Мурамая мәлімдемесі: Тарих пен кешірім туралы саяси тұжырым
Murayama Statement
Жапонияның бұрынғы премьер-министрі Томиити Мураяманың 1995 жылғы тарихи мәлімдемесі. Кешірім сұрау, тарихты мойындау, Азия елдерімен қарым-қатынастар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томиичи Мураяманың 1995 жылғы 15 тамыздағы саяси мәлімдемесі
Political statement by Tomiichi Murayama on 15 August 1995
Мураяма мәлімдемесі (村山談話, Мураяма Данва) – 1995 жылғы 15 тамызда Жапонияның бұрынғы премьер-министрі Томиичи Мураяма жасаған саяси мәлімдеме, ресми атауы – "Соғыстың аяқталуының 50 жылдығына арналған" (戦後50周年の終戦記念日にあたっての村山内閣総理大臣談話, Sengo 50 Shūnen no Shūsen Kinenbi Niatatte no Murayama Naikaku sōri daijin Danwa). Ол жапон үкіметінің Азия және жапон отаршылдығына ұшыраған елдермен тарихи тану және келісу жөніндегі позициясын білдірді, бұл негізінен Қытай, Корея, Сингапур және Оңтүстік-Шығыс Азияның қалған бөлігін қамтыды. Ол Сан-Франциско бейбіт шартының 11-бабында белгіленген соғыс трибуналдарының үкімдерін мойындады. Осылайша, Мураяма мәлімдемесі соғыс мәселелерін татуластыруға, сондай-ақ Жапонияға қатысты ішкі және халықаралық көзқарастың өзгеруіне маңызды үлес қосты.
The Murayama Statement (村山談話, Murayama Danwa) was a political statement released by former Prime Minister of Japan Tomiichi Murayama on August 15, 1995, officially titled "On the Occasion of the 50th Anniversary of the War's End" (戦後50周年の終戦記念日にあたっての村山内閣総理大臣談話, Sengo 50 Shūnen no Shūsen Kinenbi Niatatte no Murayama Naikaku sōri daijin Danwa). It synthesized the position of the Japanese government on historical recognition and reconciliation with Asia and other nations subjected to Japanese colonialism, primarily involving China, Korea, Singapore as well as the rest of Southeast Asia. It recognized the judgements of war tribunals prescribed in Article 11 of the San Francisco Peace Treaty. In this way, the Murayama Statement played a significant role in both the reconciliation of war issues as well as the shift in both domestic and international perception of Japan.
Жапон империализмі мен соғыс қылмыстары
Мураяма мәлімдемесі жапон империализмі кезеңінде, әсіресе Екінші Қытай-Жапон соғысы, Екінші дүниежүзілік соғыс және Кореяны қосып алу кезінде жасалған жапондық соғыс қылмыстары мен қатыгездіктері үшін кешірім сұрайды. Бұл соғыс қылмыстарының басты кінәшілері – Жапон императорлық армиясы мен Жапон императорлық теңіз күштері, олар миллиондаған адамның өліміне себепкер болды. Оларға соғыс тұтқындарын азаптау, күштеп жұмысқа салу, биологиялық қару қолдану, тонау, зорлау және «жайлылық әйелдерін» пайдалану сияқты кең ауқымды әрекеттер кірді. Бұған қоса, Жапония Сыртқы істер министрлігі елдің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде келтірген зияндарына қатысқанын мойындайды.
The Murayama statement apologizes for Japanese war crimes and atrocities committed during the period of Japanese imperialism, especially during the Second Sino Japanese War, World War II, and the annexation of Korea. The war crimes mainly involved the Imperial Japanese Army and the Imperial Japanese Navy, responsible for the deaths of millions. Actions include a wide range including torture of prisoners of war, forced labor, biological warfare, looting, rape, and the use of comfort women. In addition, Japan's Ministry of Foreign Affairs states the country acknowledges its role in the damage caused by Japan during World War II.
