Джеймс Старк: Англиялық пейзаж суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
James Stark (painter)
Джеймс Старк (1794-1859) – ағылшын пейзаж суретшісі, Норвич мектебінің өкілі. Суреттері, өмірі, жетістіктері туралы ақпарат. Norwich School, John Crome.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық суретші (1794–1859)
British artist (1794–1859)
Джеймс Старк (19 қараша 1794 – 24 наурыз 1859) – ағылшын пейзаж суретшісі. Норвич суретшілер мектебінің жетекші мүшесі болған ол 1828 жылы Норвич суретшілер қоғамының вице-президенті, ал 1829 жылы президенті болып сайланды. Оның бай демеушілері болды және Лондондағы сәтті мансабы үшін Норфолк баспасөзінен үнемі мақтау алды. Старк Норвичте, белгілі бояу өндіруші Майкл Старктің кіші ұлы болып дүниеге келді, ол «Норвич қызылы» деп аталатын бояны ойлап тапқандығымен есімдері таныс. 1811 жылы Норвич мектебінде білімін аяқтағаннан кейін Джон Кромға шәкірт болып түсті, оның шәкіртіне тигізген әсері терең болды. Оның туындылары 1811 жылы Лондонда және 1814–18 жылдары Британ институтында көрмеге қойылды. 1814 жылы ол Норвичтен Лондонға көшіп, суретші Уильям Коллинзбен дос болып кетті. 1819 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты Норвичке қайта оралуға мәжбүр болды, онда жиырма жыл өмір сүрді, содан кейін 1840 жылы Виндзорға көшіп, пейзаждар салуын жалғастырды. 1849 жылы Лондонға оралып, 1859 жылы 64 жасында қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Ол Норвичтегі Розарий зиратында жерленген. Старк көбінесе маймен жұмыс істеді, бірақ оның барлық туындыларына гравиюралар, акварельдер және қалам мен көміртегімен салынған суреттер де кірді. Оның пейзаж суреттерінде көбінесе орман көріністері бейнеленген, олар 17 ғасыр голланд суретшілерінің стильдік ұстанымдарын қайталайтын туындылар еді. 1830 жылдары оның жұмыстары жақсы қабылданды және бұрынғыдан гөрі жаңалыққа толы болды. 1834 жылы ол өзінің суреттерінен жасалған, мамандандырылған гравёрлер салған отыз алты гравюрадан тұратын «Норфолк өзендерінің көрінісі» атты жұмысын жариялады. Бұл амбициялық жұмыс сол кезде жақсы қарсы алынды, бірақ басқа суретшілердің ұқсас жұмыстарында болғандай, ол қаржылық тұрғыдан сәтті болмады.
James Stark (19 November 1794 – 24 March 1859) was an English landscape painter. A leading member of the Norwich School of painters, he was elected vice president of the Norwich Society of Artists in 1828 and became their president in 1829. He had wealthy patrons and was consistently praised by the Norfolk press for his successful London career. Stark was born in Norwich, the youngest son of an important dye manufacturer, Michael Stark, who is credited with the invention of the dye known as 'Norwich red'. On the completion of his education at Norwich School in 1811, he was apprenticed to John Crome, whose influence on his pupil was profound. His work was exhibited in London as early as 1811 and at the British Institution from 1814–18. In 1814 he moved away from Norwich to London, where he befriended the artist William Collins. In 1819 ill health forced him to return to Norwich, where lived for twenty years, before moving to Windsor in 1840, where he continued to produce landscapes. He returned to London in 1849, residing there until his death in 1859 at the age of 64. He is buried in the Rosary Cemetery in Norwich. Stark generally worked in oils, although his total output included etchings, watercolours and pencil and chalk drawings. His landscapes paintings often depicting woodland scenes that were pastiches of the seventeenth century Dutch masters. His works during the 1830s were more successful, and displayed a freshness that was previously lacking. In 1834 he published his admired Scenery of the Rivers of Norfolk, which consisted of thirty six etchings produced by specialist engravers after his own paintings. This ambitious work was well received at the time, but as with similar works published by other artists, it was financially unsuccessful.
