Кіріспе

Ағылшын суретшісі, майор сэр Невилл Родуэлл Уилкинсон, ККВО (26 қазан 1869 – 22 желтоқсан 1940) – британдық қару-жарақ офицері, британдық армия офицері, жазушы және қуыршақ үйлерін жобалаушы.

Ерте өмір және әскери мансап

Уилкинсон Миддлсекстегі Хайгейт қаласында адвокаттың ұлы болып дүниеге келген. Ол Харроу мектебінде білім алып, 1889 жылы Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжге түсті. 1890 жылы Колдстрим гвардиясына офицер болып тағайындалды, 1896 жылдың 1 шілдесінде лейтенант, ал 1899 жылдың 1 сәуірінде капитан рөліне көтерілді. Ол Екінші Бур соғысында екі рет полкімен бірге қызмет етті, екінші рет 1902 жылдың сәуірінен бастап 250 офицер мен сарбазды күшейтуге қолбасшылық етті. Олар 15 сәуірде Саутгемптоннан «Дилвара» әскери кемесімен жол тартып, келесі айда Оңтүстік Африкаға жетті. 1907 жылы әскерден зейнетке шықты. Бірінші дүниежүзілік соғысқа штаб офицері ретінде қайта оралды, бастапқыда Британ экспедициялық корпусының штаб-пәтерінде штаб-капитан, содан кейін 1915 жылдың шілдесінен бастап генерал-квартирмейстердің орынбасары (DAAG), 1915 жылдың қарашасынан бастап майор шенімен (уақытша шен) алдыңғы база командирі, 1916 жылдың маусымынан бастап қайта DAAG, ал 1917 жылдың тамызынан 1919 жылдың наурызына дейін штаб-капитан болып қызмет етті. 1916 жылдың 3 маусымында офицерлер резервінде майордың бревé шені, ал 1918 жылдың 9 мамырында майордың толық шені берілді.

