Матфей ішіндегі Исаның тууына қатысты патша Ирод пен Иерусалим халқының реакциясы
Matthew 2:3
Матфей 2:3 - Жаңа өсиеттегі маңызды аят. Ирод патшаның Исаның тууына реакциясы, Давид әулетінен келген патша туралы ескертулер. Кілтті сөздер: Ирод, Иса, Давид.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Матай 2:3 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының екінші тарауының үшінші аяты. Алдыңғы аятта патшалар Ирод патшаға еврейлердің Патшасының туғанын көрсететін белгілерді айтқан. Осы аятта ол осы жаңалыққа қандай реакция білдіретіні көрсетілген.
Matthew 2:3 is the third verse of the second chapter of the Gospel of Matthew in the New Testament. In the previous verse the magi had informed King Herod that they had seen portents showing the birth of the King of the Jews. In this verse he reacts to this news.
Талдау
Иродтың яһудилердің Патшасының дүниеге келгеніне алаңдамауы таңғажайып емес. Едомдық Ирод Дәуіт патшаның мұрагерімін деп мәлімдеген адамнан күш сынасуға дайын болды, ал Матай 1-тараудың негізгі тақырыбы – Исаның Дәуіттік тегі. Сонымен қатар, Ирод параноясымен әйгілі болды, тіпті өзіне қауіп тудырған ұлдарын да өлтірді. Иерусалимнің бүкіл халқының қозғалыста болуы да, кейін Ілтебілде хабарланған халықтың Исаға немқұрайлы қарауына қайшы келеді. Р.Т. Франс бұл үзіндіде Иерусалим халқы Иродтың қаһарынан қорқуы себебімен алаңдаған болуы мүмкін екенін ұсынады. Басқа ғалымдар бұл түсіндірмені сенімсіз деп санайды. Браун бұл тіркес Шығу кітабынан алынғанын атап өтті. Матайдың осы бөлігі Мұса туралы оқиғаға күшті әсер еткен деген теория бар. Шығу кітабында, Мұса Мысырдың фараонына ғана емес, бүкіл Мысырға да қиындық тудырды. Осылайша, параллельдік бойынша, бүкіл Иерусалим де алаңдауы керек. Бұл пікірді Иоанн Златоуст та қолдады. Гандри бұл үзіндінің сол кездегі саяси жағдайға байланысты жазылғанын, Иерусалим басшыларының Исаны және оның шіркеуін қабылдамауының алдын ала болжамын көрсетеді деп санайды. Пол Л. Майер бұған қарсы шығып, «Егер Матай осындай мақсаттармен оқиғаны құрастырған болса, ол өте сәтсіздікке ұшырады» дейді. Р.Т. Франс «Аталған параллельдік мүлдем дұрыс емес» дейді. Кинер Матайдың Иерусалим тұрғындарына қарсы пұтқа табынушы Даналардың ізгілігін контрастқа қойып, еврей қауымынан тыс христиандық уағызды қолдау мақсатын көрсетеді деп санайды. Матай Иерусалимдегілердің мінез-құлқымен осы шетелдіктерді салыстырып, оқырмандарының сырттан келгендерге деген жағымсыз көзқарасын сынға алады. Левин бұл тармақтың Матайдың қала тұрғындарының байлыққа және билікке құмарлығына қарсы әлеуметтік сын-пікірін білдіретінін айтады. Гандри бұл тармақта Иродтың патша екеніне мән беруге тырысады. Ол мұны Матайдың авторының Исаға қарсылық жасау үшін жасаған әрекеті деп санайды, Ирод Исаның емес нәрселерінің символы.
That Herod should be troubled by the King of the Jews being born is not surprising. As an Edomite Herod was open to challenge from someone claiming to be the heir of King David, and the central theme of Matthew 1 is Jesus' Davidic status. Moreover, Herod was renowned for his paranoia, killing several of his own sons who threatened him. That all Jerusalem is agitated also seems to conflict with later in the Gospel when the people are oblivious to Jesus. R. T. France suggests that the passage could perhaps be read as showing that the people of Jerusalem were troubled because of the possibility of Herod's wrath. Other scholars see this interpretation as being fairly implausible. Brown notes that this phrase originates in Exodus. There is a theory that this part of Matthew is heavily influenced by the story of Moses. In Exodus, all Egypt is troubled by Moses, not just the Pharaoh. Thus in parallel all Jerusalem must also be troubled. This view was shared by St. John Chrysostom. Gundry sees this passage as influenced by the politics of the time it was written, a foreshadowing of the rejection of Jesus and his church by the leaders of Jerusalem. Paul L. Maier disagrees, "If Matthew had concocted the account for such apologetic purposes, he failed quite miserably." R. T. France says "The supposed parallel is far from exact." Keener argues that Matthew is contrasting the goodness of the pagan Magi against the residents of Jerusalem as part of his overall advocacy of Christian outreach beyond the Jewish community. Matthew challenges his reader's negative views of outsiders by contrasting these foreigners with the behaviour of those in Jerusalem. Levin believes the verse reflects Matthew's social critique against the wealthy and powerful city dwellers. Gundry notes that this verse again makes sure to note Herod is a king. He sees this as an effort by the author of Matthew to create a deliberate contrast with Jesus, with Herod being the embodiment of all the things Jesus is not.