Ерте өмір және Кромдағы шәкірттік
Джеймс Старк 1794 жылғы 19 қарашада Норвич қаласында Майкл Старк (1748–1831) пен оның әйелі Джейн Айворидің ұлы ретінде дүниеге келді. 1794 жылғы 30 қарашада ол отбасылық үйге жақын орналасқан Норвичтегі Сент-Майкл Кослани шіркеуінде крещениеден өтті. Джеймс сегіз баланы ең кішісі болды. Оның әкесі Майкл Старк – Шотландияда туған бояушы, оның көркем әдебиет және ғылым саласындағы білімі мол болған, сонымен қатар Норвич қаласының Дьюк көшесінде жеке бояу бизнесін жүргізген. Ол бояу өнеркәсібінде көптеген жаңалықтар жасаған, оның ішінде «Норвич қызылы» формуласын ойлап тапқан. Джеймс Старк өнерге ерте жасынан-ақ бейімділігін көрсетті. Ол Норвич мектебінде білім алды, онда суретші (және оның ұстазы) Джон Кромның ұлы Джон Берни Кроммен дос болып кетті. 1809 жылы Старктің екі қарындашпен салған суреті Норвичте көрмеге қойылды, ал ол 1811 жылы он жеті жасында Лондонда алғаш рет өнер көрмесіне қатысты, оның «Норвич, Король көшесіндегі өзен көрінісі» атты картинасы Корольдік академияда көрсетілді. Өмірі бойы денсаулығы нашар болғандықтан, фермер болу арманы орындалмады. 1811 жылы ол үш жылға Джон Кромның шәкірті болды. Кромның өзінің жас шәкіртіне жазған екі хаты сақталған. Бірі, 1814 жылғы 3 шілдеде Старк отырған Лондонға жіберілген, онда Норвич суретшілер қоғамының жақын арада өтетін көрмесіне жұмыстар тапсыруды еске салады. Екінші хатты өнер тарихшылары маңызды деп санайды, себебі ол Кромның өз білімін шәкірттеріне қалай жеткізе білгенін көрсетеді. Басқа ұсыныстармен қатар, хатта Старкқа көбірек «жайлылық» (breadth) қолдануды қарастыру ұсынылған. Кром Старкқа зор әсер етті, ол оның сүйікті шәкірті болды, ал Кромның ағаштар мен ормандарды бейнелеуге құштарлығы Старкты осындай көріністерді өзі жасауға итермеледі. Ол 1812 жылы Норвич суретшілер қоғамының мүшесі болып сайланды. 1814-1818 жылдары Британ институтында көрмеге қатысты, 1818 жылы 50 фунт стерлинг мөлшерінде жүлде жеңіп алды.
James Stark was born in Norwich on 19 November 1794, the son of Michael Stark (1748–1831) and his wife Jane Ivory. He was christened on 30 November 1794 at the Church of St Michael Coslany, Norwich, close to the family home. James was the youngest son of eight siblings. His father Michael Stark was a Scottish born dyer who had a considerable literary and scientific background, and who ran his own dyeing business on Duke Street, Norwich. He is credited with a number of innovations in the dyeing industry, including the invention of the formula of 'Norwich red'. James Stark showed a talent for art from an early age. He was educated at Norwich School, where he became friends with John Berney Crome, the son of the artist (and his teacher) John Crome. Two of Stark's pencil drawings were exhibited in Norwich in 1809, and he exhibited for the first time in London in 1811, at the age of seventeen, when his painting A view on King Street river, Norwich was shown at the Royal Academy. Because of his poor health, which dogged him throughout his life, his initial ambitions to become a farmer were never realised. In 1811 he was apprenticed for three years to John Crome. Two letters from Crome to his teenage pupil survive. One, dated 3 July 1814 and sent to Starks' house in London, contains a reminder to submit work to the Norwich Society of Artists' forthcoming exhibition. The second letter is considered by art historians to be important, as it reveals how Crome was able to impart his knowledge to his pupils. Amongst other suggestions, the letter encouraged Stark to consider using more "breadth". Crome was a strong influence on Stark, who was his favourite pupil, and Crome's preoccupation with depicting trees and woodland scenes led Stark to produce many such scenes himself. He was elected as a member of the Norwich Society of Artists in 1812. He exhibited at the British Institution between 1814 and 1818, winning a prize of £50 in 1818.