Геральдикалық мансап

Ольстердің қарулы королі, Ирландияның Бас геральды лауазымы 1552 жылы VI Эдуардпен құрылды, ол ирланд геральдикасына толық құзыреттілік берді. Ол кезде Ирландияда екі бөлек геральдикалық дәстүр болды – ежелгі ирландтық гаэльдік дәстүр және Еуропа геральдикасының бағытындағы нормандық және англо-ирландтық дәстүрлер. Ол кезде Ольстердің қарулы королі – бүкіл Ирландияның Бас қарулы кеңсесінің басшысы болды. Ольстердің қарулы королінің жұмысының көп бөлігі геральдикалық болды, генеалогиялық емес, бірақ қарудың заңды мұрагерлерге қолданылуын және мұраға берілуін қамтамасыз ету үшін генеалогияны жинау және текті дәлелдеу маңызды болды. Алайда, XVIII ғасырдың басынан бастап Ольстер патшаның өкілі ретінде үкіметпен тығыз байланысты болған басқа да міндеттерді атқара бастады. Бұл міндеттер көбінесе рәсімдік сипатта болды. Мысалы, Ольстердің қарулы королі Ирландияның ағылшын вице-королінің (кейіннен лорд-лейтенант) сарайындағы мемлекеттік шараларда басымдықтарды анықтауға және ұйымдастыруға, Ирландияның Лордтар палатасына жаңа пэрлерді ресми түрде таныстыруға және пэрлік мұрагерліктерін тіркеуге міндетті болды. 1783 жылы Ольстердің қарулы королі жаңадан құрылған Әулие Патрик орденінің тіркеушісі болды, бұл Англиядағы ұзаққа созылған ордендер, мысалы, Жартер орденінің ирландтық баламасы болды. Ольстер оның істерін басқаруға жауапты тіркеуші болды. Ол 1922 жылға дейін ирланд пэрлерінің (шотланд пэрлері сияқты) Вестминстердегі Лордтар палатасына өкілдік етуші пэрлерді сайлауға рұқсат етілгендіктен, пэрлік мұрагерліктерін тіркеуге жауапты болды. Ольстердің геральдикалық және рәсімдік міндеттері XX ғасырға дейін, 1940 жылға дейін жалғасты. 1940-1943 жылдар аралығында лауазым іс жүзінде тоқтап тұрды, содан кейін геральдикалық және генеалогиялық міндеттерді Ирландияның Бас геральды атқара бастады. Уилкинсон 1908 жылы Ольстердің қарулы королі болып тағайындалды, 1907 жылы Әулие Патрик регалиясы ұрланғаннан кейін бұрынғы кеңсе иесі сэр Артур Викарстың орнын иеленді. Ол осы лауазымды соңғы иеленуші болды. Осылайша ол Ирландияның Бас кеңсесінің офицері және Ұлыбританиядағы бас геральдикалық офицерлердің бірі болды. Оның жұмысқа қабілеттіліктері туралы мәлімет жоқ, одан басқа оның өнеріне деген дағдысы және әулетті әйелге үйленгені белгілі. Оның жұмысы – ирланд геральдикасын басқару, көбінесе қару беру және қолдану. Сондай-ақ, ол ирландтық отбасыларға қатысты генеалогиялық жазбаларды және текті зерттеуге және Ирландиялық және басқа да пэрлер үшін ең басты азаматтық құрмет ретінде Әулие Патрик орденінің мүшелерінің тізімін жүргізуге міндетті болды. Орден 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті жарияланғаннан кейін тоқтатылды. Майор Уилкинсон уақытының көп бөлігін Лондонда Корольдік қару-жарақ сақтаушысының кеңсесінде өткізген көрінеді. Оның неге солай істегені белгісіз, өйткені Қару кеңсесі (және барлық жазбалар) Дублин сарайындағы Бедфорд мұнарасында орналасқан. 1923 жылға қарай Уилкинсон кеңсеге үнемі бара бастады, бұл жаңадан құрылған Ирландия үкіметі үшін он алты жыл бойы шағын саяси мәселе тудырды. 1923 жылға қарай Ольстердің қарулы королінің кеңсесі Ирландия үкіметіне заңды түрде берілмегені анықталды және кеңсе 1552 жылы корольдік құқықпен құрылғандықтан, британ үкіметі оны Ирландияға бере алмайтынын мәлімдеді. Ақырында, 1930 жылы Ирландия үкіметі Уилкинсонға өлгенге дейін жұмысын жалғастыруға рұқсат берді, бұл кезде кеңсе Ирландия үкіметі тарапынан жойылды деп есептелді. Ирландия Ұлттық кітапханасының веб-сайтында Уилкинсон 1940 жылға дейін қару бергені және растағаны көрсетілген. Шындығында, екі ондағаннан астам қару-жарақ растау 1940 жылдың 21 желтоқсанымен, ол қайтыс болған күнінен бір күн бұрын дабылданды. Уилкинсонның Ольстердің қарулы королі ретіндегі жетістіктерінің бірі – 1909 жылы Мемлекеттік геральдикалық мұражайды құру болды. Уилкинсон 1911 жылы Король V Георгтың Дублинге келгеннен кейін Корольдік Виктория орденінің командирі (CVO) болып тағайындалды, 1920 жылғы Жаңа жылдық құрметке ие болды және 1921 жылғы маусымда Солтүстік Ирландия Парламентінің ашылуынан кейін Корольдік Виктория орденінің командирі (KCVO) болып тағайындалды.

Жеке өмір

Уилкинсон 1903 жылы 14-ші Пемброк графының ақылды қызы, Леди Беатрикс Фрэнсис Гертруд Герберт және оның әйелі, Леди Беатрикс Лэмбтонмен – өзі 2-ші Дурхэм графының үлкен қызы – үйленді. Олар Ирландияның Дублин графтығының оңтүстігіндегі Маунт-Меррион Хаусына көшіп, 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін онда тұрды. Олардың Гендолен және Филис есімді екі қызы болды. Олардың туғанын тойлау үшін, Сент-Тереза шіркеуінің кіреберісіне қарама-қарсы екі секвойя ағашы отырғызылды. Уилкинсон екі әйгілі қуыршақ үйін салды: Титания сарайы (1922 жылы Мэри патшайымымен аяқталып, ашылған) және Пемброк сарайы (1907 жылы аяқталған). Титания сарайы көп жылдар бойы отбасында болды, бірақ 1960 жылдан кейін алдымен ағылшын ойын-сауық паркіне, содан кейін Леголандқа сатылды және қазір Егесков қамалына жалға берілді. Пемброк сарайының қуыршақ үйі қазір Уилтон Хаусында, Пемброктың 15-ші графы Уильям Герберттің резиденциясы мен үйінде сақталады. Уилкинсоннан оның жесірі және екі қызы аман қалды. Леди Беатрикс 1942 жылы Уиклоудың 7-ші графына (1877–1946) қайта тұрмысқа шықты, аталған титул қазір жойылған.