Кіріспе

1964 жылы түсірілген қара комедиялық соғыс фильмі, сценарий авторы Пэдди Чейфски, режиссері Артур Хиллер.

"Эмилидің америкаландырылуы" – 1964 жылғы америкалық, қара-ақ түсті, қара комедиялық, соғысқа қарсы фильм. Режиссері Артур Хиллер, сценарий авторы Пэдди Чейфски, басты рөлдерде Джеймс Гарнер, Джули Эндрюс, Мелвин Дуглас, Джеймс Кобурн, Джойс Гренфелл және Кинан Уинн. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өтетін фильмде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адъютанты жоғары лауазымдағы офицерлерінің шақыруымен қызмет аралық бейсауал бәсекелестікке тартылады. Ол D күні қаза тапқан алғашқы американдық теңізші болып, соғыс батыры атанады. Чейфскидің сценарийі Уильям Брэдфорд Хуидің 1959 жылғы осы аттас романынан еркін бейімделген. Хуи "Оверлорд" операциясы кезінде "Сиби" офицері болған. Вьетнам соғысының бастапқы кезеңіндегі көзқарасы үшін дау тудырған бұл фильм қазір "соғысқа қарсы авангардтық фильм" деп мақталады. Джеймс Гарнер мен Джули Эндрюс екеуі де осы фильмді өздерінің ең сүйікті фильмдері деп есептейді.

Сюжет

1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенант-коммандері Чарли Мэдисон Лондонда адмирал Уильям Джессаптың цинизмге бой алдырған, бірақ өте тиімді адъютанты болады. Чарлидің міндеті – басшысын және оған ұқсас офицерлерді қажеттінің бәрімен, тіпті сәнді заттар мен жағымды әйелдермен қамтамасыз ету. Ол күйеуі, ағасы және әкесі соғыста қаза болған британдық жүргізуші Эмили Бархамға ғашық болады. Чарлидің соғыс уақытындағы рациондау кезінде "американдық" өмір салтын іздеуі Эмилиді қызықтырады да, жирендіреді. Ол "американызданудан" қашып, соғыста тағы бір жақынын жоғалтқысы келмейді, ал "қорқақ" Чарлиге қарсы тұруға күші жетпейді. Әйелінің өлімінен кейін мұңға батқан Джессап, алдағы D күні шабуылында АҚШ армиясы мен әуе күштері Әскери-теңіз күштерін басып кететініне алаңдайды және "Омаха жағалауындағы алғашқы қаза тапқан адам теңізші болуы керек" деп шешеді. Бұл оқиғаны көрсететін фильм түсіріліп, қаза тапқан теңізші "Белгісіз теңізшінің мазарына" жерленеді. Джессап Чарлиге фильмді түсіруді бұйырады. Чарли тапсырмадан қашуға бар күшін сарп салғанына қарамастан, ол және енді жаңарып, соғысқа құштар болған командир "Бус" Каммингс, D күні жағаға бірінші болып шығатын инженерлік бөліммен бірге кемеде өзінің екі адамдық түсірілім тобын табады. Жағаға түскеннен кейін Чарли қашуға тырысады, бірақ Каммингс оны M1911 тапаншасымен аяғына атып жаралайды. Көп ұзамай неміс артиллериясының снаряды Чарлидің жанына түсіп, оны Омаха жағалауындағы алғашқы американдық құрбанға айналдырады. Жүздеген газеттер мен журналдар Чарлидің жағажайда жалғыз жүгіріп бара жатқан суретін жариялап, оны соғыс батыры етіп көрсетеді. Чарлидің өліміне қатысқаны үшін қорқынышқа ұшыраған Джессап, Сенаттың әскери істер жөніндегі комиссиясының алдында куәлік берген кезде, Әскери-теңіз күштеріне қаржы жұмсауды қолдау үшін оның өлімін саяси құрал ретінде пайдалануды жоспарлайды. Эмили тағы бір жақынын соғысқа жоғалтқанына қайғырады. Содан кейін күтпеген жаңалық келеді: Чарли тірі және қазір Англияның Саутгемптон қаласындағы 6-шы одақтастардың қайта орталықтандыру орталығында. Джессап Сенат алдындағы куәлігінде Чарлиді "Омаха жағалауындағы алғашқы адам" ретінде көрсетуді жоспарлайды. Жарақатынан шаршаған және өлімге жуықтап қалғаны үшін ашуланған Чарли, шындықты айту арқылы абыроймен әрекет етуді жоспарлайды, тіпті бұл оны жауға қарсы тұрғанда қорқақтық үшін түрмеге қамауға алып келуі мүмкін болса да. Алайда, Эмили оған бұрын айтқандарын еске салғанда, Чарлиді онымен бірге бақытты болуға, үндемеуге және өзінің жаңа, қаламаған батыр рөлін қабылдауға көндіреді.

