Кіріспе

Қытайдағы американдық миссионер Вильгельмина "Мини" Вотрин (27 қыркүйек 1886 - 14 мамыр 1941) – американдық миссионер, күнделік жазушы, педагог және Гинлинг колледжінің президенті. 28 жыл бойы Қытайда христиан миссионері болған ол, Нанкин қырғыны кезінде кем дегенде 10 000 қытай босқынына қамқорлық жасап, оларды қорғағандығымен танымал. Ол сол кезде жазылған, қазір жарияланған күнделігін сақтап, колледжіндегі бейбіт тұрғындарды қорғау үшін жапон билігінен құжаттар талап еткен. 1937 жылдан бастап Нанкин қауіпсіз аймағында аман қалғаннан кейін, 1940 жылдың мамырында АҚШ-қа оралды. Бір жыл өткен соң, үйін жақсылап жауып, газды қосып, Нанкин қырғынынан болған ауыр стресс пен психикалық жарақаттан құтыла алмай, өз-өзіне қол жұмсады. Нанкин қырғыны кезіндегі гуманитарлық еңбегі үшін Қытай үкіметі оны марапаттады.

Ерте өмір және білім

Вильгельмина Воутрин 1886 жылғы 27 қыркүйекте Иллинойс штатының Клейтон округіне қарасты Секор қаласында Паулин (туған есімі Лор) және Эдмонд Луис Воутриннің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Эдмонд, өзін француз санайтын, жиі даулы Лотарингия аймағынан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Ол 1883 жылы Клейтон округіне, Иллинойс штатына келіп, Пьориядағы ағасымен теміршілікке оқуға түсті, кейін жақын маңдағы Секорға көшіп, онда Паулинге үйленді. Минни олардың үш баласының екіншісі болды; ағасы нәресте кезінде қайтыс болды. Минни алты жасқа келгенде анасының қайтыс болуының себебі анықталмады. Осыдан кейін Минни бірнеше отбасыға тәрбиеге берілді. Үш жыл өткен соң сот оған әкесіне қайтуға рұқсат берді, ол үйдегі шаруалармен айналысып, мектепте жақсы оқыды. Кейін бір мұғалім Воутрин туралы еске алып, «Минни туғаннан-ақ білімді еді. Ол кез келген істе өте жақсы нәтижелерге қол жеткізе алатын, шынайы христиандық мінезді қыз болды» деді. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Воутрин Секор орта мектебіне оқуға түсті. Оқуын жалғастыру үшін ол сол кезде бірнеше жарты күндік жұмыс істеді, сондай-ақ жергілікті шіркеулерде ерікті болып қызмет етті. 1903 жылы Воутрин Иллинойс штатының Нормал қаласындағы Иллинойс мемлекеттік нормалық университетіне қабылданды. Оның қаржылық мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, Воутрин жұмыс істеуге мәжбүр болды, ал оқуын бірнеше рет кейінге шегерді. Дегенмен, ол 1907 жылы бітіріп, 93 студенттің ішінде бірінші орынды иеленді және бітіру салтанатында сөз сөйледі. Иллинойс университетіне түсуден бұрын ол Иллинойс штатындағы Лерой орта мектебінде математика пәнінен сабақ берді. Сол университете Воутрин «Шетелдік миссияларға студенттік еріктілер қозғалысының» президенті болды. Ол 1912 жылы сыныбында үздік бітіруші болып, ғылым саласы бойынша А.В. дәрежесін алды.

