Джеймс Аллен: Өмірлік жолы мен философиялық мұрасы

Кіріспе

Британдық философиялық жазушы Джеймс Аллен (28 қараша 1864 – 24 қаңтар 1912) – шабыттандыратын кітаптары мен өлеңдерімен, сондай-ақ өзін-өзі жетілдіру қозғалысының алғашқы дамушысы ретінде танымал британдық философ. Оның ең белгілі туындысы "Адам қалай ойлайды" (As a Man Thinketh) 1902 жылы жарық көргеннен бері көптеп басылып келеді. Ол мотивациялық және өзін-өзі жетілдіру авторларына үлгі болып табылады.

Өмірбаян

Аллен Англияның Лестер қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келді. Оның анасы оқып-жазуды білмейтін. Әкесі Уильям фабрикада тоқушы болған. 1879 жылы Англияның орталық аймағындағы тоқыма саудасының төмендеуінен кейін, Алленнің әкесі отбасы үшін жаңа үй іздеп Америкаға жалғыз сапар шекті. Бірақ, келгеннен кейін екі күн өткен соң, Нью-Йорк қалалық ауруханасында ол қайтыс болды, бұл тонау және кісі өлтіру салдарынан болған деп есептелді. Аллен 15 жасқа келгенде, отбасы экономикалық қиындыққа тап болғандықтан, мектепті тастап жұмыс іздеуге мәжбүр болды. 1890-шы жылдардың көп бөлігінде Аллен бірнеше британдық өндіріс фирмаларында жеке хатшы және кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. 1893 жылы Аллен Лондонға, содан кейін Оңтүстік Уэльске көшіп, журналистика және репортаждар арқылы күнкөрісін тапты. Оңтүстік Уэльсте ол Лили Луиза Ораммен (Лили Л. Аллен) танысып, 1895 жылы үйленді. 1898 жылы Аллен "Алтын ғасырдың жаршысы" журналында жазушы болып жұмыс істей бастады, осы арқылы рухани және әлеуметтік қызығушылықтарын көрсете білді. Осы кезеңде Аллен шығармашылық жолға түсіп, алғашқы кітабын – "Кедейліктен билікке" (1901) жариялады. 1902 жылы Аллен жеке "Ақиқаттың нұры" журналын шығара бастады, кейін ол "Эпоха" деп аталды. 1903 жылы Аллен өзінің үшінші және ең танымал кітабын – "Адам қалай ойлайды, солай болады" жариялады. Кішкентай болғанымен, бұл еңбек әлемдік деңгейде танымал болды және Алленге қазіргі рухани ой-пікірдің негізін қалаушылардың бірі ретінде өлімнен кейін даңқ әкелді. Кітапқа деген қызығушылық Алленге хатшылық жұмысын тастап, жазу және редакциялаумен айналысуға мүмкіндік берді. 1903 жылы Аллен отбасысы Ильфракомб қаласына зейнеткерлікке шықты, онда Аллен өмірінің соңына дейін тұрды. "Эпоха" журналын жариялауды жалғастырған Аллен 1912 жылы қайтыс болғанға дейін әр жыл сайын бір кітаптан астам кітап шығарды. Ол он жыл бойы жазып, 19 туынды жариялады. 1912 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі журналды "Эпоха" деген атпен шығаруды жалғастырды. Лили Аллен күйеуінің әдеби миссиясын оның өлімінен кейін жарық көрген "Бақыт пен сәттілікке негіз" атты қолжазбасының алғы сөзінде былай деп түйіндеді: "Ол ешқашан теориялар үшін немесе жазу үшін жазған емес; ол хабар болған кезде ғана жазды, және ол бұл хабарды өзінің өмірінде сезініп, оның дұрыс екенін білгенде ғана жариялады. Осылайша ол тәжірибемен дәлелдеген шындықтарды жазды."

Born in Leicester, England, into a working class family, Allen was the elder of two brothers. His mother could neither read nor write. His father, William, was a factory knitter. In 1879, following a downturn in the textile trade of central England, Allen's father travelled alone to America to find work and establish a new home for the family. Within two days of arriving his father was pronounced dead at New York City Hospital, believed to be a case of robbery and murder. At age fifteen, with the family now facing economic disaster, Allen was forced to leave school and find work. For much of the 1890s, Allen worked as a private secretary and stationer in several British manufacturing firms. In 1893 Allen moved to London and later to South Wales, earning his living by journalism and reporting. In South Wales he met Lily Louisa Oram (Lily L. Allen) whom he then wed in 1895. In 1898 Allen found an occupation in which he could showcase his spiritual and social interests as a writer for the magazine, The Herald of the Golden Age. At this time, Allen entered a creative period where he then published his first of many books, From Poverty to Power (1901). In 1902 Allen began to publish his own spiritual magazine, The Light of Reason, later retitled The Epoch. In 1903, Allen published his third and most famous book As a Man Thinketh. Loosely based on the biblical passage of Proverbs 23:7, "As a man thinketh in his heart, so is he," the small work eventually became read around the world and brought Allen posthumous fame as one of the pioneering figures of modern inspirational thought. The book's minor audience allowed Allen to quit his secretarial work and pursue his writing and editing career. In 1903, the Allen family retired to the town of Ilfracombe where Allen would spend the rest of his life. Continuing to publish The Epoch, Allen produced more than one book per year until his death in 1912. There he wrote for nine years, producing 19 works. Following his death in 1912, his wife continued publishing the magazine under the name The Epoch. Lily Allen summarised her husband's literary mission in the preface to one of his posthumously published manuscripts, Foundation Stones to Happiness and Success saying:

"He never wrote theories, or for the sake of writing; but he wrote when he had a message, and it became a message only when he had lived it out in his own life, and knew that it was good. Thus he wrote facts, which he had proven by practice."