Кастинг

Джеймс Гарнердің сөзіне қарағанда, Уильям Холден Чарли Мэдисонның басты рөлін ойнауға жоспарланған, ал Гарнер Бас Каммингс рөлін ойнауға тиіс еді. Холден бас тартқан соң Гарнер басты рөлге ие болды, ал Джеймс Кобёрн Бас Каммингс рөліне шақырылды. Metro Goldwyn Mayer компаниясының «MGM Is on the Move!» (1964) атты жарнамалық фильмінде Ли Марвин Кобёрнның орнына түскені айтылады.

Саундтрек

Фильм "Эмили" әнін таныстырды, оның музыкасын Джонни Мэндел, ал сөзін Джонни Мерсер жазған. Бұл ән 1964 жылдың 3 қазанында Фрэнк Синатра орындауында, Нелсон Риддл аранжировкасымен және дирижерлігімен жазылып, "Reprise LP Softly, as I Leave You" альбомына енгізілді. Кейін Энди Уильямс оны "Dear Heart" (1965) үшін, ал Барбра Стрейзанд "The Movie Album" (2003) үшін жазды.

Мода

Фильмдегі әйелдердің шаш үлгілері, киімдері, макияжы және аяқ киімдері 1944 жылға емес, 1964 жылға сай деп сынға түсті.

Түсірілім

Мейрамханадағы люкс номердегі кеш көрінісі 1963 жылдың 22 қарашасында түсірілді, дәл сол күні президент Джон Ф. Кеннеди қаза тапты.

Романмен салыстыру

"Эмилидің америкадануы" Уильям Брэдфорд Хуидің 1959 жылы жарық көрген, сол аттас романы негізінде жасалған. "The New York Times" газеті Хуидің романы жарияланбас бұрын оның жайлы қысқаша хабарлама жариялаған, бірақ оны рецензияламаған. Алайда, 1963 жылы Пэдди Чайефскийдің романды сценарийге өңдеуі назар аударуға лайық деп танылды. Фильмнің сценарийінің бірінші нұсқасын бұрын "The Wheeler Dealers" (1963) фильмімен MGM студиясында табысқа жеткен, сондай-ақ Джеймс Гарнерді басты рөлде және сол режиссер мен продюсермен жұмыс істеген Джордж Гудман жазды. 1964 жылы Джон Барридің музыкасын қамтитын Бродвей мюзиклі жарияланды. Чайефскийдің бейімделуі атауын, кейіпкерлерін, жағдайын, тұрмысын және көптеген нақты сюжеттік эпизодтарды сақтап, мүлдем басқаша оқиғаны баяндады. Ол: "Мен кітапты тауып алдым, ол мазмұнымен өте тұжырымды, бірақ бұл күлкілі сатира, мен оны осы қырынан қарастырамын" деді.

Сыни қабылдау

The New York Times газетінің заманауи шолуында сыншы Босли Кроутер Чайефскийдің сценарийін "керемет жазылған, кейбір жерлері өткір елікпеушілікпен" деп бағалаған. The New York Daily News газеті фильмнің сатирасы "теңіз күштерін күлкілі және жемқорлыққа дейін түсіреді" деп мәлімдеді, сондай-ақ Чайефскийдің диалогы "қалыпты әңгімеден гөрі көбінесе диссертация сияқты" екенін, ал фильмнің көптеген сахналары "өте жаман талғаммен" жасалғанын айтты. New York Herald Tribune үшін жазған Джудит Крис фильмді "дегенге жуық" фильм деп тапты: "Ол өзі бармақшы болған жерге жетіп, кейін ойын өзгертіп, ешқайда жетпейді, бұл өкінішті, себебі фильмде көптеген артықшылықтар бар". "Эмилидің американдануы" Rotten Tomatoes сайтында 14 рецензияға негізделген 93% рейтингке ие, орташа бағасы 7.39/10. Slant журналында Ник Шагер "Чайефскийдің сценарийі ұзақ сөздерге толы болғанымен, оның өткір юморы шапшаң, қызықты диалогпен құбылған" деп жазды. "Америка әдебиеті арқылы саяхат" еңбегінде академик Кевин Джей Хейс Гарнерге арналған Чайефскийдің сөздерін "көтеріңкі" деп бағалаған.

Марапаттар мен құрметтер

Фильм 1965 жылы «Оскар» сыйлығына «Ең үздік көркемдік безендіру» және «Ең үздік операторлық жұмыс» номинацияларында ұсынылды, ал 1966 жылы Джули Эндрюстің Эмили рөлін сомдауы оған «Ең үздік британдық актриса» номинациясы бойынша BAFTA сыйлығына ұсыныс әкелді. «Эмилидің америкадануы» фильмі «Нью-Йорк Таймс» газетінің «Барлық уақыттағы ең жақсы 1000 фильм» кітабына енді.

Үй медиасы

The Americanization of Emily 2014 жылдың 11 наурызында Warner Home Video компаниясы Blu-ray форматында Warner Archive Collection арқылы дистрибьюциялады.