Миссионерлік мансап

Университет пасторы Вотринді Қытайдағы мұғалімнің орнына жұмыс істеуге шақырған Шетелдік христиан миссионерлік қоғамының рекрутерлеріне ұсынды. 1912 жылы Вотрин бұл өтінішті алған кезде, Қытайға шетелдік христиан миссионерлер қоғамы сияқты ұйымдар арқылы ұйымдастырылған христиан миссионерлік қызметі гүлдене бастады. Бұл Бірінші опиум соғысын (1840–42) және Екінші опиум соғысын (1863–65) аяқтаған келісімдердің нәтижесінде Қытайдың теңіз порларын христиандыққа ашуына байланысты болды. Вотрин 1919 жылы Гинлинг колледжінің президенті міндетін атқарушы болу үшін үйленуін бір жылға кейінге шегерді. Бірақ ол кейіннен келісімін бұзып, ешқашан үйленбеді. Гинлинг колледжінде Вотрин өзінің бір жылдық келісімін ұзартуға шешім қабылдады. Ол білім беруді басқару және ұйымдастыру курстарын, жаңаша студенттік оқыту бағдарламасын жасады және Нанкиннің Батыс қақпасынан жаңа кампустың жоспарлау және қаржыландыруын жүзеге асырды. 1922 жылдың күзгі семестрінде Вотрин Гинлинг колледжінің кампусына жақын тұратын, көбінесе сауатсыз 150 жергілікті балаларға арналған бастауыш мектеп салу үшін қайырымдылық шарасын ұйымдастырды. Оның өмірбаяуын жазған Хуа линг Ху былай деп жазады: «Гинлинг колледжінде оқып жүргенде, Минни студенттерді Гинлингтің «мол өмір» деген ұранының мағынасын орындауға, «сүйеншік мұнарасынан» шығып, кедейлердің қиындықтарын көруге және түсінуге, сондай-ақ қоғамның жақсаруы үшін өмірін арнауға шақыруға тырысты». Осы бағдарлама бойынша жүз әйел бітірді. Ол өлер алдында жазған күнделігінде 28 жыл бойы миссионер ретінде қызмет еткен Қытай халқына деген адалдығын көрсетті:

Егер менде он жетілген өмір болса, мен олардың бәрін Қытайға сыйлар едім.

Тынығу орны:

Salt River қорымы, 9433 South Shepherd Rd., Shepherd, MI 48883, Мичиган, АҚШ.

Мұра

Ваутринге 1938 жылғы 30 шілдеде Қытай үкіметі Нанкин қырғыны кезіндегі құрбандықтары үшін "Жас нефрит" орденін берді. Оның Нанкин қырғыны кезінде қытай азаматтарының өмірін сақтау жұмысы тарихшы Хуа Линг Худың "Нанкин зорлауындағы американдық қаһарман" атты өмірбаяндық кітабында баяндалған. Hiretsukan хардкор тобы 2005 жылғы "End States" альбомындағы "Вильгельмина Ваутринге арналған ән" әнінде Вильгельмина Ваутринні құрметтейді.

Басқа

Ол Лу Чуанның 2009 жылғы "Өмір мен өлім қаласы" фильмінде бейнеленген. 2009 жылғы "Джон Раб" фильмінде Минни Вотриннің орнына "Халықаралық қыздар колледжінен" шыққан Валери Дюпрес, Нанкин қауіпсіздік аймағы комитетінің маңызды мүшесі ретінде бейнеленеді. 2011 жылы Қытайда туған жазушы және Бостон университетінің профессоры Ха Цзиньдің "Нанкин реквиемі" романында Ха, Вотриннің ойдан шығарылған көмекшісі Анлинг Гаоның көзқарасынан жазады. Минни Вотриннің күнделіктері Гелинг Янның "Нанкиннің 13 гүлі" повесіне шабыт берді, бұл повесть 2011 жылы Жаң Имоудың режиссерлік еткен "Соғыстың гүлдері" (金陵十三釵; пиньинь: Jīnlíng Shísān Chāi) фильмінің негізі болды.

Негізгі дереккөздер

Ху, Хуа линг және Чжан Лян Хонг. Нанкиннің батыл әйелдері: Минни Ватрин мен Цэн Шуй Фанның соғыс кезеңіндегі күнделіктері (Southern Illinois Press, 2010). Ватрин, Минни. Минни Ватриннің Нанкиндегі қорқыныш: 1937–38 жылдардағы күнделіктері мен хат алмасулары (Иллинойс университетінің баспасы, 2008).