Кіріспе
Жерді қоздыруға қолданылатын ауыр техниканың түрі. Азаматтық инженерияда дөңгелекті тракторлы сырғыш (жерді қоздырушы, жерді тегістеуші немесе "турнапуль" деп те аталады) – жерді қоздыруға қолданылатын ауыр техниканың түрі. Оның материалдарды тиеу және тасымалдау үшін қазан/шүмегі бар. Қазанның алдыңғы кескіш жиегі бұрышты және көлденең болып келеді, ол ағаш жоңқасы немесе ірімшік кескіші сияқты топыраққа еніп, материалды жинап алады және жылжымалы босату жүйесі бар шүмекті толтырады. Машинаның қуаты, кесу тереңдігі, материалдың түрі және кесу аймағының көлбеулігі қазанның қаншалықты жылдам толуына әсер етеді. Қазан толған кезде, қазан көтеріледі, алжапқыш жабылады, ал сырғыш жүгін толтыру аймағына тасымалдайды. Сол жерде қазанның биіктігі реттеледі және ілгелек ашылады (ілгелек – алжапқыштың төменгі жиегі), содан кейін жүк түсіру үшін босату жүйесі қосылады. Машинаның жылдамдығы немесе инерциясы жүктемемен қамтылатын аумақтың мөлшеріне әсер етеді. Биік қазан және баяу жылдамдық жүкті қысқа аралыққа төгеді. Ал қазан жерге жақын орналасқанда, жоғары жылдамдық материалды үлкен аумаққа жұқарақ таратады. "Көтеруші сырғышта" конвейер материалды кесу жиегінен шүмекке жылжытады.
In civil engineering, a wheel tractor scraper (also known as a land scraper, land leveler or 'tournapull') is a type of heavy equipment used for earthmoving. It has a pan/hopper for loading and carrying material. The pan has a tapered horizontal front cutting edge that cuts into the soil like a carpenter's plane or cheese slicer and fills the hopper which has a movable ejection system. The horsepower of the machine, depth of the cut, type of material, and slope of the cut area affect how quickly the pan is filled. When full, the pan is raised, the apron is closed, and the scraper transports its load to the fill area. There the pan height is set and the lip is opened (the lip is what the bottom edge of the apron is called), so that the ejection system can be engaged for dumping the load. The forward momentum or speed of the machine affects how big an area is covered with the load. A high pan height and slow speed will dump the load over a short distance. With the pan set close to the ground, a higher speed will spread the material more thinly over a larger area. In an "elevating scraper" a conveyor moves material from the cutting edge into the hopper.
Тарих
Р. Г. ЛеТурно қаза болғанға асыққан автокөлік апатынан жазылып жатқанда өзі қозғалмалы моторлы скрепер идеясын ойлап тапты. Ол жер қазумен айналысатын мердігер, бульдозерге қосымша жабдықтар сатушы болған және қозғалғанда жерді қазып, жинап алатын сүйретілетін тіркемені көздеген. Ол 1930 жылдардың ортасында бульдозер өндіруші Caterpillar компаниясына өз идеясымен жүгінді, бірақ одан бас тартылды, сондықтан ол өз компаниясын құрды. Алғашқы Tournapull, А моделі деп аталды, 1937 жылы оның зауытынан шығып, сынаққа түсті. Бұл тұжырымдама LeTourneau Westinghouse компаниясымен одан әрі дамытылды. Көптеген қазіргі скреперлер екі осьті, бірақ тарихи тұрғыдан үш осьті конфигурациялар басым болған.
Дизайн
Қаптау машинасы – тау-кен өндірісінде, құрылыс, ауыл шаруашылығы және басқа да топырақ қазу жұмыстарында қолданылатын ірі жабдық. Оның артқы бөлігінде тік қозғалмалы ыдысы (сонымен қатар қап немесе шұңқыл деп те аталады) және өткір көлденең алдыңғы жиегі бар. Ыдысты гидравликалық түрде төмендетіп, көтеруге болады. Ыдыс төмендетілгенде, алдыңғы жиегі топыраққа немесе сазға жазықша кесіліп, ыдысты толтырады. Ыдыс толғанда (түріне қарай, толып тұрған күйде) оны көтеріп, тік қалқанмен (апрон деп аталады) жабады. Қаптау машинасы өз жүгін толтыру аймағына жеткізе алады, онда қалқан көтеріледі, ыдыстың артқы панелі немесе итергіш гидравликалық түрде алға итеріледі және жүк төгіледі. Содан кейін бос қаптау машинасы қазу орнына оралып, циклды қайталайды. "Көтерілетін қаптау машинасы" ыдысы машина алға жылғанда кескіш жиекпен алынған материалды ыдысқа жылжыту үшін көлденең қабырғалары бар конвейерлік құрылғы арқылы толтырылады. Көтерілетін қаптау машиналарына итергіш тракторлардың көмегі қажет емес. Көтерілетін қаптау машинасының алғашқы әзірлеушісі – Лаббок қаласындағы (Техас штаты, АҚШ) Ханкок Өндіріс Компаниясы. Қаптау машиналары қазу және толтыру аймақтары жақын орналасқан және ыдысты толтыру үшін жеткілікті ұзындығы бар болса, қысқа қашықтықта өте тиімді жұмыс істей алады. Ауыр қаптау машиналары екі қозғалтқышқа ("тандемді қуатпен") ие, біреуі алдыңғы дөңгелектерді, екіншісі артқы дөңгелектерді қозғалтады. Бірнеше қаптау машиналары бірлесіп, итеру-тарту әдісімен жұмыс істей алады, бірақ бұл үшін ұзын қазу аймағы қажет. Кіші қаптау машиналарын бульдозермен сүйреуге болады.