Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беларусь азаматына берілетін ең жоғары құрметті атақ.
Highest title that can be bestowed on a citizen of Belarus
Заңнама
Беларусьтің атағы мен басқа да мемлекеттік наградалары, олардың құрылуы, ұсынылуы және табысталуы бірқатар заңдық құжаттармен реттеледі: Беларусь Конституциясы, "Беларусь Республикасының мемлекеттік наградалары туралы" N 288 З Заңы және президенттік декреттер. Атақ 1995 жылғы 13 сәуірде Беларусь Жоғарғы Кеңесі "Беларусь Республикасының мемлекеттік наградалар жүйесі" деп аталатын N 3726 XII қаулысын қабылдау арқылы құрылды. Беларусь Батыры атағымен бірге, қаулы Беларусь үкіметі табыстай алатын медальдар, ордендер және атақтар құруға рұқсат берді. Осы наградалардың құрылуы Беларуське құнды үлес қосқандарды, олардың азамат немесе шетелдік екеніне қарамастан, құрметтеу мақсатында жасалды. Бұл қаулы 2004 жылғы 18 мамырда N 288 З Заңымен күшін жойды және оның орнына жаңа заң енгізілді.
The title and other Belarusian state awards, their creation, nomination and awarding, are regulated by a set of legal documents: Belarusian Constitution, Law N 288 З "About state awards of the Republic of Belarus" and presidential decrees. The title was created by the Belarus Supreme Soviet on April 13, 1995, with the passage of Resolution N 3726 XII, titled "System of State Awards for the Republic of Belarus". Alongside the Hero of Belarus title, the resolution authorized the creation of medals, orders, and titles that can be presented by the Belarusian government. The creation of the awards was a way to honor those who have made valuable contributions to Belarus, irrespective of whether they were performed by a citizen or a foreigner. This resolution was outlawed and replaced by Law N 288 З on May 18, 2004.
Ұсыным беру процесі және тағайындау
Атақ алу үшін адам мемлекетке және жалпы беларусь қоғамына зор пайда әкелетін іс жасауы керек. Атақ әскери қызметте, мемлекеттік қызметте немесе жеке кәсіпкерлікте қызмет ететін адамдарға берілуі мүмкін. Аталған атақ жеке тұлғаға бір рет ғана беріледі, сондай-ақ ол қайтыс болғаннан кейін де берілуі мүмкін. Ресми талаптар N 288 З Заңының 2-тарауының 5-бабында жазылған. N 288 З Заңының 3-тарауының 60-бабы кез келген еңбекшілер тобының (бірлестігінің) жеке тұлғаны атаққа ұсыну үшін ұсыныс (петиция) беруге құқығы бар екенін көрсетеді. Мемлекеттік органдар, Ұлттық Ассамблея, Министрлер Кеңесі, министрлер және қоғамдық бірлестіктер де атаққа үміткерлерді ұсынуға құқылы. Үміткер бағаланып, лайық деп табылған жағдайда, ұсынысы Министрлер Кеңесіне, содан кейін Беларусь Республикасының Қауіпсіздік Кеңесінің Үкіметтік хатшылығының келісімінен кейін Республика Президентіне жіберіледі. Беларусь Конституциясының (4-бөлім, 3-тарау, 84-бап) таласына сәйкес, Республика Президенті мемлекеттік наградаларды табыстауға құқылы. Награданы жариялау үшін Президент адамға атақ беру туралы жарлық шығарады. Екі ай ішінде атақ ресми шарада, әдетте Минск қаласындағы Тәуелсіздік сарайында Президент тарапынан табыс етіледі. Сонымен қатар, Республика Президентінің қолы қойылған куәлік (грамота) табыс етіледі.
