Кіріспе
Бір тіркестің екінші тіркестің құрамында қайталау мәтін және сөйлеу
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Цитата – біреудің айтқан немесе жазған сөзінен сөйлемнің, тіркестің немесе бөліктің қайталануы. Ауызша сөйлеуде, бұл сөйлеушінің нақты айтқан сөзінің бейнесі болып табылады, ол цитаталық маркер, мысалы, айту етістігі арқылы енгізіледі. Мысалы: Джон: "Бүгін мен Марияны көрдім", – деді. Ауызша сөйлеудегі цитаталар цитаталық маркерлермен қатар ерекше интонация арқылы да белгіленеді. Жазбаша мәтінде цитаталар цитата белгілерімен көрсетіледі. Цитаталар белгілі мәлімдемелердің бөліктерін де көрсету үшін қолданылады, олар нақты дереккөзді көрсету арқылы нақты айқындалады; мұндай мәлімдемелер цитата белгілерімен (пунктуацияланады) белгіленеді. Транскрипцияның бір түрі ретінде, тікелей немесе цитаталанған сөйлеу – бұл сөйлеушінің немесе ойдың бастапқы сөйлеуші айтқан сөздерін өзгеріссіз баяндайтын ауызша немесе жазбаша мәтін. Әңгімелеуде, әдетте цитата белгілерінің ішіне алынады.
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Тікелей және жанама сөйлеу сөйлеу актілері арасындағы айырмашылықты білдіруі мүмкін, онда сөйлеу күші тікелей және жанама түрде жеткізіледі. Мысалы, "Сағат неше?" – тікелей сөйлеу актісі, оны "Сағат неше екенін білесіз бе?" деген жанама сөйлеу актісі арқылы да айтуға болады. Ол қапшығын қойып, бақытсыздығын ойлады. "Мен осы дүниеге келгеннен бері қандай ләззат алдым?" – деп сұрады.
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Айтылған немесе қарапайым жанама сөйлеу:
Ол қапшығын қойып, бақытсыздығын ойлады. Ол өзіне-өзі сұрады, осы дүниеге келгеннен бері қандай ләззат алғанын.
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Еркін жанама сөйлеу:
Ол қапшығын қойып, бақытсыздығын ойлады. Осы дүниеге келгеннен бері қандай ләззат алды екен?
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Тікелей және жанама сөйлеудің маңызды семантикалық айырмашылығы – тікелей сөйлеу айтылған немесе жазылған сөздерді нақты баяндауға тырысады, ал жанама сөйлеу – сөйлеудің өз сөздерімен бейнеленуі. Жанама сөйлеу мен еркін жанама сөйлеу арасындағы айырмашылық көбінесе стильдік болып табылады, сондықтан еркін жанама сөйлеу кейде еркін стиль деп сипатталады.
quoting text and speech
A quotation is the repetition of a sentence, phrase, or passage from speech or text that someone has said or written. In oral speech, it is the representation of an utterance (i. e. of something that a speaker actually said) that is introduced by a quotative marker, such as a verb of saying. For example: John said: "I saw Mary today". Quotations in oral speech are also signaled by special prosody in addition to quotative markers. In written text, quotations are signaled by quotation marks. Quotations are also used to present well known statement parts that are explicitly attributed by citation to their original source; such statements are marked with (punctuated with) quotation marks. As a form of transcription, direct or quoted speech is spoken or written text that reports speech or thought in its original form phrased by the original speaker. In narrative, it is usually enclosed in quotation marks,
Direct speech and indirect speech can also refer to the difference between speech acts where the illocutionary force is conveyed directly and indirectly, respectively. Thus, "What time is it?" is a direct speech act that might also be expressed by the indirect speech act "Do you know what time it is?" He laid down his bundle and thought of his misfortune. "And just what pleasure have I found since I came into this world?" he asked. Reported or normal indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. He asked himself what pleasure he had found since he came into the world. Free indirect speech:
He laid down his bundle and thought of his misfortune. And just what pleasure had he found since he came into this world? A crucial semantic distinction between direct and indirect speech is that direct speech purports to report the exact words that were said or written, whereas indirect speech is a representation of speech in one's own words. The distinction between indirect speech and free indirect speech is mostly one of style, hence free indirect speech is sometimes described as a free indirect style.
