Кіріспе
Хаврията (грекше: Χαβριάτα) – Грекияның Иония аралы Кефалониядағы Палики муниципалды бірлігінде, Ликсури (Катоги аймағы) қаласынан батыс-оңтүстік-батысқа қарай 8 км қашықтықта орналасқан тарихи, төбедегі ауыл. Оның құнарлы жазықтар мен теңізге ашылатын көріністері үшін "Ионияның балконы" деп аталады.
Тарих
Стратегиялық орналасуының арқасында Шавриата ұзақ тарихы бойында басып алу әрекеттеріне ұшыраған. "Одиссейдің босатылуы" деген даулы кітапта Палики ежелгі Итака, яғни Одиссейдің туған жері ретінде көрсетілген. Екі дүниежүзілік соғыс кезінде жүздеген ауыл тұрғыны қаза тапты, ал жергілікті қарсылық қозғалыстары өте жанданды болды. Ауыл 1953 жылғы Иониа жер сілкінісінен қатты зардап шекті. Он жылдар бойы ауыл бүкіл түбектің ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығының орталығы болып жұмыс істеді, алыс-жақтан келген мыңдаған адамға жергілікті шаруа қожалықтарында жұмыс таба алуға мүмкіндік берді.
Викентиос Дамодос
18 ғасырдағы танымал грек философы Викентий (Винченцо) Дамодос (1700–1752), жергілікті аристократтың (Франческо Дамодон) ұлы, ауылда дүниеге келді және шетелден оралғаннан кейін философиялық және теологиялық мектеп ашты. Stato da Màr-да (Кефалония 1500 жылдан 1797 жылға дейін Венеция Республикасының құрамында болды) жоғары білім алу үшін шетелге бару қажет еді. Дамодос Венециядағы Флагиан мектебінде заң, ал Падовадағы Колледжо Венетода философия оқыды. Туған ауылына оралғаннан кейін 32 жыл бойы заңгер болып жұмыс істеді, философия, риторика және грек әдебиетін оқытты. Ол грек қайта жаңғыруының ең ықпалды тұлғаларының бірі және сол кезеңнің көрнекті зиялылары мен ұстаздарының бірі саналады. 140-тан астам еңбектің авторы. Оның логика, риторика, физика, метафизика, этика және теология салаларындағы еңбектерінің мол жиынтығы 1940 жылы Афинада басылып, осы жерде ұсынылған. Бұл еңбек әлі де дәстүрлі бағытта дамып келеді, яғни, моральдық философияның мәні, тақырыбы және бөліктері туралы талқылауда негізінен Аристотельдің терминдері мен ұғымдарын пайдаланады: summum bonum туралы пікір осы тұрғыдан қарағанда салыстырмалы түрде аз айырмашылыққа ие. Осыған қарамастан, және де дидактикалық болғанымен, еңбек өздігімен тұрады. Ол ойлы, анықтама беруге мұқият көңіл бөледі (мысалы, «жақсылық» және «мақсат» сөздерінің әртүрлі мағыналары), жалпы ақыл-ойы туралы ойлар қамтиды және бір-бірімен байланысты. Жан құмарлықтары туралы бөлімде Картезиандық ықпал байқалады. Дамодостың стилі – қарапайым грек тілі, ол Маврокордатостың жасандылығы мен архаизміне және осы кезеңнің үшінші өкілі Евгений Вульгаристің қиындығына қарама-қайшы келеді. Дамодос жергілікті қоғамдағы адамдар мен дін қызметкерлерінің абсолютті билігін күмәндандырған және қалыптасқан тәжірибеге қайшы, лекцияларын жергілікті халыққа тиімдірек және тікелей жеткізу үшін қарапайым тілде (қазіргі грек тілінің Dimotiki алдындағы нұсқасы) қолданған алғашқы грек зиялыларының бірі болды. Батыс ағартушылық идеяларымен сіңген ол догматикалық теологияның алғашқы грек оқулығын жазды. Бұл православие әлемінде жаңалық болды, себебі бұрын Батыстың ықпалымен «Иман мойындаулары» Батыс үлгісінде жазылса да, рационалдық принциптер бойынша ілімді жүйелі түрде баяндауға тырысқан ешкім болған жоқ. Дамодостың үлгісі – иезуит Денис Пэтеудің "De theologicis dogmatibus" еңбегі. «Құдайға сенген Әкелерге» еріп, олардың басшылығымен жүруге ниеттенгенімен (Яннарас 2006, 101), Дамодос ата-бабалық емес, батыс интеллектуализмін көрсетеді. Дамодостың «Догматикасы» тек қолжазба түрінде таралды, бірақ ол Евгений Вульгарис және басқалардың осыған ұқсас кейінгі еңбектеріне, сондай-ақ Христос Андруцос (1907) және Панайотис Трембелас (1959–1963) еңбектеріне үлгі болды. Ұлттық білім беру обсерваториясының қашықтан басқарылатын телескоптарының бірі "EUDOXOS" "Викендий Дамодос" (TVD) деп аталды, ол арнайы жасалған Ritchey Cretien 0.51м экваторлық шағылыстырғыш телескоп. EUDOXOS – Грекиядағы роботтық астрономияның ең көне орталығы және Грекияның орта білім беру жүйесінің ресми обсерваториясы. Ол 1999 жылдан бері Кефалониядағы Айнос тауының 1040 м биіктігінде жұмыс істейді. 2007 жылдың қарашасындағы хабарламада былай делінген: TVD Кефалонияның Хавриата Паллис ауылынан шыққан, 18 ғасырда философия, православие теологиясы және физикалық ғылымдар бойынша Грекиядағы ең алғашқы және ең әйгілі мектептердің бірін құрған Кефалониялық гуманитар Викендий Дамодосты құрметтейді. Көптеген кефалониялықтар сияқты, Венеция үкімдігі кезінде В. Дамодос Падова университетінде оқыды және отанына оралғанға дейін Венециядағы грек білім беру мекемесінде дәріс берді.