Коно мәлімдемесі (1993)
Жапон үкіметтері императорлық дәуірдегі соғыс қылмыстары және басқа да әрекеттері үшін бірнеше рет ресми түрде кешірім сұрады. Мұраяма мәлімдемесіне дейін жасалған соңғы кешірім 1993 жылғы 4 тамызда ЛДП Бас Кабинет хатшысы Ёхей Коно жасаған Коно мәлімдемесі болды. Осы мәлімдеме арқылы Жапония алғаш рет әскерінің әскери бордельдерге тікелей немесе жанама түрде қатысқанын, сондай-ақ, «қылық әйелдерін» жапон сарбаздарына сексуалдық қызмет көрсетуге мәжбүрлеу үшін күш қолданғанын мойындады.
Japanese governments have issued several official apologies for their war crimes and other actions during the Imperial era. The apology that most immediately preceded the Murayama Statement was the Kono Statement announced by LDP Chief Cabinet Secretary Yōhei Kōno on August 4, 1993. With this statement, Japan acknowledged for the first time that their military was directly or indirectly involved in the military run brothels and used coercion to make the comfort women provide sex to the Japanese soldiers.
Мәлімдеменің дамуы
1995 жылы қаңтарда, ұзақ жылдар бойы үстемдік құрған Жапонияның Либералды-демократиялық партиясы (ЛДП) Жапонияның Социалистік партиясымен (ЖСП) билікті бөлісуге мәжбүр болғанда, ресми, толыққанды кешірім жасау туралы идея көтерілді. Билікті бөлісу келісімі бойынша ЖСП президенті Мураяма премьер-министр болып тағайындалды. Төменгі палата спикері Такако Дои Жапонияға қатысты Азия елдеріндегі сенімсіздікті шешуге тырысу қажеттігін баса көрсетті. Алайда, бұл бастапқыда үкімет ішінде күшті қарсылыққа ұшырады, көптегендер Жапония соғыс үшін жеткілікті кешірім сұрады немесе соғыстан бас тарту Жапонияның өзін-өзі қорғау құқығынан бас тартуға әкелуі мүмкін деп есептеді. Кешірім сұрауға қарсылықты жеңіп, шешімге келу үшін Мураяма 25 мамырда үкіметтік партиялардың әрқайсысының бас хатшыларымен кездесіп, келісімге жету үшін келіссөздер жүргізуді сұрады. Ол өзінің күшін ЛДП-ның жас көшбасшыларына, соның ішінде бұрынғы пошта және телекоммуникация министрі және болашақ премьер-министр Джуничиро Коидзумиге бағыттады. Көшбасшылар Мураямаға өкініш білдіретін қаулы қабылдауға уәде бергені хабарланды. Құжатты дайындау – сөздер мен тұжырымдамалар бойынша көптеген пікір таластарына толы процесс болды, мысалы, ЛДП социалистерге қарсы Жапонияны бір жақты айыптауға қарсы болды, ал мәлімдемедегі беймәлімдік оның маңыздылығын азайтуы мүмкін деп санайтын. Сыртқы істер министрлігінің қызметкері Сакутаро Танино мәлімдемені әзірлеуге үлес қосушылардың бірі болды. Танино мәлімдемеде "агрессия" сөзін қолдану арқылы екіұшты тұжырымдамаларды өзгертуге жауапты болды. Мәлімдемені жасағанда Мураяма "кабинет шешімі" жолын таңдады, бұл "кабинет келісімінен" гөрі саяси жағынан міндеттірек процедура. Мураяма өзінің мәлімдемесі болашақ кабинеттерді байланыстыратын кабинеттің еркі ретінде қабылдануын қалады. Оның мәлімдемесі 22 тамызда жаңа ЛДП бас хатшысы Хироси Мицуцука тарапынан Диет шешімінің мазмұнынан асып түскендігі үшін сынға алынса да, келесі ЛДП президенті (жақын арада премьер-министр болатын) Рютаро Хашимото соғысқа қатысты өзінің түсінігі Мураяманың мәлімдемесімен сәйкес келетінін мәлімдеді.
