Кіріспе

Американдық экономист Нортон Тауншенд Додж (15 маусым 1927 – 5 қараша 2011) – советтік кезең өнерінің КСРО-дан тыс жердегі ең ірі жинақтарының бірін құраған американдық экономист және педагог.

Білім беру және оқыту

Додж – Оклахома штатының тумасы, ол өзінің бес атасы Нортон Стрейндж Тауншендтің құрметіне аталған және Deep Springs колледжін бітірген. Додж алғаш рет 1955 жылы Гарвард университетінде докторлық диссертациясы үшін зерттеу жұмысын жүргізу аясында, тракторларды зерттеу мақсатымен КСРО-ға сапар шекті. Ол 1960 жылы «Совет трактор өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігінің тенденциялары: өнеркәсіптік дамудың кейс-стадисі» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын аяқтады. 1966 жылы Джонс Хопкинс университетінің баспасы оның «Совет экономикасындағы әйелдер: экономикалық, ғылыми және техникалық дамудағы олардың рөлі» атты совет экономикасындағы әйелдердің рөлі туралы зерттеуін жариялады. Додж Мэриленд университетінің Колледж Парк қаласындағы экономика профессоры қызметін жиырма жылдан астам уақыт атқарды, содан кейін 1980 жылы Мэриленд штатының оңтүстігіндегі Сент-Мэри колледжінде қызметке кірді. Ол 1989 жылы Сент-Мэри колледжінен зейнеткерлікке шықты.

Көркем туындылар жинағы

Нортон қазіргі орыс өнерін толық ұмытылудан бір өзі құтқарды десек, әсте болмас. Бұл оны уағыздаушы тұлғаға айналдырады. Додж Андрей Загданскийдің "Вася" (2002) атты орыс нонконформист суретшісі Василий Ситников туралы деректі фильмінде пайда болады. Ол сондай-ақ Игорь Сопроненконың "Орыс концепциясы: орыс нонконформист өнеріне арналған толғаулар" (2009) кітабында да көрсетілген. Нортон мен Нэнси Додждің советтік нонконформист өнерінің жинағы, онда шамамен 20 000 өнер туындысы бар, 1990 жылдардың ортасында Ратгерс университетіне сыйға берілді, онда ол университеттің Джейн Вурхис Циммерли өнер музейінде тұрақты түрде қойылған. Dodge Collection жинағына орыс суретшісі Ирина Нахованың туындылары да кіреді, ол 2015 жылы Ресейді Венеция биенналесінде жеке көрмеде көрсетуге алғашқы рет таңдалған әйел суретші болды. Додж Ресейдің нонконформист өнерін зерттеуді дамытуға бағытталған, АҚШ-та орналасқан Колодзей өнер қорының негіздеушілер кеңесінің мүшесі болды.

Кремона фермасы

1966 жылы Додж Механиксвиллде (Мэриленд штаты) Пэтуксент өзенінің батыс жағалауында орналасқан 750 акрлық бұрынғы құлдар плантациясын сатып алды. 2011 жылға дейін ол мүлікті 1275 акрға дейін кеңейтті, оның ішінде 1800 жылдардың басына қарайтын 40 ғимарат және құрылыс бар. Археологиялық зерттеулер 1660 жылдарға дейін осы жерде отарлаушылық қоныс болғанын көрсетті. Мүлік Мэриленд экологиялық қорымен мәңгілік сақтау шартына алынып, Додж қайтыс болғаннан кейін Cremona Foundation коммерциялық емес қорына берілді.