Кіріспе

Италиялық журналист, университет профессоры және фашистік саясаткер (1895–1959)

Джузеппе Боттай (3 қыркүйек 1895 – 9 қаңтар 1959) – итальяндық журналист және Бенито Муссолинидің Ұлттық фашистік партиясының мүшесі.

Ерте өмір

Римде туған Джузеппе – республикалық көзқарастағы шарап сатушы Луиджи мен Елена Кортезияның ұлы. Ол Лицео Торквато Тассоны бітіріп, 1915 жылға дейін Италия Орталық державаларға соғыс жариялағанға дейін Римдегі Сапиенца университетінде оқыды. Сол жылы оқуын тастап, Италия корольдік армиясына қатарына қосылды. Соғыста жарақаттанғаннан кейін Бірінші дүниежүзілік соғыстан соң Әскери Ерлік медалімен марапатталды. 1919 жылы Боттай футуристердің бас қосуында Бенито Муссолинимен танысып, «Италиялық Ұрыс Фашистері» (Fasci Italiani di Combattimento) құруға атсалысты. 1921 жылы Ботай заң факультетінде оқуын аяқтап, франкмасон болып, Gran Loggia d'Italia мүшесіне кірді. Сонымен қатар, ол жақында құрылған Ұлттық Фашистік партияның газеті «Иль Пополо д'Италияда» журналист ретінде жұмыс істеуді бастады. Римге жасалған шабуыл кезінде Боттай, Улиссе Иглиори және Рим эскадризмасының басшысы Джинно Кальца Бинимен бірге Қара көйлектердің саяси зорлық-зомбылығын қолдады.

Саяси мансап

1921 жылғы сайлаудан кейін Ботай Ұлттық блоктар үшін депутаттар палатасына сайланды, бірақ жас болғандықтан қызметтен алынды. 1924 жылы ол қайтадан палатаға оралып, 1943 жылға дейін қызмет етті. 1923 жылы ол фашизмнің ұлт-синдикалистік және революциялық фракциясының жетекшісі болды. Өз идеяларын қолдау мақсатында Ботай басқа да солшыл фашистермен, атап айтқанда Филиппо Де Пизис, Ренато Гуттузо және Марио Мафаимен бірлесіп жұмыс істейтін «Фашистік сыншы» (Critica fascista) атты мәдени журналын құрды. 1930 жылдан бастап ол «Мемлекет» (Lo Stato) саяси-қаржы журналына материалдар жазды. 1926 жылдан 1932 жылға дейін Ботай Корпорациялар министрлігінде жұмыс істеді, Еңбек хартасын енгізді және Пиза қаласында «Корпоративтік академиялық орталық» құруды жоспарлады, бірақ 1932 жылы Мюссолини оны министрліктен шеттетуге мәжбүр етті. 1933 жылы Ботай Ұлттық әлеуметтік қорғау институтын (INPS) құрып, оның төрағасы болды. 1935-1936 жылдары Рим губернаторы болып тағайындалды, бірақ екінші итало-эфиопия соғысына майор шенімен қатысу үшін отставкаға кетті. 1936 жылдың 5 мамырында Ботай мен Пьетро Бадольо Аддис-Абебаға кірді, содан кейін Ботай вице-губернатор болып тағайындалды. Соғыстан кейін Ботай Римге білім министрі болып оралды. Министрлік қызметі кезінде ол қоғамдық және мәдени мұраны қорғау және табиғи сұлулықты сақтау туралы заңды (сол кезде «Ботай заңы» деп аталды) қабылдады. Итальяндық мәдени өмірді жақсарту үшін өнер сыншылары Джулио Карло Арган және Чезаре Брандимен де бірлесіп жұмыс істеді. 1930 жылдардың соңында Ботай радикалданды және Германияға жақын болды. 1938 жылы ол итальяндық яһудилерге қарсы нәсілдік заңдарды қолдады, ал 1940 жылы «Үстемдік» (Primato) журналын құрды, ол 1941 жылы арий нәсілінің басымдығын және соғысқа араласуды жақтады. Ботай «фашистік революцияның» толыққан жоқ деп есептеді және бастапқы, «таза» фашизмге оралу қажеттігін айтты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Алайда Италияның Екінші дүниежүзілік соғысқа араласуы апатқа ұшырады. Шығыс майданындағы науқан шамамен 77 000 сарбаздың қаза табуына немесе жарақат алуына себеп болды, олардың 39 000-нан астамы жарақат алды. 1943 жылғы 25 шілдеде Италияның жеңілісі анық болғаннан кейін Дино Гранди ұсынған Муссолиниді тұтқындауға Боттай дауыс берді. 1944 жылы Италия Социалдық Республикасы Веронада өткен сотта Боттайды өлім жазасына кесті, бірақ Боттай Римдегі монастырда жасырынды. 1944 жылы Боттай Андреа Батталья деген лақап атымен Француз шетел легионына қосылды. Ол «Драгун» операциясы кезінде Прованста, содан кейін Германияға батыс одақтастарының басып кіру кезінде шайқасты.

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейін Боттай Францияда қалып, 1948 жылға дейін Шетелдік легионда қызмет етті, содан кейін запасқа шығарылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдеріндегі рөлі үшін фашизммен байланысы үшін оған амнистия жарияланды. 1953 жылы Италияға оралған Боттай ABC журналын (осы аттас журналмен шатастырмау керек) және бұрынғы фашист Витторио Чини қаржылаған Il Popolo di Roma газетін құрды, ол орталықшыл және консервативті көзқарастарды қолдады. Боттай 1959 жылы Римде қайтыс болды. Оның қосылу рәсіміне Алдо Моро қатысты, ол Мороның әкесі сияқты, Боттайдың мансабында досы және көмекшісі болған.