Көркемдік мансап
1814 жылы Норвичтегі шәкірттігін аяқтағаннан кейін Старк Лондонға көшіп барды. Онде ол суретші Уильям Коллинзбен дос болып, оның ықпалына түсті. 1817 жылы ол Корольдік академияның студенті атанды. «Мою орын, таң» атты картинасы 1817 жылы Виндзор деканы Генри Хобартқа сатылды. Біраз уақыт бойы ол портретші Джозеф Кловермен бірге тұрды. Осы кезеңде ол бай демеушілерге суреттер сата бастады: Стаффорд графы мен де Грей графинясы одан туындылар сатып алды. Лондонда екі жылдық оқудан кейін, нашар денсаулығы оны Норвичке қайта оралуға мәжбүр етті, ол онда шамамен жиырма жыл тұрды, 1830 жылы қаладан соңғы рет көшіп кеткенше. Ол қала төңірегіндегі пейзаждарды суретке түсіруге және Норфолк өзендерінің бірнеше картинасын жасауға белсенді еңбек етті, олар кейін 1834 жылы гравировкаланып, жарияланды. Өмірінде достары Норвич мектебінің көрнекті суретшілерінің бірі деп есептеген ол 1828 жылы Норвич суретшілер қоғамының вице-президенті, ал келесі жылы қоғам тірі қалу үшін күрескен кезде президенті болып сайланды. 1840 жылы Старк Виндзорға көшіп, он жыл өмір сүрді. Өмірінің осы кезеңінде ол Темза бойындағы және Виндзор Ұлы саябағындағы пейзаждардың көптеген картиналарын салған, олар ағаштардың құрылымын жақсырақ түсінгенін көрсетті.
In 1814, following the end of his Norwich apprenticeship, Stark moved to London. There he befriended and became influenced by the artist William Collins. In 1817 he became a student at the Royal Academy. The Bathing Place, Morning was sold in 1817 to the Henry Hobart, the Dean of Windsor. For a short period he shared lodgings with the portrait painter Joseph Clover. During this period he began to sell paintings to wealthy patrons: both the Marquis of Stafford and the Countess de Grey bought works from him. After only two years of study in London, debilitating ill health forced him to return to Norwich, where he remained for nearly twenty years, until his final move from the city in 1830. There he devoted himself to painting the scenery around the city and executing a series of paintings of Norfolk rivers, which were eventually engraved and published in 1834. Regarded during his lifetime by his friends as one of the leaders of the Norwich School of painters, he was elected Vice President of the Norwich Society of Artists in 1828 and President in the following year, at a time when the Society was struggling to survive. In 1840 Stark moved to Windsor, where he lived for ten years. During this period in his life he painted many pictures of the scenery along the Thames and in Windsor Great Park, producing images of trees that revealed his improved understanding of their structure.
Отбасылық өмірі және соңғы жылдары
1821 жылы 7 шілдеде ол Кингс-Линн қаласының Элизабет Йонг Динморға үйленді. 1830 жылы ол Лондонға көшіп, Челсидегі Бомонт Роу көшесінде тұра бастады. Елизавета Старк 1834 жылы қайтыс болды, олардың ұлы Артур Джеймс Старк дүниеге келгеннен кейін үш жыл өткен соң. Ол 1849 жылы ұлының көркемдік білімін одан әрі дамыту үшін Лондонға қайтып келді және Камден Таунның Морнингтон Плейс жерінде тұрды. Джеймс Старк 1859 жылы наурыз айында қайтыс болды. Оның денесі Норвич қаласындағы Розари зиратындағы отбасылық жерлеу орнына жерленді.
On 7 July 1821 he married Elizabeth Younge Dinmore of King's Lynn. In 1830, he moved to London, taking up residence in Beaumont Row, Chelsea. Elizabeth Stark died in 1834, three years after the birth of their son, Arthur James Stark. He moved back to London in 1849 to further his son's artistic education, residing at Mornington Place, Camden Town. James Stark died in March 1859. His body was interred in the family burial plot in the Rosary Cemetery, Norwich.
