Қазақша: Өзіне тән белгілері бойынша анықтау – «үйрек тесті» нені білдіреді? Байқау арқылы жасырылған нәрсені табу, дедуктивті ойлау, Жак де Вокансонның автоматты үйрегі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көзге көрінетін дәлелдерге негізделген жіктеу.
Classification based on observable evidence
Қарға сынағы – бұл дедуктивті ойлаудың бір түрі. Оның қалыпты түрі былай көрінеді:
The duck test is a form of abductive reasoning. This is its usual expression:
Бұл сынақ адамның белгісіз нысанды оның тұрақты қасиеттерін бақылау арқылы анықтай алатынын көрсетеді. Кейде бұл нәрсенің көрінетіндей болмайтындығы туралы түсініксіз пікірлерге қарсы қолданылады.
The test implies that a person can identify an unknown subject by observing that subject's habitual characteristics. It is sometimes used to counter abstruse arguments that something is not what it appears to be.
Алдын ала анықтама
1738 жылы француз автоматтары жасаушы механикалық қаз ойлап тапты және қате ұйғарымдық ойлаудың қалыптасуына себепкер болды, ол әлі күнге дейін қолданылуда. Жак де Вокансон – механикалық қаз жасаған белгілі өнертапқыш. Бұл робот-қаз дауыс шығарып, жем жеу үшін басын қозғайтын, ал жегені асқазаннан өтетіндей көрінетін, содан кейін қаздың нәжісіне ұқсас қоспа шығаратын. Ылғи да осы мысал, тіпті жетекші тұлғалар тарапынан да ұйғарымдық ойлаудың дәлелі ретінде келтіріледі. Бірақ шындығында, ол қате болуы мүмкін, өйткені оның пайда болуы ойыншық болғанымен, дұрыс емес еді. Ол қаз сияқты жеп, дауыс шығарып, нәжіс шығарған, бірақ шын мәнінде ол 18 ғасырдың механикалық роботы еді.
In 1738 a French automaton maker invented a mechanical duck, and accidentally created false abductive reasoning still in use today. Jacques de Vaucanson was a famous inventor who created an automaton that was a mechanical duck. The robotic duck would quack, move its head to eat some grain which would appear to digest and after a short time, would discharge a mixture that looked and smelled like duck droppings. The irony is that while the phrase is often cited, even by leading figures, as abductive reasoning proof, in fact it can be wrong, just as its origin proved it entertaining, but wrong. It ate, quacked and excreted like a duck, but in fact was an 18th century mechanical robot.
Филдердегі сынақ
Сол сияқты, "Піл сынағы" термині идеяны немесе нәрсені "сипаттау қиын, бірақ көзге түскенде бірден танылатын" жағдайларды білдіреді. Бұл термин көбінесе заңдық істерде қолданылады, мысалы, Cadogan Estates Ltd v Morris ісінде Лорд судья Стюарт Смит "жақсы белгілі піл сынағына" сіңіп өтті. Оны сипаттау қиын, бірақ көргенде білесіз, ал Ivey v Genting Casinos ісінде Лорд Хьюз (адалдықсыздық туралы сөйлескенде) "піл сияқты, оны анықтамасынан гөрі кездескенде тану оңай" деп мәлімдеді. Бұл R v Ghosh ісінің үкімін толық немесе ішінара жоққа шығарды. Осыған ұқсас сөз (бірақ оны есепке алмау қағидасы ретінде қолданылған) АҚШ Жоғарғы Сотының Jacobellis v. Ohio, 378 U. S. 184 (1964) ісі бойынша сот судьясы Поттер Стюарттың келісетін пікірінде айтылды, бұл іс әдепсіздік туралы болды. Ол Конституция "қатты порнографияны" қоспағанда, барлық әдепсіздікті қорғайды деп мәлімдеді. Стюарт былай деді: "Бүгін мен осы қысқаша сипаттамаға кіретін материалдарды анықтауға тырыспаймын, және мүмкін мен мұны ешқашан түсінікті түрде жасай алмаймын. Бірақ мен оны көргенде білемін, ал осы істегі фильм сондай емес".
Similarly, the term elephant test refers to situations in which an idea or thing, "is hard to describe, but instantly recognizable when spotted". The term is often used in legal cases when there is an issue which may be open to interpretation, such as in the case of Cadogan Estates Ltd v Morris, when Lord Justice Stuart Smith referred to "the well known elephant test. It is difficult to describe, but you know it when you see it", and in Ivey v Genting Casinos, when Lord Hughes (in discussing dishonesty) opined "like the elephant, it is characterised more by recognition when encountered than by definition." Overruling in part R v Ghosh. A similar incantation (used however as a rule of exclusion) was invoked by the concurring opinion of Justice Potter Stewart in Jacobellis v. Ohio, 378 U. S. 184 (1964), an obscenity case. He stated that the Constitution protected all obscenity except "hard core pornography". Stewart opined, "I shall not today attempt further to define the kinds of material I understand to be embraced within that shorthand description; and perhaps I could never succeed in intelligibly doing so. But I know it when I see it, and the motion picture involved in this case is not that."