model in response to pressure from the West, there had not been any attempt at a systematic exposition of doctrine on rational principles. Damodos's model was the Jesuit Denis Pétau's De theologicis dogmatibus. While declaring his desire to follow “the God bearing Fathers, and be guided by them” (Yannaras 2006, 101), Damodos reflects Western
intellectualism rather than a patristic outlook. Damodos's Dogmatics only circulated in manuscript but it set the precedent for later works of the same kind by Eugenios Voulgaris and others, right up to the authoritative manuals of Christos Androutsos
(1907) and Panayiotis Trembelas (1959–1963). One of the remotely controlled telescopes operated by the National Observatory for Education 'EUDOXOS' has taken the name 'Vikendios Damodos' (TVD) and it is a specially made Ritchey Cretien 0.51m equatorial reflector. EUDOXOS is the oldest Greek center for Robotic Astronomy and the Official Observatory of the Secondary Education System of Greece and operates since 1999 at an altitude of 1040m on Mount Ainos in Kefallonia. In the relevant announcement in November 2007, the following was stated:
TVD honors the Cephalonian Humanitarian Vikendios Damodos from Havriata Pallis Kefalonia who created one of the earliest and most famous Greek original schools of Philosophy, Orthodox Theology and Physical Sciences of the 18th century, in his village in Kefalonia. As many Cephalonians did during the Venetian rule of the island, V. Damodos studied in the Universita di Padova and before his return he lectured in the Hellenic educational establishment of Venice.
Мони Кипуреон
Жолдың бұрылысынан шамамен 1 км қашықтықта, әсіресе күн батқанда Иония теңізінің тамаша көрінісін ұсынатын әсем Кипуреон (Кипурия) монастырын табуға болады. Монастырь ландшафты Афон тауының "Карулиясын" еске түсіреді. Бұл, рухани құндылықтарымен бірге, монастырды келушілер үшін тартымды етеді. Оның орналасқан жері – терең көк теңіз үстінде (теңіз деңгейінен 700 метр биіктікте) тік жарға шығатын қиын-қыстау жартас. Монастырьде әлі күнге дейін тұрып жатқан соңғы және жалғыз монах, әке Евсевий, қонақтарын жергілікті ерекше тағамдармен күтеді. 1990 жылдардың басынан бастап ол монастырь ғимараттарының көп бөлігін дерлік өзі қайта жаңартып келді. Монастырь 17 ғасырда теңізден жоғары тік, қатты жартастың шетінде салынды және аты осы аймақтағы көптеген бақтарға (кипос – бақша) байланысты. Монастырьдің негізін қалаушы – паксиан монахы Хрисантос Петропулос, ол Жарияланған Құдай анаға арналған. Ұзақ уақыттан кейін, монастырь монахтарға толы монастырьға айналды, ең гүлденген жылдары монахтардың саны 80-ге жетті. Осы монастырьден көптеген көрнекті дін қызметкерлері шықты. Жер сілкінісінің салдарынан монастырь бірнеше рет қирады. 1915 жылы француз крейсері, оның түтінін жау кемесі деп жаңылысып, монастырьді бомбалады. Монастырь ішінде Жарияланған Құдай ананың керемет иконасына, сондай-ақ монастырь негізін қалаушылар Хрисантос, Константий және Ефронийдің бас сүйектеріне табынуға болады. 1862 жылы орыс князі Владимир Долгорукий монастырьге сыйлаған Киелі Кресттің бір бөлігі де монастырьде сақтаулы. 7-ші ғасырдан бері сақталған қасиетті Миролитос миронды әсем шыны ыдыста табуға болады. Сондай-ақ, әртүрлі әулиелердің қасиетті қалдықтарына, сондай-ақ қираған Тафиос монастырының бірегей қазынасы – қасиетті Параскеваның керемет иконасына табынуға болады. Монастырь аумағында салынған шіркеуде қасиетті реликвияларды, Ренессанстан кейінгі сирек кездесетін, Византиядан кейінгі және итальяндық Крит иконаларын, сондай-ақ сенімге байланысты заттарды кездестіруге болады.
Герогомп маяк үйі
Гавриата ауылынан кейінгі қиылыста, ағаштарсыз, тек тастар мен бұталар, сондай-ақ үнемі соғып тұратын жел болатын тундраға ұқсайтын дала жолында, Грекияның ең батыс бөлігінде, халықаралық маңызы бар тарихи және жақсы жобаланған маяк орналасқан. Ол Герогомпос мүйісіне жақын орналасқан ауылдың оңтүстік-батысында жатыр. 1907 жылы британдық инженерлер салған бұл маяк, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде маңызды рөл атқарды. Неміс әскері аралдан шығатын кезде оны қиратқан, бірақ 1947 жылы қайта жаңартылған. Мұнараның биіктігі 13 метр, ал шамның сәулесі 58 метрге жетеді. Бұрын Грекия Әскери-теңіз күштеріне қарасты болған, кіруіне тыйым салынған, бірақ қазір автоматты түрде жұмыс істейді.