Өнер адамы ретінде дамуы
Старк негізінен маймен жұмыс істеді, бірақ ол акварель суреттерімен де айналысты және қарындаш пен құрамен суреттер жасады. Ол бастапқыда өзінің ұстазы Джон Кромға еріп, Кромның "Жаңа диірмендердің артында" (1815 ж.) картинасына ұқсас, жұмсақ сұр және қызғылт түстермен жұмыс істеді. Оның алғашқы маңызды табысы сол жылы "Суға түсу орны – Таң" көрмесімен болды. Оның Вестминстер көпіріне қарай қарап тұрған Ламбет (1818), қазір Нью-Хейвендегі (Коннектикут штаты) Британдық өнердің Йель орталығы жинағында сақталады, Старктің бастапқы техникасының белгісін береді, оны Эндрю Хемингуэй "оның оқушыларының стилімен салыстыратын, өте кең стиль" деп сипаттады. Старктің алғашқы суреттерін қайталанатын және стильді пейзаждар, әдетте орманды алаңдарды бейнелейтін туындылар қабылдады, және ол бүгінде осы туындыларымен көбірек танымал. Бұл көріністер "он жетінші ғасырдың формуласын ғана қайталау" тұзағына түсті, оларға нашар салынған ағаштармен суреттелген окра, қызыл және жасыл пигменттер енгізілді. Мұндай жұмыстар "Ландшафт" деген атпен көрмеге қойылды. 1825 жылы Лондон журналы Старктің тақырыбының дамымағанын, оның туындыларын он жетінші ғасыр голланд шеберлерінің, мысалы, Мейндерт Хоббема мен Якоб ван Рейсдальдің картиналарына негіздеуге бейім екенін хабарлады. 1830-жылдардың ортасына қарай Старк голланд шеберлерінің ықпалынан арылып, табиғатты аздап және еркін көрсететін суреттер жасады. Бұл туындылардың атаулары көбірек сипаттамалық болды. Барлық сыншылары да оған риза болған жоқ: 1829 жылы Норфолк хроникасы Старктің формулалық көріністерді бейнелеуден аулақ болып, жарқын түстерді және жарқын жарық эффекттерін көбірек пайдалануға көшкеніне наразылық білдірді. Хемингуэйдің айтуынша, оның шығармашылық мансабындағы осы кезеңдегі жұмысы сәтті болды. Ол бұрын жасаған Норфолк ауылдарының көптеген эскиздері оның көрмеге қойылған туындыларына бұрын болмаған жаңалық пен сұлулық сыйлады, бұл сыншыларға көбірек ұнады. 1837 жылы Британ институтында көрмеге қойылған Кромер – бұл жаңа жұмыс түрінің жақсы үлгісі және оның досы Уильям Коллинз бен Норвич суретшісі Джон Тертлдің ықпалын көрсетеді. Көптеген кейінгі туындылары сияқты, ол ертедегі эскиздерге негізделген. Норвич мектебінің көптеген суретшілері сияқты Старк өзінің кескіндерін жасады, бірақ олар көрмеге қойылмады. Олардың атаулары болмағандықтан, оларды анықтау қиын және олар туралы аз мәлімет бар. Джеффри Сёрл Норвич мектебінің кескіндерін зерттеу барысында Старктің кескіндерін "өзгеше әсемдікке ие" деп сипаттады. 1911 жылы шыққан "Британ энциклопедиясында" Старк туралы мақалада "оның туындылары көзқарастың беріктігімен немесе шешімділігімен емес, жайбарақаттылығымен және шындыққа деген сүйіспеншілігімен тартымды" деп жазылған.
Stark mainly worked in oils, though he was also a watercolourist, and produced drawings in pencil and chalk. He initially followed his teacher John Crome in producing works with soft greys and pinks, in a style similar to that of Crome's Back of the New Mills (c. 1815). His first important success occurred the same year, when he exhibited The Bathing Place – Morning. His Lambeth, looking towards Westminster Bridge (1818), now in the Yale Center for British Art collection in New Haven, Connecticut, provides an indication of Stark's initial technique, which Andrew Hemingway describes as "a fairly broad style comparable with that of his fellow pupils". Stark's early paintings were followed by landscapes of a repetitive and stylized kind, generally depicting woodland glades, and for which he is generally best known today. These scenes fell into the trap of being "a mere pastiche of the seventeenth formula", containing ochre, red and green pigments to depict scenes containing poorly drawn trees. Such works were exhibited under the title Landscape. By 1825, the London Magazine was reporting that Stark's subject matter lacked development, tending as he did to base his works on the paintings of seventeenth century Dutch masters such as Meindert Hobbema and Jacob van Ruisdael. By the mid 1830s, Stark had moved away from the influence of the Dutch masters and was producing paintings that showed nature less heavily and more freely. These works have more descriptive titles. Not all his critics were pleased: the Norfolk Chronicle complained in 1829 of Stark's move away from depicting formulaic scenes towards a greater use of bright colours and more brilliant lighting effects. His work during this period in his artistic career became more successful, according to Hemingway. The numerous sketches of the Norfolk countryside he had previously produced gave his exhibited works a freshness that was previously lacking, and which was more appealing to the critics. Cromer, exhibited at the British Institution in 1837, is a good example of this new kind of work, and shows the influence of his friend William Collins and the Norwich artist John Thirtle. Like many of his later works, it is based on earlier sketchwork. Like many painters of the Norwich School, Stark produced his own etchings, but these were not exhibited. As they generally lacked a title, they are nowadays difficult to identify and are little known. Geoffrey Searle, in his survey of the etchings produced by the Norwich School, describes Stark's own etchings as "having a distinctive charm". The article on Stark in the 1911 Encyclopædia Britannica noted that "his works charm rather by their gentle truth and quietness of manner than by their robustness of view or by their decisiveness of execution".
