Кіріспе

Англиядағы әуежай темір жол байланысы

Хитроу Экспресі – Лондон Хитроу әуежайы мен арасындағы жоғары жиілікті әуежай темір жол байланысы. 1998 жылы ашылған бұл пойыздар тоқтамай жүреді, саяхат уақыты 15 минутты құрайды. Қызметті Great Western Railway және Heathrow Express Operating Company, Heathrow Airport Holdings компаниясының толыққанды еншілес компаниясы бірлесіп жүзеге асырады. Күн сайын шамамен 16 000 жолаушы осы қызметтен пайдаланады.

Өмірбаян

Хитроу әуежайы, Лондонға қызмет көрсететін негізгі халықаралық әуежай, 1970-ші жылдардың соңында Лондон метросының желісіне қосылды. Дегенмен, Пикадилли желісімен Лондон орталығына сапар баяу, шамамен 40-50 минутты алады, бұл қара таксимен жүруге шамамен бірдей уақыт. 1980-ші жылдардың басында әуежайға қоғамдық көліктің сапасы, әуежайды кеңейту мәселесі бойынша өткен жария тыңдалымдарда сынға ұшырады, мұнда инспектор «тікелей және арнайы теміржол байланысы құрылуы керек» деп атап көрсетті. 1986 жылы Хитроу әуежайына құрлықтан қолжетімділік туралы зерттеу Лондон мен Хитроу әуежайы арасында тоқталмайтын әуежай теміржол байланысын ұсынды. 1988 жылдың шілдесінде Көлік министрі Пол Ченнон 1993 жылы ашылуы жоспарланған жоба бойынша жұмыс істеу үшін Британдық әуежайлар басқармасы (BAA) мен Британдық теміржолы арасындағы бірлескен кәсіпорынды мақұлдады. 1988 жылдың қарашасында жобаны салуға рұқсат беру мақсатында Парламенттік заң жобасы ұсынылды. Хитроу экспрес теміржолы заңы 1991 жылдың мамырында корольдік бекітілім алды. 1993 жылдың наурыз айында жобаға мемлекеттік қаржыландыру көктемгі бюджетте мақұлданды. BAA жоба құнының 80%-ын, ал British Rail 20%-ын қаржыландырды. 1993 жылдың тамызында British Rail және BAA желіні салу бойынша келісімге келді, ашылу күні 1997 жылдың желтоқсаны деп белгіленді.

