Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақыл кеңістігі – шындық шартты семантикадағы мүмкін әлемдерге ұқсас, Жилль Фаукониер ұсынған теориялық құрылым. Ақыл кеңістігі мен мүмкін әлем арасындағы негізгі айырмашылық – ақыл кеңістігі шындықтың нақты бейнесін емес, идеалданған танымдық модельді қамтиды. Ақыл кеңістіктерін жасау және олардың арасында байланыстар орнату – мағынаны құру процесінің екі маңызды бөлігі. Бұл Гиль Фаукониер мен Марк Тернердің когнитивтік семантика аясындағы біріктіру теориясының негізгі элементтерінің бірі.
The mental space is a theoretical construct proposed by Gilles Fauconnier corresponding to possible worlds in truth conditional semantics. The main difference between a mental space and a possible world is that a mental space does not contain a faithful representation of reality, but an idealized cognitive model. Building of mental spaces and establishment of mappings between those mental spaces are the two main processes involved in construction of meaning. It is one of the basic components in Gilles Fauconnier and Mark Turner's blending theory, a theory within cognitive semantics.
Негізгі кеңістік пен салынған кеңістік
Базалық кеңістік, сонымен қатар шындық кеңістігі деп те аталады, әңгімелесушілердің нақты әлем туралы ортақ білімін көрсетеді. Кеңістік құрастырушылар – сөйлемдегі элементтер, олар базалық кеңістік құрылғаннан кейін, одан бөлек, бірақ байланысты кеңістіктерді орнатуға мүмкіндік береді. Кеңістік құраушыларға сөз тіркестері, есімдер, одандастар және бастауыш-жалғау тіркестері жатады, олардан кейін енгізілген сөйлем келеді. Олар тыңдаушылардан қазіргі уақыттан тыс жағдайларды елестетуді талап етеді. Құрылған кеңістік тек сол кеңістік үшін ғана шындыққа сай келетін жағдайды бейнелейді, бірақ шындықта дұрыс болуы немесе болмауы мүмкін. Базалық және құрылған кеңістіктер бір-біріне сәйкес келетін элементтермен толтырылған. Бұл элементтерге осы санаттағы нақты нысандарға сілтеме жасай алатын санаттар кіреді. Fauconnier-дің қолжетімділік принципіне сәйкес, бір кеңістіктегі санаттың нақты нысандары басқа кеңістіктегі оның балама санатымен сипатталуы мүмкін, тіпті егер ол нысан басқа кеңістіктегі нақты нысаннан өзгеше болса да. "Мэри кітап сатып алғысы келеді" мысалы құрылған кеңістіктің мысалы болып табылады. Бұл жағдайда, құрылған кеңістік шындық емес, Мэридің тілегінің кеңістігі. Шындықтағы кітап кез келген кітапты білдірсе де, оны Мэридің тілегінің кеңістігіндегі кітапты сипаттау үшін пайдалануға болады, ол нақты кітап болуы немесе болмауы мүмкін.
Base space, also known as reality space, presents the interlocutors' shared knowledge of the real world. Space builders are elements within a sentence that establish spaces distinct from, yet related to the base space constructed. Space builders can be expressions like prepositional phrases, adverbs, connectives, and subject verb combinations that are followed by an embedded sentence. They require hearers to establish scenarios beyond the present point of time. A built space depicts a situation that only holds true for that space itself, but may or may not be true in reality. The base space and built spaces are occupied by elements that map onto each other. These elements include categories that may refer to specific entities in those categories. According to Fauconnier's Access Principle, specific entities of a category in a space can be described by its counterpart category in another space even if it differs from the specific entity in the other space. An example of a built space can be seen in the example " Mary wants to buy a book". In this case, the built space is not that of reality, but Mary's desire space. Though the book in reality space refers to any book in general, it can still be used to describe the book in Mary's desire space, which may or may not be a specific book.
Негізгі және кеңейту алаңдары
if A, B сөйлемдері негізгі кеңістікке қосымша тағы екі кеңістік – негіз кеңістігі мен кеңейту кеңістігін құрайды. Негіз кеңістігі – бұл кеңістік құраушы "егер" арқылы негізгі кеңістікке қатысты құрылатын гипотетикалық кеңістік. Ал кеңейту кеңістігін "содан кейін" кеңістік құраушы орнатады. Егер негіз кеңістігіндегі шарттар орындалса, кеңейту кеңістігі одан кейін іске қосылады.
‘if A then B’ sentences create another two spaces called foundation space and expansion space in addition to the base space. The foundation space is a hypothetical space relative to the base space set up by the space builder "if". The expansion space is set up by the space builder "then". If the conditions in the foundation space hold, the expansion space follows.