Кіріспе

Кілт тасы – сыра бөшкелерінде қолданылатын кішкентай ағаш немесе пластик бөлшек. Бірнеше жылдан бері ағаш бөшкелер дерлік қолданыстан шығып, көпшілігі алюминийден немесе тот баспайтын болаттан жасалса, кейбіреуі берік пластиктен жасалған бөшкелер де пайда болуда. Дегенмен, стандартты кран әлі де жұмсақ материалға қағылып, ілесе тесік жасау үшін жасалған. Барлық заманауи бөшкелер, тіпті әлі қолданыстағы ағаш бөшкелер де, кранды орнату үшін ауыстырылатын кілт тасын пайдаланады.

Өмірбаян

Қаптың бұрылысы дөңгелек бетінің бірінде, жиегінің жанында орналасқан. Қазандық пайдалану кезінде, оның ең төменгі нүктесі шеңбер бойында орналастырылады. Кілт тас – бұл ілмек тесігіне салынатын шағын, қалың ағаш немесе пластикалық дискі, ол қажет болғанша қапты толығымен герметтейді. Кілт тастың ортасы қасақана әлсіретіледі, бұл аймақ белгіленген немесе белгіленбеген болуы мүмкін және «тут» деп аталады. Пластмассадан жасалған нұсқасы айналасындағы материалға қарағанда әлдеқайда жұқа; ал ағаштан жасалса, оңай тесіп шығару үшін ішінара алдын ала кесіледі. Қапты құюға біршама уақыт қалғанда, кран ұшының әлсіреген бөлікке қойылып, балға көмегімен одан өткізіледі. Кранның сабы конус тәрізді, сондықтан толық кіргенде кілт тастың зақымдалмаған сыртқы бөлігіне тығыз жабысады. Бұл процесте аз мөлшерде сыра ағып кетуі мүмкін, бірақ жеткілікті шеберлікпен және балғамен нық соққылармен ешқандай төгілуге жол берілмейді. Қап бос болған кезде, сырахананың бос қаптарды жинайтын және жеткізетін жүргізушісіне (драйманға) кілт тастағы тесікті кішкентай тосқауылмен бітеуге болады, оны осы мақсат үшін алуға болады. Бұл оның үстіне немесе көлігіне ескі сыраның төгілуін болдырмайды. Сол сияқты, шүмерек ойығын да шүмерекпен жабуға болады. Ағаш кілт тастардың сыртында толтыру мен құю арасында қалып пайда болуы жиі кездеседі. Бұл сыраның сапасымен байланысты емес, бірақ кілт тастың бір бөлігі қаптың ішіне енгендіктен (ол сыраның үстінде қабады), қапты құю алдында оны мұқият тазалау қажет. Бұл әрекет пластикалық кілт тастар қолданылған кезде де пайдалы.

Кранды немесе кілт тасты ауыстыру

Осы стандартты қосылым жүйесінің біршама қарапайымдылығына байланысты, кейде ақаулар пайда болады. Егер кранның айналасынан сыра тамса, оны күшпен соғу арқылы мәселені шешуге болады; әйтпесе кілт тас жарылуы мүмкін немесе кран бұзық болуы мүмкін, сондықтан бұзылған бөлікті ауыстыру қажет. Сыраның пісу процесіне байланысты, кілт тасты сұйықтық деңгейінен жоғары көтеру үшін бөшкені аударса, сыра кем дегенде бір күнге, тіпті одан да ұзақ уақытқа ішуге жарамсыз болады, ал сырлаудың жағдайына қарай бұл әсері тұрақты болуы мүмкін. Сондықтан кілт тасты орнында ауыстыру керек. Күтпегендей, бұл көп сыраны жоғалтпай жасауға болады – жарты пинт немесе одан да азы сыраның ысырабына жеткілікті. Егер мүмкін болса (ақаудың ауырлығына қарай), жаңа кілт тасты бірнеше сағатқа суға малып қойыңыз, осылайша ол аз сынық болады. Әдетте, олар сырамен тікелей жанасу арқылы жұмсарады. Пластмассадан жасалған кілт тастарды қолданғанда бұл қадам қажет емес. Кілт тастың бөшкеге дұрыс келетініне көз жеткізіңіз. Көптеген кілт тастар көптеген бөшкелерге сәйкес келеді, бірақ ерекше жағдайлар да бар, және сыра ағып жатқанда оны анықтаудың уақыты емес. Бұранда тесігіне қатты шүберек немесе тіпті пластик тығыздағыш ілгекті кіргізіңіз. Бұл ауаның кіруін болдырмайды және сыраны бөшкеде ұстауға көмектеседі. Кранды ұстап, оны жылжытып, ескі кілт тасты бөшкеден босатыңыз. Ескі кілт тас жақсы босағанда, оны жаңасына ауыстыруға дайын болыңыз. Бір адам ескі кілт тасты алып тастаса, екіншісі жаңасын орнатса ыңғайлы болуы мүмкін. Жаңа кілт тасты бұрыштың бір жағына қойыңыз. Ескі кілт тасты жылдам алып тастап, жаңасын салыңыз, содан кейін оны төменнен соғыңыз. Егер бәрі дұрыс жасалса, сыраның көп бөлігі жоғалмайды. Кранды кілт тас арқылы әдеттегідей соғыңыз. Егер кранның өзі проблема болса, жоғарыда айтылғандай кілт тасты ауыстырып, жаңа кранды орнатуға болады немесе ұқсас операцияны жасап, тек кранды алып тастап, кілт тасты орнында қалдырып, тесікке жаңа кранды жылдам орнатуға болады. Кейбір мамандар ескі кранды алып тастап, жаңасын орнатқанда кішкентай ағаш тығын қолдануды ұсынады.