Көрмелер мен басылымдар
Джеймс Старк өмірі бойында суреттерін көрмеге шығарды. 1803 жылы құрылған және 1833 жылға дейін дерлік үздіксіз жыл сайын көрмелер өткізген Норвич суретшілер қоғамы 1809–32 жылдары Старктің 105 жұмысын көрсетті, олардың жетпіс үшi – пейзаж, ал төртеуі – теңіз көріністері болды. Мансабында ол көптеген бай демеушілерге ие болды және Лондонда сәтті провинциялық суретші ретінде танылды. Ол Норфолк баспасөзінде үнемі мақтауға ие болды. 1817 жылы, жиырма үш жасында ол және оның досы Джон Берни Кром «Норвич Меркурий» газетінде «үлкен және қарқынды дамулары үшін» мақталып, жоғары бағаланды. Лондон мен Норвичте көрмелерге қатысудан басқа, Старк өзінің суреттерін Глазго, Эдинбург және Дублин сияқты алыс қалалардағы көрмелерде де көрсетті. Старк 1827 жылғы 26 мамырда «Норвич Меркурий» газетінде жарияланған «Көркем өнердің моральдық және саяси әсері туралы» эссе жазды, онда Норвич суретшілер қоғамының қаржылық қиындықтарына немқұрайлы қарағандарды сынады. Кейінгі көрмелердің арасында Старктің 1887 жылы өткен көрмесі де бар.
James Stark exhibited paintings throughout his working life. The Norwich Society of Artists, which was inaugurated in 1803 and held annual exhibitions almost continuously until 1833, exhibited 105 works by Stark from 1809–32, of which seventy three were landscapes and four were of marine scenes. During his career he had many wealthy patrons and was regarded in London as a successful provincial artist. He was consistently praised by the Norfolk press. In 1817, when only twenty three, he and his friend John Berney Crome had been praised in the Norwich Mercury "for their great and rapid strides". As well as exhibiting in London and Norwich, Stark had his paintings shown in exhibitions as far afield as Glasgow, Edinburgh and Dublin. Stark wrote an essay On the moral and political influence of the Fine Arts, published in the Norwich Mercury on 26 May 1827, criticising those who were apparently indifferent towards the financial plight of the Norwich Society of Artists. Subsequent exhibitions of works by Stark include an exhibition held in 1887.
Көзқарасы
Старк өзінің ұлы Артурды, сондай-ақ Альфред Прист, Генри Джутсум және Сэмюэл Дэвид Колкетті оқытты, олардың бәрі де шағын суретшілерге айналды. Олардың көркемдік стильдеріне ұстаздарының ықпалы зор болды, бірақ ешқайсысы да көзге түсетін туындылар жасамады. Артур Джеймс Старк пейзаждар мен жануарларды бейнелеуде шеберлік танытты және әкесінің кейбір суреттерінде малдарды салған.
Stark taught his own son Arthur, as well as Alfred Priest, Henry Jutsum and Samuel David Colkett, all of whom emerged to become minor artists. Their artistic styles were heavily influenced by their teacher, and none of them produced notable works of art. Arthur James Stark specialised in depicting landscapes and animals, and drew the cattle on a few of his father's pictures.