The idea of developing a formal, comprehensive apology was raised in January 1995, when the long dominant Liberal Democratic Party of Japan (LDP) was forced to share power with the Japan Socialist Party (JSP). JSP President Murayama was given the prime ministership in the power sharing agreement. The Lower House Speaker Takako Doi of JSP emphasized the necessity of trying to resolve Asian distrust in Japan. However, this was first met by strong opposition within the government, with many believing that Japan had already apologized sufficiently for the war, or that the renouncement of war could suggest Japan was abrogating its right to self defense. To overcome opposition to an apology and reach a resolution, Murayama met with the secretary general of each of the three governing parties on May 25 and asked for negotiations to reach an agreement. He targeted his campaign at the younger leaders of the LDP, including Junichiro Koizumi, former minister of posts and telecommunications and a future prime minister. The leaders reportedly promised Murayama a resolution containing clear expressions of regret. The drafting of the document was a process involving much conflict over wording and expressions, for example with the LDP's rejection of unilateral incrimination of Japan against the Socialists feeling that ambiguity in the statement would greatly detract from its significance. Sakutaro Tanino, a member of the Ministry of Foreign Affairs was among those who contributed to the drafting process of the Statement. Tanino was responsible for changing the ambiguous wordings through the implementation of the word "aggression" in the statement. When formulating the statement, Murayama chose the route of "cabinet decision", a comparatively more politically binding procedure than "cabinet understanding". Murayama expressed his wish for his statement to be interpreted as the will of the cabinet, in order to bind future cabinets. Although his statement was criticized on August 22 by the new LDP Secretary General Hiroshi Mitsuzuka as exceeding the content of the Diet solution, the incoming LDP President (and soon to be prime minister) Ryutaro Hashimoto stated his own interpretation of the war was in accordance with Murayama's statement.
Айтылым
Соғыстың аяқталғанына елу жыл толды. Қазір мен соғыстың құрбаны болған көптеген адамдарды есімде сақтаймын, олардың ішінде өз елімізде де, шетелде де болғандар бар. Бүгінгі бейбітшілік пен өркендеу Жапонияның соғыста жеңілгеннен кейін қираған жерінен қайта көтерілуінің нәтижесінде келді. Бұл жетістік бізді мақтан тұтады, және осы мүмкіндікті пайдаланып, әрбір азаматымыздың даналығы мен талмай еңбегіне шын жүректен ризашылығымды білдіремін. Америка Құрама Штаттарынан бастап, әлем елдерінің Жапонияға көрсеткен қолдауы мен көмегі үшін тағы да алғыс айтамын. Азия-Тынық мұхиты аймағындағы көршілес елдермен, АҚШ және Еуропа елдерімен бүгінгідей достық қарым-қатынас орнатуға қол жеткізгенімізге қуаныштымын. Қазір Жапония бейбітшілік пен молшылыққа ие болғандықтан, бейбітшіліктің құндылығы мен нығметтерін ұмытуға бейімбіз. Біздің міндетіміз – соғыстың қасіретін жас ұрпаққа жеткізу, осылайша тарихымыздағы қателіктерді қайталамау. Менің ойымша, Азия-Тынық мұхиты аймағында және тіпті бүкіл әлемде шынайы бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін, әсіресе көршілес елдердің халықтарымен бірлесіп, барлық елдермен терең түсіністік пен сенімге негізделген қарым-қатынасты дамытуымыз керек. Осы сеніммен, Үкімет «Бейбітшілік, достық және алмасу» бағдарламасын іске қосты, ол екі бағыттан тұрады: Жапония мен Азияның көршілес елдері және басқа да елдер арасындағы қазіргі заманғы қарым-қатынастарды тарихи тұрғыдан зерттеуді қолдау; және осы елдермен алмасуды қарқынды түрде кеңейту. Бұдан бөлек, мен Жапония мен осы елдер арасындағы сенімді қарым-қатынасты одан да нығайту үшін соғыстан туындаған мәселелерді шешуде бар күшімді саламын. Соғыстың аяқталғанына 50 жыл толуына орай, біз тарихтан сабақ алу үшін өткенге көз жүгіртетін болсақ, болашақта адамзат қоғамының бейбітшілігі мен өркендеуіне жету жолынан тайып қалмауымыз керек. Өткенде, Жапония қате ұлттық саясатты ұстана келе, соғысқа қадам басып, жапон халқын ауыр дағдарысқа ұшыратты. Отаршылдық билігі мен агрессиясы арқылы ол көптеген елдердің, әсіресе Азия елдерінің халқына зор зиян келтірді. Мұндай қателіктер енді қайталанбасын деген үмітпен, мен осы тарихи фактілерге кішіпейілділікпен қарап, терең өкініш білдіремін және шын жүректен кешірім сұраймын. Сондай-ақ, сол тарихтың барлық құрбандарына, елде де, шетелде де, зор қайғы сезімімді білдіремін. Соғыс аяқталғанына 50 жыл толуына