To be considered for title, a person must perform a deed that greatly benefits the state and Belarusian society at large. The title can be awarded to those serving in the military, public service or private enterprise. It can only be awarded once to an individual, and can be awarded posthumously. The official criteria are stated in Chapter 2, Article 5 of Law N 288 З. Chapter 3, Article 60 of Law N 288 З allows any group (association) of workers to submit a recommendation (petition) for an individual to be awarded the title. Governmental bodies, the National Assembly, the Council of Ministers, cabinet officials and public unions, among others, are also eligible to submit nominations for the title. The candidate is evaluated, and if deemed worthy, the nomination is forwarded to the Council of Ministers and then, after having been allowed by the Governmental Secretariat of the Belarusian Security Council, to the President of the Republic. Under the Belarus Constitution (Part 4, Chapter 3, Article 84), the President of the Republic has the power to bestow state awards. To announce an award, the President issues a decree conferring the title to a person. Within two months, the title will be presented by the President in a formal setting, usually at the Independence Palace in the capital city of Minsk. A certificate (gramota) will also be presented to the recipient, signed by the President of the Republic.
Құрылысы мен көрінісі
Атақты иеленушіге Беларусь Батыры медалі (Belarusian: медаль Героя Беларусі, Russian: медаль Героя Беларуси) тапсырылады. Жұлдыз бен ілгіш алтыннан жасалған, сондықтан бұл медаль өзінің алдыңғысы – Кеңес Одағының Батыры сияқты «Алтын жұлдыз» деп аталады. Жұлдыздың жалпы диаметрі 33 миллиметр, ол тікбұрышты ілгішке (бутаға) бекітіледі. Тікбұрыштың ортасында қызыл түсті екі және жасыл түсті бір бөліктен тұратын лента орналасқан. Лентадағы қызыл және жасыл жолақтар ұлттық тудың дизайны мен түстерін еске түсіреді. Алтынның салмағы 585-ші пробты, ал медальдің жалпы салмағы 19 граммды құрайды. Ағымдағы үлгі 1999 жылдың 6 қыркүйегіндегі №516 Президент жарлығымен бекітілді. Медальдің дизайны Кеңес Одағының Батыры медалінің үлгісімен жасалған. Кеңес Одағының Батыры, Социалистік Еңбек Батыры және Ресей Федерациясының Батыры атақтарынан өзгеше, жұлдыздың артқы жағында жазу мүлде жоқ. Лента да Кеңес Одағының Батыры медалінің лентасын қайталайды, себебі сол медальдің лентасында да тудың дизайны қолданылған. Медаль әрқашан барлық медальдар мен ордендердің үстінде, кеудесінің сол жағына толықтай тағылады. №288 З Заңының 4-тарауының 69-бабында Кеңес Одағы мен Белоруссия КСР-і берген барлық наградалар мен атақтар Беларусь Республикасының наградаларынан кейін орналастырылуы керек деп көрсетілген.
The recipient of the title is given a medal called the Medal of the Hero of Belarus (Belarusian: медаль Героя Беларусі, Russian: медаль Героя Беларуси). The star and suspension are made of gold, and thus it is nicknamed "Gold Star", as was its predecessor, the Hero of the Soviet Union. The star has a total diameter of 33 millimeters, and is attached to a rectangular suspension device (boot tree). In the center of the rectangle is a ribbon of two sections of red and one section of green. The red and green bars on the ribbon evoke the design and colors of the national flag. The amount of gold is set at 585–1 Test, with the total weight of the medal being 19 grams. The present design was enacted into law by Presidential Decree Number 516 on September 6, 1999. The design of the medal is modeled after one used for the Hero of the Soviet Union. Unlike the Hero of the Soviet Union, Hero of Socialist Labor and the Hero of the Russian Federation titles, there is no engraving on the reverse of the star. The ribbon also copies the Soviet Hero medal's ribbon, since a flag design was also used to make the ribbon of that medal. The medal is always worn in full on the left side of the breast above all other medals and orders. Chapter 4, Article 69 of Law N 288 З states that any awards and titles presented by the Soviet Union and the Byelorussian SSR must be placed after awards from the Republic of Belarus.
