Кіріспе

Канадалық теміржол кәсіпкері (1842–1908)

Сэр Роберт Гиллеспи Рид (12 қазан 1842 – 3 маусым 1908) – шотландтық теміржол құрылысшысы, ең әйгілісі Канада мен АҚШ-та ірі теміржол көпірлерін салғандығымен танымал. «Рейд Ньюфаундленд» компаниясын құрған, 1889 жылдан өліміне дейін Ньюфаундленд теміржолын салған, меншікке алған және басқарған.

Ерте мансап

Жас кезінде Рид бірнеше жыл Австралияда алтын өндіріп жүрді. 1871 жылы Рид Солтүстік Америкаға қоныс аударды, онда ол мердігерлік қызметін бастады. Ол Канадалық Тынық мұхиты темір жолының бір бөлігін салды және Ниагара өзеніндегі халықаралық көпірдің, Рио-Грандедегі халықаралық теміржол көпірінің және Сент-Лоуренс өзеніндегі Лашин көпірінің тұрғызылуына жауапкер болды.

Ньюфаундленд

Рид өзінің бизнес-жобаларын 1889 жылы Ньюфаундлендке әкелді. 1893 жылы ол Ньюфаундленд үкіметімен келісімшартқа қол қойды және «Рид Ньюфаундленд компаниясының» президенті ретінде Уитборннан Порт-о-Баскиге дейінгі темір жолды салды. Келісімшартта оның осы жолды он жыл бойы пайдалануы талап етілді. Оның орнына ол үлкен жер учаскесін алды. 1898 жылы Рид Ньюфаундлендтегі барлық темір жолдарды елу жылға пайдалануға келісім жасады, осы мерзім аяқталған соң олар оның меншігіне өтуі керек еді. Бұл келісімге кемелер, доктар және телеграфтар сияқты басқа да мәселелер кірді, бұл Рид үшін өте тиімді болды. Ол жердің одан әрі ірі көлемде берілуі арқасында әлемдегі ең ірі жер иелерінің біріне айналды. Бұл мәміле халықтың наразылығын тудырды, ал губернатор Герберт Мюррей бастапқыда оны бекітуден бас тартты. Премьер-министр Джеймс Спирман Винтердің орнына Роберт Бонд келгеннен кейін келісімшарттың шарттары қайта қаралып, Ньюфаундленд үшін тиімдірек етілді, ал Ридтің мүдделері «Рид Ньюфаундленд компаниясына» берілді, оның алғашқы президенті Рид болды. «Рид Ньюфаундленд компаниясы» 33 жыл бойы Уитборн мен Порт-о-Баск теміржолын иеленді және басқарды, сонымен қатар аралдағы жағалаудағы кемелер мен телеграф қызметтерін де жүргізді. Рид 1907 жылы рыцарь атағына ие болды.

Мұра

Ньюфаундленд Мемориал университеті үшін 3500 долларлық Роберт Гиллеспи Ридтің естелік стипендиясы қолжетімді.