орай, Жапония теріс ұлтшылдықтан бас тартып, халықаралық қауымдастықтың жауапты мүшесі ретінде халықаралық координацияны дамытуы керек, осылайша бейбітшілік пен демократия принциптерін ілгерілетуі керек. Сонымен қатар, атом бомбасының апатына ұшыраған жалғыз ел ретінде, Жапония ядролық қаруды толық жою мақсатында, ядролық қаруды таратпау режимін нығайту сияқты салаларда жаһандық қарусыздандыруды белсенді түрде ілгерілетуі керек. Менің ойымша, осылай ғана Жапония өткен қателіктерін өтеуге және қаза тапқандардың рухын тыныштандыруға мүмкіндік алады. Адалдыққа сенуге болады дейді. Сондықтан, осы еске алу күнінде мен Жапония халқына және әлемге үкімет саясатының негізіне адалдықты орнатуға ниетті екенімді жария етемін, және бұл менің уәдем.
The English translation of the Statement is as follows: "The world has seen fifty years elapse since the war came to an end. Now, when I remember the many people both at home and abroad who fell victim to war, my heart is overwhelmed by a flood of emotions. The peace and prosperity of today were built as Japan overcame great difficulty to arise from a devastated land after defeat in the war. That achievement is something of which we are proud, and let me herein express my heartfelt admiration for the wisdom and untiring effort of each and every one of our citizens. Let me also express once again my profound gratitude for the indispensable support and assistance extended to Japan by the countries of the world, beginning with the United States of America. I am also delighted that we have been able to build the friendly relations which we enjoy today with the neighboring countries of the Asia Pacific region, the United States and the countries of Europe. Now that Japan has come to enjoy peace and abundance, we tend to overlook the pricelessness and blessings of peace. Our task is to convey to younger generations the horrors of war, so that we never repeat the errors in our history. I believe that, as we join hands, especially with the peoples of neighboring countries, to ensure true peace in the Asia Pacific region indeed, in the entire world it is necessary, more than anything else, that we foster relations with all countries based on deep understanding and trust. Guided by this conviction, the Government has launched the Peace, Friendship and Exchange Initiative, which consists of two parts promoting: support for historical research into relations in the modern era between Japan and the neighboring countries of Asia and elsewhere; and rapid expansion of exchanges with those countries. Furthermore, I will continue in all sincerity to do my utmost in efforts being made on the issues arisen from the war, in order to further strengthen the relations of trust between Japan and those countries. Now, upon this historic occasion of the 50th anniversary of the war's end, we should bear in mind that we must look into the past to learn from the lessons of history, and ensure that we do not stray from the path to the peace and prosperity of human society in the future. During a certain period in the not too distant past, Japan, following a mistaken national policy, advanced along the road to war, only to ensnare the Japanese people in a fateful crisis, and, through its colonial rule and aggression, caused tremendous damage and suffering to the people of many countries, particularly to those of Asian nations. In the hope that no such mistake be made in the future, I regard, in a spirit of humility, these irrefutable facts of history, and express here once again my feelings of deep remorse and state my heartfelt apology. Allow me also to express my feelings of profound mourning for all victims, both at home and abroad, of that history. Building from our deep remorse on this occasion of the 50th anniversary of the end of the war, Japan must eliminate self righteous nationalism, promote international coordination as a responsible member of the international community and, thereby, advance the principles of peace and democracy. At the same time, as the only country to have experienced the devastation of atomic bombing, Japan, with a view to the ultimate elimination of nuclear weapons, must actively strive to further global disarmament in areas such as the strengthening of the nuclear non proliferation regime. It is my conviction that in this way alone can Japan atone for its past and lay to rest the spirits of those who perished. It is said that one can rely on good faith. And so, at this time of remembrance, I declare to the people of Japan and abroad my intention to make good faith the foundation of our Government policy, and this is my vow."