1996 жылғы медаль
Атақ құрылған кезде үкімет ұсынған медаль эскизі жасалып, суреттелді. Бұл медаль мен қазіргі медаль арасындағы басты айырмашылық – ілгішін және төменгі жағындағы жұлдыз тәжіндегі дизайн: жоғарғы ілгіш төменгісінен ұзын, ал төменгі жұлдыздың шекарасы өзгеше және рубиндермен әшекейленген. Медальдің ілгіші алтын жалатылған күмістен жасалса, қазіргі медальдің ілгіші, медаль сияқты, алтыннан жасалған. Жұлдыздың дизайны совет маршалдары мойындарына тағып жүрген Маршал жұлдызын еске түсіреді. Бұл медаль 1996 жылғы 15 мамырдағы №26 Президент Жарлығымен бекітілді.
When the title was created, a suggested medal was drafted and designed by the government. The major difference between this medal and the current medal is the design of the suspension and the star medallion at the bottom: the top suspension is longer than the bottom, and the bottom star is outlined differently and is adorned with rubies. The suspension was made from gold plated silver, while the suspension of the current medal is made from gold, as the medal. The design of the star evokes the Marshal's Star, which Soviet Marshals wore around their necks. This medal was adopted by Presidential Decree Number 26 on May 15, 1996.
Мәдениетте
Медаль Беларусь поштасы шығарған маркада Карваттың қайтыс болғанына 3 жыл толуына арналған. В. Волынецтің дизайны бойынша 25 000 рубльдік марканың сол жағында медаль, оң жағында Карваттың толық түсті суреті бейнеленген. Медальдің астындағы ақ түсті мәтінде: "Беларусь батыры, Уладзimir Микалаевич Карват, (28.11.1958 – 23.05.1996)" деп жазылған. Марка 1999 жылдың 12 тамызында шығарылып, 90 000 данада басылды. Батыр атағы сондай-ақ 2006 жылдың желтоқсанында BELPOST шығарған Беларусь мемлекеттік наградаларын көрсететін маркалар жиынтығында да бейнеленген. Алғашқы шығарылған карточкада медаль мемлекеттік елтаңба, мемлекеттік ту және Президент сарайының суреттерімен бірге толық түсті көрсетілген. Минск қаласының бірінші күндік пошта белгісінде медальдің контуры қолданылған, ол гүл шоқтарымен және "Беларусь Республикасының ұлттық ордендері" деген жазумен (беларусь тілінде) әсемделген. Беларусь ордендері мен медальдарына арналған тағы бір маркалар жиынтығы 2008 жылдың тамызында Беларусьтің Байланыс және ақпараттандыру министрлігі тарапынан айналымға енгізілді. Дизайнерлері – Иван Лукин және Олег Гайко. Басылу әдісі – офсеттік, толық түсті. Қағазы – сақиналы және резеңкеленген. Маркалардың мөлшері – 29,6 × 52 мм. "СТВ (Минск)" телеарнасы Беларусь батырларына арналған фильмді шығарды.
The medal was featured on a stamp, released by Belposhta, commemorating the 3rd year of Karvat's death. Designed by V. Volynets, the 25,000 rouble stamp featured the medal on the left and Karvat's photo on the right in full color. In the white text below the medal, it says "Hero of Belarus, Uładzimir Mikalaevič Karvat, (28.11.1958 – 23.05.1996)". It was issued on August 12, 1999, and had a print run of 90,000. The hero title was also featured in a set of stamps released by BELPOST in December 2006, depicting the state awards of Belarus. On the first issue card, the medal is displayed in full color next to drawings of the state emblem, state flag and the Presidential Palace. A first day postal marking from Minsk also uses an outline of the medal, which is adorned with wreaths and the text "National Decorations of the Republic of Belarus" written in the Belarusian language. Another set of stamps, devoted to orders and medals of Belarus, was put into circulation by Ministry of Communications and Informatization of Belarus in August 2008. The designers are Ivan Lukin and Oleg Gaiko. The printing is offset and full color. Paper is chalk overly and rubberized. The size of stamps are 29,6 × 52 mm. Television channel "CTV (Minsk)" released a film, devoted to the Heroes of Belarus.