Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уақыт өте келе тұтқырлығы артатын Ньютон емес сұйықтықтардың қасиеті.
Property of non Newtonian fluids whose viscosity increases with time
Континуум механикасында реопектика немесе реопексия – бұл кейбір Ньютон емес сұйықтықтардың уақытқа тәуелді тұтқырлықтың артуын көрсететін сирек қасиет (уақытқа тәуелді тұтқырлық); сұйықтық қанша уақытқа созылса, оның тұтқырлығы соншалықты жоғары болады. Реопектикалық сұйықтықтар, мысалы, кейбір майлау материалдары, шайқалғанда қалыңдайды немесе қатып қалады. Сұйықтықтардың қырқылуға ұзақ уақыт бойы тозуы салдарынан тұтқырлығы төмендеуінің кері және көп кездесетін түрі – тиксотропия деп аталады. Реопектикалық сұйықтықтарға гипс пасталары және принтерлік боялар жатады. Адам организміндегі синовиал сұйықтық кері тиксотропия немесе реопексияның ерекше қасиеттерін көрсетеді. Реопектикалық материалдарды жасаудың жаңа тәсілдерін зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Бұл технологияны әскери мақсатта қолдануға зор қызығушылық бар. Сонымен қатар, спорт тауарының жоғары сегменті де оған жауап беруде. Дене бронясы және жауынгерлік техниканың бронясы – реопектикалық материалдарды қолдануға бағытталған негізгі салалар. Бұл материалдарды басқа да қорғаныш жабдықтарында қолдану жұмыстары да жүргізілуде, бұл жеңіл атлетикада, автоспортта, көлік апаттарында және парашютпен секірудің барлық түрлерінде соққының күшін азайтуға пайдалы болуы мүмкін. Атап айтқанда, реопектикалық соққыны сіңіретін аяқ киім екі мақсатты технология ретінде қарастырылуда, ол жиі жүгіруге, секіруге, көтерілуге немесе түсуге мәжбүр болған адамдарға жақсы қолдау көрсетуге қабілетті.
In continuum mechanics, rheopecty or rheopexy is the rare property of some non Newtonian fluids to show a time dependent increase in viscosity (time dependent viscosity); the longer the fluid undergoes shearing force, the higher its viscosity. Rheopectic fluids, such as some lubricants, thicken or solidify when shaken. The opposite and much more common type of behaviour, in which fluids become less viscous the longer they undergo shear, is called thixotropy. Examples of rheopectic fluids include gypsum pastes and printer inks. In the body synovial fluid exhibits the extraordinary property of inverse thixotropy or rheopexy. There is ongoing research into new ways to make and use rheopectic materials. There is great interest in possible military uses of this technology. Moreover, the high end of the sports market has also begun to respond to it. Body armor and combat vehicle armor are key areas where efforts are being made to use rheopectic materials. Work is also being done to use these materials in other kinds of protective equipment, which is seen as potentially useful to reduce apparent impact stress in athletics, motor sports, transportation accidents, and all forms of parachuting. In particular, footwear with rheopectic shock absorption is being pursued as a dual use technology that can provide better support to those who must frequently run, leap, climb, or descend.
Реопэктикалық және дилатациялық сұйықтықтарды шатастыру
Реопектиканы көрсету үшін жиі қолданылатын дұрыс емес мысал – жүгері ұнтағын сумен араластыру (кейде оны ооблек деп атайды), ол өте қою, ақ түсті сұйықтық. Бұл арзан әрі қарапайым демонстрация, оны қолмен жартылай қатты күйде ұстап алуға болады, бірақ қысым болмағанда оңай ағады. Дегенмен, ооблек – кеңейгіш сұйықтық, себебі ол реопектикалық деп аталуы үшін қажетті уақытқа тәуелді, серпілу әсерінен туындайтын өзгерісті көрсетпейді. Бұл терминдер жиі және оңай шатастырылады, өйткені олар сирек қолданылады; нағыз реопектикалық сұйықтық шайқалғанда бастапқыда сұйық болады, ал шайқау жалғасқан сайын қалыңдай түседі. Ұзақ уақыт бойы азайтуға қарама-қарсы мінез-құлық – тиксотропизм (уақытқа тәуелді псевдопластикалық мінез-құлық) болса, реопектикалық мінез-құлықты уақытқа тәуелді кеңейгіш мінез-құлық деп сипаттауға болады.
An incorrect example often used to demonstrate rheopecty is cornstarch mixed with water (sometimes called oobleck), which is a very viscous, white fluid. It is a cheap and simple demonstration, which can be picked up by hand as a semi solid, but flows easily when not under pressure. However, oobleck is actually a dilatant fluid, since it does not show the time dependent, shear induced change required in order to be labeled rheopectic. These terms are often and easily confused since the terms are rarely used; a true rheopectic fluid would when shaken be liquid at first, becoming thicker as shaking continued. Just as the opposite behaviour of becoming thinner with time is thixotropism (time dependent pseudoplastic behaviour), rheopectic behaviour may be described as time dependent dilatant behaviour.