Кіріспе

Оксфорд–Кембридж доғасы (бұрын Кембридж–Милтон-Кейнс–Оксфорд дәлізі) – Оңтүстік-орталық Англияда Лондоның шамамен радиусында орналасқан, ауыл шаруашылығы және қалалық жерлердің шартты доғасы. Ол Ұлыбританияның Оксфорд және Кембридж университеттері арасында, Милтон-Кейнс және Бедфордшир, Букингемшир, Кембриджшир, Нортгемптоншир, Оксфордширдегі басқа да елді мекендер арқылы өтеді, Лондон қаласының маңындағы тұрғындардың қоныстану белдеуінің солтүстік жиегінде жатыр. Бұл маңыздылығы экономикалық география саласында ғана, физикалық географияда ортақ ештеңесі шамалы. Оксфордтан Кембриджге (O2C) дейінгі бастама 2003 жылы үш ағылшын аймақтық даму агенттігі (RDA) – EEDA, EMDA және SEEDA тарапынан іске қосылды. Бастаманың мақсаты – аймақтың ерекше білім беру, ғылыми-зерттеу және бизнес активтері мен қызметтерін дамытуға және жеделдетуге ықпал ету, соның нәтижесінде уақыт өте келе «саладағы үздік» боларлық инновациялық және кәсіпкерлік белсенділіктің доғасын құру. 2017 жылдың қарашасында Ұлттық инфрақұрылым комиссиясының (NIC) баяндамасында «2014 жылы «дәліздің» жалпы қосылған құны (GVA) 90,5 млрд фунт стерлингті құрады (2011 жылғы бағалар бойынша); аймақтағы үй салу қарқынын екі есеге арттыру және Шығыс-Батыс темір жолын, сондай-ақ Оксфорд–Кембридж тас жолын салу арқылы бұл көрсеткіш 163 млрд фунт стерлингке артып, GVA 250 млрд фунт стерлингке жетеді» делінген. 2021 жылдың ақпан айында Үкімет осы тұжырымдаманы одан әрі дамыту жоспарларын жариялады. 2022 жылдың шілдесіне қарай Шығыс-Батыс темір жолының құрылысы жалғасуда, бірақ (сол кездегі) министр Бедфорд–Кембридж учаскесін жою мүмкіндігін ұсынды. Бағыт A1 және M1 тас жолдарының 13-шы қиылысынан жылдам тас жол ретінде қайта басталады. Одан Оксфордтың шеткі аймақтарына дейін (2020 жылдың ақпан айына дейін) маршрут әлі анықталған жоқ және іске аспауы да мүмкін.

Болашақ

2017 жылы Ұлттық инфрақұрылым комиссиясы Арк аймағының ірі жоғары технологиялық өнеркәсіптік даму ортасы болады және 2050 жылға қарай бір миллион жаңа тұрғын үйді қамтамасыз етуі қажет екенін болжады, оның ішінде Милтон-Кейнстің халқы ғана екі есеге өсіп, 500 000-ға жетеді. Осы дамуды жеңілдету (және Лондон төңірегіндегі сыртқы орбиталық бағыттарға қатысты ұлттық инфрақұрылымның кең қажеттіліктерін қанағаттандыру) үшін екі ірі жоба қолға алынды немесе жоспарланды. Шығыс-Батыс темір жолын Бичестерден (Милтон-Кейнс) Батыс жағалау магистральдық желісіне дейін кеңейту жұмыстары басталды; ал Кембриджге дейінгі кеңейтуге қатысты егжей-тегжейлі жоспарлау жүріп жатыр. Оксфорд-Милтон-Кейнс кезеңінде Оксфорд-Кембридж тас жолының (Оксфордтың оңтүстігіндегі A34 және Кембриджге жақын A14 жолдарын байланыстыратын) маршрутын жоспарлау басталды. Алайда, 2021 жылдың наурызында үкімет осы тас жолының кезеңін тоқтатты (бірақ M11-A1-M1 учаскесінің қалған бөлігінің құрылысы жалғасуда). Бұл құжат Арк аймағын экономикалық қуат ошағы ретінде сипаттайды және оны шешуді қажет ететін үш маңызды мәселені анықтайды: табиғи орта және климаттың өзгеруі; байланыс және инфрақұрылым; сондай-ақ ең қажетті аймақтарда тұрғын үйлердің болуы. Камбурн сияқты кейбір қалалар 1990 жылдардың соңынан бері дербес түрде салынды. Саяси тұрғыдан алғанда, Арк аймағы көбінесе консерваторлардың бекінісі болып табылады, тек қалалық сайлау округтері либерал-демократтар мен лейбористердің депутаттарын сайлайды.

Көлік

Өңірге Лондоннан ірі радиалды бағыттар жақсы қызмет көрсетеді (M40, M1, A1(M) және M11 автомобиль жолдары, сондай-ақ Батыс жағалау магистралі, Мидленд магистралі және Шығыс жағалау магистралі темір жолдары). Дегенмен, айнаның айналасындағы жолдар нашар, жол желісі үзіліспен келген және жүктемеге толы. Сондай-ақ, бұрынғы Varsity Line қалдықтарынан қалған фрагментарлық темір жол желісі бар. Stagecoach UK Buses компаниясы Оксфордтан Бедфордқа дейін X5 бағытымен екі сағат сайын экспресс автобус қызметін іске асырады, бірақ Бедфорд-Кембридж байланысын қамтамасыз ететін ауылдық қызметпен университет қалалары арасындағы 85 мильдік (137 км) қашықтықты жүруге шамамен бес сағат уақыт кетеді. 2017 жылдың қарашасында Арк туралы баяндамасында NIC Бичестер мен Блетчли арасындағы темір жол желісін 2023 жылға дейін қайта ашуды, Бедфорд пен Кембридж арасындағы жаңа бағытты 2030 жылға дейін іске қосуды, сондай-ақ жаңа OxfordCambridge Expressway аясында 2030 жылға дейін M1 мен Оксфорд арасында жаңа деңгейде бөлінген қос қатарлы жолды дамыту мен салуды ұсынды. 2022 жылдың шілдесіне қарай Бедфордтан Кембриджге дейінгі бағыт әлі де егжей-тегжейлі жоспарлануда, бірақ министр бұрынғы міндеттемелер орындалатынына және құрылыстың жалғасатынына күмәндануда.