Әдеби құрал ретінде
Цитата – кез келген өрнек түрінің бөліктерін, әсіресе көркем туындылардың – сурет элементтерін, фильм сахналарын немесе музыкалық шығарма бөлімдерін қайталап қолдануға да қатысты болуы мүмкін.
Пайдалану себептері
Цитаталар түрлі себептермен қолданылады: мағынаны ашып көрсетуге немесе келтірілген еңбектің аргументтерін қолдауға, тікелей ақпарат беруге (оны оң немесе теріс бағалау үшін талқылау мақсатында), түпнұсқа еңбекке немесе авторына құрмет көрсетуге, цитата қолданушыны білімді адам ретінде көрсетуге және/немесе авторлық құқық заңнамасына сәйкес болуға. Цитаталар көбінесе шабыттандыру үшін және оқырманды философиялық ойларға жетелеу үшін жарияланады. Практикалық тұрғыдан алғанда, цитаталар әлеуметтік тәртіп пен қоғам құрылымын өзгерту үшін тілдік ойын ретінде (терминнің Витгенштейн мағынасында) пайдаланылуы мүмкін.
Ортақ көздер
Атақты цитаталар көбінесе цитата сөздіктері немесе қазыналықтар деп аталатын кітаптарда жинақталады. Олардың ішінде Бартлетттің «Танымал цитаталары», «Оксфорд цитаталар сөздігі», «Колумбия цитаталар сөздігі», «Йейл цитаталар кітабы» және «Макмиллан мақал-мәтелдер, нақыл сөздер және танымал тіркестер кітабы» ең сенімді және толық көздер саналады. Күнделіктер мен күнтізбелерде көбінесе ойын-сауық немесе шабыттандыру мақсатымен цитаталар кездеседі, сондай-ақ газеттер мен апталық журналдардағы кішкентай, арнайы бөлімдер – қазіргі тақырыптар бойынша белгілі тұлғалардың жақында айтқан цитаталары – де кең таралды.
Дұрыс емес цитаталар
Көптеген цитаталар жиі дұрыс емес немесе жаңсақ авторларға жатқызылады, ал сирек немесе белгісіз жазушылардың сөздері көбінесе танымал жазушыларға тегістеледі. Мысалы, Уинстон Черчилльге көптеген саяси цитаталар белгісіз көздерден келгендей жатқызылады, ал Оскар Уайльдқа кейде авторсыз әзіл цитаталар таңылған. Көптеген цитаталар, әдебиеттен, кинодан және т.б. деп саналатындар, шын мәнінде бастапқы материалда кездеспейді, олар тек сөздердің қайта айтылуы болып табылады. "Жұлдыз жолы" сериалының "Скотти, мені телепортта" деген фразасы түпнұсқа серияда дәл осы түрінде айтылмаған. Басқа қате цитаталар: "Тек фактілер, ханым" (Джек Уэббтің "Драгнет" сериалындағы Джо Фрайдей кейіпкеріне жатқызылған), "Таж ауыр" (Шекспирдің "Генрих IV" пьесасының 2-бөлімінен), "Элементар, мекенжайлаған Уотсон" (Шерлок Холмсқа жатқызылған; бірақ ол "Шерлок Холмс оқиғалары" және "Шерлок Холмс қайтып келді" фильмдерінде айтылған), "Люк, мен сенің әкеңмін" (Жұлдыз соғысынан Дарт Вейдерге жатқызылған), "Тағы ойна, Сэм" (Касабланкадағы Ильзаға жатқызылған), "Сенің сәнің бар ма, панк?" (Гарри Каллаханның "Жыртқыш Гарри" фильмінде) және "Бізге ешқандай төсбелгі қажет емес!" ("Сьерра-Мадре қазынасы" фильмінде).