Құрылыс

Құрылыс 1993 жылы басталды, жобалық құны 350 миллион фунт стерлингті құрады. 1994 жылдың қазан айында құрылыс барысында маңызды туннельдің құлауы орын алып, осының салдарынан жер үсті ғимараттары мен үш ірі кратерлер құлдырады. Құлауды зерттеу нәтижесінде ашылуы алты айға кешіктіріліп, қосымша шамамен 150 миллион фунт стерлинг шығынға жұмсалды. Лондон Паддингтон, Хитроу Орталық және 4-терминал арасындағы толық қызмет 1998 жылдың 23 маусымында, премьер-министр Тони Блэрдің қатысуымен ашылды. 1999 жылдан 2003 жылға дейін Паддингтон станциясында Хитроу Экспрессінің жолаушылары үшін рейске тіркелу және багажды тапсыру қызметі ұсынылды, бұл қызмет Гонконг әуежай экспресіндегідей болды. Тіркелген багаж батыс бағыттағы бірінші вагонның багаж бөлімі арқылы әуежайға тасымалданды. Бұл қызмет сұраныс аздығы және жоғары операциялық шығындарға байланысты тоқтатылды. 1990 жылдардың соңында BAA желіні Сент-Панкрасқа дейін ұзартуды ұсынды, Сент-Панкрасқа қол жеткізу үшін Дуддинг Хилл желісі мен Мидленд магистралін пайдалануды көздеді. Бұл Railtrack компаниясының метроның жер асты желілерін жаңарту және күтіп ұстау бойынша жеке-мемлекеттік серіктестік (ЖМС) келісімшартын жеңіп алуға жасаған әрекетінің бір бөлігі болды. 2008 жылдың наурыз айында жаңа терминал ашылған кезде қызмет Хитроудың 5-терминалына дейін ұзартылды. 2010 жылы Хитроу Орталық және 4-терминал арасында арнайы шаттл қызметі енгізілді, ол терминалдар арасындағы байланысты жақсарту үшін 5-терминалға және одан Хитроу Экспресінің басты рейсімен сәйкестірілді. 2009 жылы Лондон Паддингтон станциясында рейстер туралы ақпаратты көрсететін экрандар орнатылды. 2017 жылы Хитроу Экспресі 1998 жылы қызмет бастағаннан бері 100 миллионнан астам жолаушыға қызмет көрсеткенін хабарлады. 2018 жылдың наурыз айында Көлік министрлігі және Хитроу әуежайы Хитроу Экспресінің жұмыс істеуіне рұқсат беретін келісімшарт 2028 жылға дейін ұзартылғанын жариялады. 2018 жылдың тамызында Great Western Railway (GWR) жаңа басқару келісімшартының аясында Хитроу Экспресінің жұмысын өз мойнына алды. Хитроу әуежайы маркетинг, билет бағасы және кіріс басқаруды қоса алғанда, қызметтің коммерциялық аспектілеріне жауапкершілікті сақтайды, ал GWR енді операцияларға жауапты. 2020 жылдың желтоқсанында қызметке жаңа пойыздер қосылды, олар 1998 жылы қызмет бастағаннан бері пайдаланылып келген пойыздарды алмастырды. Бұл 2018 жылдың мамырына дейін жалғасты, содан кейін Хитроу Коннект жаңа Crossrail жобасы аясында TfL Rail құрамына қосылды. 2022 жылдың мамырында TfL Rail қызметтері Элизабет желісі деп қайта аталды, ал 2022 жылдың қарашасынан бастап Лондон орталығы арқылы өтетін пойыздар іске қосылды. Heathrow Express пойыздары Лондон Паддингтон станциясында тоқтайды және кері бағытта да шамамен әр 15 минут сайын рейстер жүзеге асырылады. Паддингтон станциясында 6 және 7 платформалар арнайы түрде пайдаланылады, бірақ кейде басқа платформалар да қолданылады. Хитроуда екі аялдама бар: Хитроу терминалдары 2 және 3 (Паддингтоннан саяхат уақыты 15 минут) және Хитроу терминалы 5 (саяхат уақыты 21 минут), 3 және 4 платформалар. Терминалдар арасында саяхаттайтын жолаушылар тегін саяхаттай алады, ал Хитроу 4-терминалына баратын жолаушылар Хитроу 2 және 3 терминалдары станциясында Элизабет желісінің пойызына ауысуы керек.

Кемеде

Пойызда екі саяхат класы бар: стандартты классқа сәйкес келетін экспресс-класс және бірінші классқа сәйкес келетін "бизнес-бірінші" класы. Екі класс та толық қолжетімді, үлкен багаж бөлімдері мен тегін Wi-Fi ұсынылады. Бірінші класс кең орындықтармен және әр орынның үстінде үстелмен, сондай-ақ әуежай терминалдарында "Fast Track" қауіпсіздік қызметімен қамтамасыз етілген. 16 жасқа дейінгі балалар билет алған ересекпен бірге тегін жол тартады; ересексіз жүретін балалар экспресс-класта ғана, Heathrow әуежайына немесе одан сол күні ұшатынын растайтын құжатты көрсетсе, тегін саяхаттай алады.

Бағыт

Қызмет Network Rail-дің Great Western Main Line желісі бойынша Паддингтоннан Аэропорт Анкшенге дейін жүреді. Аэропорт Анкшеннен әуежай терминалдарына дейінгі желі Heathrow Airport Holdings-ке тиесілі, бірақ Network Rail тарапынан күтіледі. Желі 25 кВ айнымалы токпен электрлендірілген және Автоматты пойыз қауіпсіздігі (ATP) және Еуропалық пойыз бақылау жүйесін (ETCS) пайдаланады. Бүкіл маршрутты бақылайтын сигнал орталығы – Дидкоттағы Темза аңғары сигнализация орталығы (TVSC).