Кіріспе

26 мамырдағы жылдық Австралия шарасы

Ұлттық Кешірім күні, ресми түрде Ұлттық Сауықтыру күні, – Австралияда жыл сайын 26 мамырда ұрланған ұрпақтарды еске алуға арналған шара. Бұл Австралияның аборигендер мен абориген емес тұрғындары арасындағы татуласуға бағытталған үздіксіз күш-жігердің бір бөлігі. Алғашқы Ұлттық Кешірім күні 1997 жылғы «Оларды үйге әкелу» есебі жарияланғаннан кейінгі бірінші жылдықта өткізілді. Бұл есеп ұрланған ұрпақтарға әкелген үкіметтік тәжірибелер мен саясатты зерттеді және абориген халқына қолдау көрсетуді және өтемақы төлеуді ұсынды. 2008 жылы премьер-министр Кевин Радд федералды үкімет атынан аборигендерді қадірсіздікке ұшыратқаны үшін ресми кешірім сұрады. Ұлттық Кешірім күні көптеген қоғамдық ынтымақ пен татуласуды қолдау акцияларына да себепкер болды. Сондай-ақ, Кешірім күнінде наразылық акциялары өтті, наразылар балаларға қорғау жүйесі арқылы абориген балаларын күштеп көшіру жалғасып жатқанын және мемлекеттік жүйелер оларға жеткілікті қолдау көрсетпегенін мәлімдеді. Мемлекеттік органдар күш-жігер жұмсағанына қарамастан, ұлттық өтемақы схемасы әзірге құрылмады.

Тарих

Ұлттық кешірім күні – 26 мамырда Австралияда жыл сайын өткізілетін шара. Ол 20-шы ғасырда ақ австралиялық мәдениетке ассимиляциялау мақсатымен аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының балалары күштеп отбасыларынан айырылған, «ұрланған ұрпақтарды» еске алады.

"Оларды үйге әкелу" және мемлекеттік өтемақының тарихы

Алғашқы Ұлттық Кешірім күні 1998 жылғы 26 мамырда Австралиялық қоғамдық ұйымдардың коалициясымен өткізілді. Басқалармен қатар, "Боб аға" Рэндалл және оның қызы Доротея 1997 жылғы "Оларды үйге әкелу" есебі Австралия Парламентіне ұсынылғаннан кейін бір жыл өткен мерейтойда естелік шарада өнер көрсетті. Премьер-министр Джон Ховард кешірім сұраудан бас тартып, Австралияның аборигендеріне қарсы геноцид жасалғанына сенбейтінін мәлімдеді. 1999 жылы ол "өткен буынның іс-әрекеттерінен аборигендердің әділетсіздікке ұшырағаны үшін терең және шын ниетпен өкініш білдіретін" Татуласу туралы резолюцияны қабылдады, бірақ оның әкімшілігі "өткен үкіметтердің іс-әрекеттеріне жауапты емес екенін және бұрынғы қателіктерді мойындау өтемақы талаптарына жол ашатынын" аргументтеді. Кешірім күні митингіне қатысушылар абориген балалардың балаларға қатысты қызметтер жүйесінде және үйден тыс күтімде артық өкілдігі байқалып, абориген отбасыларынан балаларды әдеттегідей алып қою балалар әл-ауқатымен атымен жүргізіліп жатқанын айтады. 2008 жылы 9 070 болған үйден тыс күтімдегі абориген балаларының саны 2022 жылы шамамен 18 900-ге жетті. Ұлттық өтемақы схемасы құрылмаған, бірақ түрлі штаттар мен аумақтарда ақшалай өтемақы төленді. The Conversation журналына жазған мақаласында профессор Бронвин Карлсон Ұрланған буынның көптеген мүшелері өтемақы алуға үлкермей қайтыс болғанын, ал өтемақы олардың отбасыларына жіберілмейтінін атап өтті. 2005 жылы Ұлттық Кешірім күні комитеті сенатор Аден Риджвей Парламентке ұсынған резолюция бойынша күнді Ұлттық Сауығу күні деп атады. Оның сөзінде: "Бұл күн Австралиялық қоғамның барлық деңгейінде қажетті емдеуге бағытталған, егер біз татуласуға қол жеткізгіміз келсе".

Қоғамдық татуласу актілері

"Оларды үйге қайтару" есебі көптеген қоғамдық кешірім актілеріне түрткі болды. 2000 жылдың 28 мамырында 250 000-нан астам адам, австралиялықтардың аборигендер мен абориген емес өкілдері, Аборигендерді татуластыру кеңесі ұйымдастырған наразылық ретінде үкіметтің абориген халқынан кешірім сұрамауына қарсылық білдіру, ынтымақ таныту және халықтың назарын аудару мақсатында Сидней портының көпірінен шеруге қатысты. "Жүректен шыққан үн" деп аударылатын "Улуру" мәлімдемесі 2017 жылы Кешірім күні жарияланды.