Қиындық инверсиясы
Цитаталық инверсия тікелей цитатаны айту етістігінің алдында немесе кейін келтіруге мүмкіндік беретін сөйлемдерде пайда болады. Ол етістіктің және оның тәуелді сөзінің (жатыс есімнің) орнын ауыстыруға себеп болуы мүмкін. Тәуелді сөз бен етістіктің орны ауысуы көбінесе жазба жұмыстарда кездеседі, тілде сирек болады. Цитаталар инверсияланған етістіктен бұрын келсе, тәуелді сөзден кейін де орналаса алады, мысалы: "Мен сенің соңыңнан өмір бойы еремін", - деді ол. Сонымен қатар, инверсия болғанда, тәуелді сөзбен қоса есімдік сөз тіркестеріне рұқсат етілмейді.
"No, he is not a gnome", corrects the old man. b. *«No, no es un enanito», el viejo rectifica. Subject verb order unlikely for introducing quotations
"No, he is not a gnome", the old man corrects.
"Жоқ, ол гном емес", - деді қарт. b. *"Жоқ, ол гном емес", қарт түзетеді.* Тәуелді сөз бен етістіктің тікелей тәртібі цитатаны енгізу үшін жиі қолданылмайды.
"No, he is not a gnome", corrects the old man. b. *«No, no es un enanito», el viejo rectifica. Subject verb order unlikely for introducing quotations
"No, he is not a gnome", the old man corrects.
"Жоқ, ол гном емес", - деді қарт.
"No, he is not a gnome", corrects the old man. b. *«No, no es un enanito», el viejo rectifica. Subject verb order unlikely for introducing quotations
"No, he is not a gnome", the old man corrects.
Ағылшын тіліндегі таңбашалардағы жақшалар
Қосымша немесе бастапқы цитатаға өзгеріс енгізілгенін көрсету үшін жақшалар қолданылады. Цитаталарда жақшалардың әртүрлі қолданылуы: Түсіндіру ("Ол [Мишель] ботаника саласындағы сарапшы.") Әріптердің үлкен-кішкентай болуының өзгеруі ("[a]талған мақала бойынша, бұл рас емес.") Аударма ("Hola, soy Brandon [Hello, I am Brandon].") "[sic]" дегені қателер бастапқы мәтінде бар екенін білдіреді. Мысалы, "Үй жануарлары мысықтар хооманс [hoomans] тарапынан серіктес ретінде бағаланады."
Clarification ("She[Michelle] is an expert in botany.") Change in Capitalization ("[a]ccording to this article, this is untrue.") Translation ("Hola, soy Brandon [Hello, I am Brandon].") When "[sic]" is added, it means that errors are present in the original text. For example,
"Domestic cats are valued by hoomans for companionship."
Қиғаштық белгілер
Цитаталық маркерлер сөйлемнің бір бөлігін тікелей сөз ретінде белгілеу үшін қолданылады (яғни цитата). Ауызша сөйлеуде цитаталық маркерлер тырнақшалардың орнында қолданылады және көбінесе сөйлеу туралы етістікті қамтиды (мысалы, деді). Тілдің синтаксисіне байланысты, цитаталық маркер баяндалған сөз немесе ойдың алдында немесе кейін орналасады. Американдық ағылшын тілінде be like, go және be all сияқты сөздер – бұл күнделікті сөйлеуде жиі қолданылатын стандартты емес цитаталық маркерлер. Глазго ағылшын тіліндегі be like және go сөздері семантикалық тұрғыдан сөйлеу туралы етістіктер саналмаса да, олар осындай етістіктермен бірдей мағынаны білдіреді. Мысалы, деді, бар, бар сөздері цитатадан бұрын келеді.