Жапония
Жапон халқының көпшілігі Мураяманың мәлімдемесін үлкен қолдау көрсетті. Бірақ, кейбіреулер Йосинобу Шимамура сияқты жағдайларға алаңдап, Жапонияны басқа консервативті премьер-министрлер басқарса, Мураяманың кешірім сұрауы орындалмауы мүмкін деп қорқып отырды. Дегенмен, император Акихитоның Мураяманың кешірім сұрауын нығайтатын салтанатта сөйлеген сөзі көптеген адамдарды қуантты, ол Жапонияның әрекеттеріне терең өкініш білдіріп, соғыс алаңында қасірет көргендерге көңіл айтты. Көптеген жапондықтар бұл мәлімдемені мақұлдап, өкініш білдірудің көп бұрыннан кешіккенін айтса да, кейбіреулер Мураяманың сөздеріне сақтықпен қарады. Олардың пікірінше, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның іс-әрекеттеріне жеткілікті дәлелдер келтірілмегендіктен, кешірім сұраудың қажеті жоқ.
The majority of the Japanese population was greatly supportive of Murayama's statement. Although some were concerned over indiscretions such as by Yoshinobu Shimamura, and feared that Murayama's apology may not necessarily hold if more conservative prime ministers followed to lead Japan. However, many were encouraged when Emperor Akihito spoke in a ritual said that marked the anniversary to reinforce Murayama's apology and expressed deep remorse for Japan's actions as well as mourning for those who suffered in the battlefield. Although the statement was met with general approval from the Japanese public who said they believed expressions of remorse were long overdue, some were cautious of Murayama's words. Some believed that there was no need for an apology, due to what they perceived as insufficient evidence for Japan's actions during World War II.
Оңтүстік Корея
Оңтүстік кореялықтардың пікірлері мәлімдеменің сенімділігіне күмәнмен қарады, себебі татуласу шаралары нақты іс-қимылдармен қамтамасыз етілмеді, сондай-ақ олардың орындалғанына сенімділік болмады. Мәлімдеме рухында құрылған Азия әйелдері қоры кейін Оңтүстік Кореяның жұбаныш әйелдері мен Оңтүстік Корея үкіметі тарапынан қабылданбады. Олар жапон үкіметінен тікелей өтемақы төлеуді талап етті. Бұған қоса, корей элитасы жапон үкіметінен 1910 жылғы күштеп қосылуды мойындауын қажет етті. Жапондықтар бұл талапқа жауап бермеді. Сондықтан, оңтүстік кореялықтар жапон үкіметінің тұжырымдамасындағы дәйектіліксіздікті сезінеді. 1965 жылы Жапония мен Оңтүстік Корея арасындағы дипломатиялық қатынастардың жаңаруынан кейін, корей құрбандары жапон үкіметіне немесе жапон компанияларына қарсы жеке шағымдану құқығына ие болмады. Юничиро Коидзумидің өкіметтік кезеңінде (2001 жылдың 26 сәуірі – 2006 жылдың 26 қыркүйегі) Ясукуни ғибадатханасына жасаған сапарлары және премьер-министр Синдзо Абэнің мәлімдемелерінен бас тартуы Оңтүстік Корея халқы арасындағы жағымсыз көңіл-күйді күшейтті. 2012 жылы Азия саясатын зерттеу институты жүргізген сауалнама көрсеткендей, Оңтүстік Корея халқы Мураяма мәлімдемесінен хабардар емес және оны Докдо-Такешима аралдары дауына байланысты деп жаңылысқан. Саяхаттың қорытындысы бойынша, аралдардағы дау "Оңтүстік Корея мен Жапония арасындағы қарым-қатынасты жақсартудағы ең үлкен кедергі" деп танылды.
