Кіріспе

Матай 2:4 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының екінші тарауының төртінші аяты. Ғалымдар Ирод патшаға Яһудилердің Патшасының туғанын көрсететін белгілерді хабарлаған. Осы аятта ол Иерусалимнің басшы тұлғаларын Иса қай жерде туатынын анықтау үшін шақырады.

Талдау

Көптеген ғалымдар "басты діни қызметкерлер мен дін мұғалімдерінің барлығы" деген тіркеуді билік етуде маңызды рөл атқарған діни қайраткерлер кеңесі – Синедрионға қатысты деп түсіндіреді. Кейбіреулер "барлық бас діни қызметкерлер" деген сөз тіркесі дұрыс емес деп санайды, себебі сол кезде тек бір бас діни қызметкер болған. Браун бұл тіркеу сол кездегі басқа да құжаттарда кездесетінін және ол басты діни қызметкерлерді, сондай-ақ бұрынғы бас діни қызметкерлерді де қамтиды дейді. Бұл үзіндідегі ең маңызды қиындық – оның тарихи тұрғыдан сенімсіздігі. Сол кездегі жазбалардан Ирод пен Синедрион арасындағы қарым-қатынастың шиеленіскендігі және өштестікке толы болғандығы көрінеді. Швейцердің пікірінше, Иродтың кеңесті шақырып, кеңес алуы "тарихи тұрғыдан дерлік мүмкін емес". Швейцер еврей басшыларының енгізілуінің мақсаты – Матай 2:6-да келтірілген Ескі Келісім үзіндісін келтіру үшін ғана жасалғанын айтады. Бұрынғы тармақтың мәтінін қарастырғанда, көптеген ғалымдар еврей басшылары мен Иродтың байланысын христиандық антисемитизмнің мысалы ретінде қарастырады. Гандри бұл тармақтың саяси ықпалда болғанын және Иерусалим басшыларының Иса мен оның шіркеуін қудалауын алдын ала білдіретінін айтады. Ол сол кезде діни қызметкерлердің көп бөлігі саддукейлер, ал дін мұғалімдерінің көп бөлігі парызшылдар болғанын атап өтеді. Осылайша, екі топтың да есімдерін атау – еврейлердің екі жетекші тобын да жамандауға бағытталған әрекет болуы мүмкін. Бұл тармақта Яһудилердің Патшасы туылғанын естіген Ирод патшаның Мәсіх туралы сұрауы да маңызды. Жұлдызды бірінші болып байқаған ғұламалар Мәсіхтің қай жерде дүниеге келетінін білмейді және олардан да сұрамайды. Бұл олардың еврей жазбаларына құлақ салмайтынын көрсетеді. Браун бұл олардың басқа ұлттан екенін көрсетеді, бұл 12-тараптағы: "Түсінде Құдайдан ескерту алып, олар Иродқа қайта оралмасын деп бұйырғаннан кейін, өз елдеріне басқа жолмен кетіп қалды" деген сөздерімен де расталады. Иоанн Златоуст олардың Парсыдан келгенін айтады.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Қасиетті Ремигий: Олар жазумен айналысқандықтары үшін емес, Құдай сөзін түсіндіргендіктері үшін «жазушылар» деп аталады, себебі олар заң ғалымдары еді. Көріңіздер, ол Мәсіхтің қайда туғанын емес, қайда тууы тиіс екенін сұрайды; оның сырлы ниеті – олардың өз Патшаларының дүниеге келуіне қуанышпен толы екенін білу еді. Ол Оны Мәсіх деп атады, өйткені Яһудилердің Патшасы майға батырылған еді.