Кіріспе

Американдық экономист Дэвид Мэттью Катлер (22 маусым 1965 жылы туған) – Гарвард университетінің қолданбалы экономика профессоры, Otto Eckstein атындағы профессор. Ол бакалавриаттағы оқытудағы үлкен жетістіктерін мойындайтын Гарвард колледжінің профессоры қызметіне бес жылға тағайындалды. Ол экономика факультетінде, Гарвард Кеннеди мектебінде және Гарвардтың халық денсаулығы мектебінде бірлескен қызмет атқарады, Гарвардтың халық және даму зерттеулері орталығының оқытушысы және Массачусетс штатының денсаулық саясаты комиссиясының комиссары болып табылады.

Өмірбаян

Катлер Гарвард колледжін экономика мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді, содан кейін 1991 жылы Массачусетс технология институтында экономика ғылымдарының докторы (Ph.D.) алғаннан кейін Гарвард факультетіне қосылды. Ол Билл Клинтон әкімшілігінде қызмет етті және Барак Обаманың денсаулық сақтау жөніндегі аға кеңесшісі болды. 2003 жылдан 2008 жылға дейін Катлер Әлеуметтік ғылымдар факультетінің деканы болды. Оның "Сіздің ақшаңыз немесе өміріңіз" атты кітабы АҚШ денсаулық сақтау жүйесіне кіріспе береді. Бұл кітап және Катлердің идеялары "Сапалы ем" атты New York Times журналындағы мақалада талқыланды. Профессор Катлер 2014 жылы осы атпен кітап шығарды, онда "Денсаулық сақтау сапасына назар аудару сіздің өміріңізді құтқарып, шығындарды да төмендетуге мүмкіндік береді" делінген. Катлердің 2003 жылғы "Неліктен американдықтар семіздікке ұшырады?" зерттемесі тамақ өнімдерін жаппай қаптаудағы революцияның нәтижесі ретінде семіздіктің өсуін қарастырады. Ол вакуумдік қаптама, жақсартылған консерванттар, терең тоңдыру және микротолқынды пештерді кінәлі деп атайды. Әртүрлі тоңдырылған тағамдар, газдалған сусындар және картоп чиптері сияқты тауарлардың бағасы жаңа жемістер мен көкөністерге қарағанда екі есе арзан, ал жаппай өндіріс төмен құн мен көбірек тағам тұтынуға әкеледі.

Жеке тұлғалардың денсаулық сақтау жоспарлары бойынша қозғалысы

"Денсаулық сақтау жоспарларындағы таңдау динамикасы: түсіндіру" атты мақала Катлер, Брайан Линкольн және Ричард Зекхаузер еңбегі болып табылады және 2010 жылы "Journal of Health Economics" журналында жарияланды. Онда жұмыс берушілер ұйымдастырған медициналық сақтандыру бағдарламаларына қатысушы кейбір қызметкерлердің неге "Денсаулық сақтау ұйымы" (HMO) басқаруымен қамқорлықтан "қызмет үшін төлеу" (FFS) жүйесіне және керісінше тіркелу жағдайын өзгертетіні зерттелді. Авторлар жеке тұлғалардың сақтандыру таңдауына әсер ететін үш түрлі медициналық сақтандыру таңдау процесі бар екенін болжады: бұрынғы тәжірибеге сүйену, жағымсыз іріктеу және жасымен қатар өзгеру. Бұрынғы тәжірибеге сүйену – бұл жеке тұлғаның алған сақтандыру деңгейіне өткен оқиғалардың әсері. Мысалы, ауыр сырқатқа шалдыққан және жеткілікті сақтандыруы болмаған адам бұрынғы тәжірибесінен сабақ алып, көбірек сақтандыру іздеуі мүмкін. Ал жасымен қатар өзгеру – бұл адамның өмір бойы бір жоспарда қалуы, себебі ұсынылған сақтандыру жеткілікті және басқа жоспарға ауысудың құны тым жоғары. Зерттеуде Массачусетс штатының мемлекеттік қызметкерлерінің медициналық сақтандыру бағдарламаларының деректеріне негізделген модельдер құрылды. Деректер HMO және FFS бойынша жинақталды. Талдаулар мен модельдеу нәтижесінде жағымсыз іріктеу мен жағымсыз ұстап қалу, жазылушылар үшін сыйлықақыны арттырудың күтілетін әсерімен салыстырғанда, өте аз екені анықталды. Яғни, сыйлықақылар өскенде FFS-ке жазылу көрсеткіші күрт төмендеді. Бұл тұжырым RAND корпорациясы жариялаған әдебиеттерге шолуда да расталды. HMO мен FFS арасындағы іріктеу әсерлері айтарлықтай емес болғанымен, жазылушылар шекті шығындардың шағын бөлігін төлейтініне байланысты, Катлер жағымсыз іріктеудің (кем денсаулығы бар адамдардың шектеулі HMO-дан еркін және қымбат FFS жоспарларына өтуі) денсаулық сақтау жоспарларын таңдауда жағымсыз ұстап қалудан гөрі үлкен әсер ететінін айтады. Қорытындылай айтқанда, жағымсыз іріктеу мен жағымсыз ұстап қалудан болатын қозғалыс минималды, бірақ ол егде жастағы және денсаулығы нашар адамдар арасында шоғырланған, HMO жоспарларын олардың төмен сыйлықақылары мен экономикалық тұрақтылығымен жақсы көреді. Жалпы, жағымсыз іріктеу мен ұстап қалу денсаулық сақтау жоспарлары үшін тәуекелді түзетуде маңызды факторлар емес, бірақ жыныс және жас сияқты демографиялық факторлар шығындардың үлгісінде және жоспарларды таңдаудағы айырмашылықтарда маңызды рөл атқарады. Мақалада FFS-тен HMO-ға ауысудың тенденциялары мен себептері қарастырылған. Медициналық сақтандыру түріне байланысты қызмет сапасы тұрғысынан, қазіргі әдебиеттер HMO және FFS жоспарлары арасындағы қызмет сапасының айырмашылығы жоқ екенін көрсетеді. Бұл мақала өте уақтылы, себебі ол денсаулық сақтау сапасын төмендетпей, денсаулық сақтау шығындарын азайту мақсатында басқарылатын күтімге қарайтын жалпы тенденциямен байланысты. Сонымен қатар, бұл тәуекелді түзетулер негізінде бәсекелестік таңдауға мүмкіндік беретін медициналық сақтандыру жоспарларын құру туралы ағымдағы талқылауларға да қатысты.