The perceptions of the South Koreans grew suspicious about the credibility of the statement as the means of reconciliation were not ensured in concrete measures, neither did they feel that it was met. The Asian Women’s Fund, which was created in spirit of the statement, was later rejected by South Korean comfort women and the South Korean government. They argued for direct compensation from the Japanese government. The Korean elites, additionally, required the Japanese government to declare, hence, acknowledging that there was a forced annexation in 1910. The Japanese did not comply to this demand. Therefore, South Koreans perceive inconsistency with the Japanese government. After the normalization of diplomatic relations between Japan and South Korea in 1965, Korean victims could legally not make individual claims against the Japanese government nor Japanese companies. Visits to Yasukuni Shrine by Junichiro Koizumi during his time in office (April 26, 2001 September 26, 2006) and retracting statements by PM Shinzo Abe have continued the negative sentiments among the South Korean public. A survey conducted by the Asian Institute for Policy Studies in 2012 shows that the South Korean public are unaware of the Murayama Statement and misunderstood it to be related to the Dokdo Takeshima Island dispute. The study concluded that the island dispute is considered as “the biggest obstacle in mending South Korean Japan relations”.
Қытай
Мураяма Қытайдан кешірім сұраған және колониалдық билік кезінде Жапонияның әрекеттерін ресми түрде талқылаған алғашқы жапон премьер-министрі ретінде танымал. Қытайлық БАҚ хабарлағандай, қытай халқының "жақсы досы" (好朋友, hao peng you) ретінде Мураяманың іс-қимылдары Қытайды қоса Азия елдері тарапынан жоғары бағаланды. Қызметтен кеткеннен кейін де Мураяма Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуының 70 жылдығына арналған шараларға Қытайға шақырылды. People's Daily басылымында жарияланған мәлімдемесінде Мураяма екі елдің тілдік және мәдени ұқсастығын баса көрсетіп, Қытай мен Жапонияның берік қарым-қатынас орнатуын қадағалады.
Murayama was known as the first Japanese prime minister to apologize to China, and also the first to formally address Japan's actions during its colonial rule. According to Chinese media, As the "good friend (好朋友, hao peng you)" of Chinese people, Murayama's actions were praised by Asian countries, including China. Even after his resignation, Murayama has been invited to ceremonies in China to mark the 70th anniversary of the end of World War II. In a statement released by People's Daily, Murayama emphasized the two nations' linguistic and cultural similarities, insisting that China and Japan develop a strong bond.
Басқа елдер
Австралия сияқты кейбір батыс елдері Жапонияның империалистік және соғыс кезіндегі әрекеттері үшін алғаш рет ашық түрде кешірім сұрауына жылылықпен және құшақ жайып қарсы алды, бірақ Сингапур және Малайзия сияқты басқа азиялық елдер Қытай мен Оңтүстік Корея сияқты реакция білдірді. Реакциялар батыс елдерімен салыстырғанда көбінесе шалақы болды, және барлық азиялық мемлекеттер де Мураяма мәлімдемесіне ресми жауап берген жоқ. Дегенмен, Қытай мен Оңтүстік Кореядан өзгеше, Жапония осы мәлімдеме арқылы Тайвань және Оңтүстік-Шығыс Азияның басқа елдерімен белгілі бір деңгейде татуласуға қол жеткізгендей көрінеді, олар "Кешіріңіз, бірақ ешқашан ұмытпаңыз" деген көзқарасқа ие болған сияқты.
Although some Western nations such as Australia showed warmth and welcome towards the first explicit apology for Japan's imperialist and war time actions, other Asian countries such as Singapore and Malaysia expressed similar reactions to China and South Korea. Reactions were generally subdued compared to Western states, and not all Asian states issued official responses to the Murayama statement. However, in contrast to China and South Korea, Japan seems to have achieved a fair level of reconciliation with Taiwan and other Southeast Asian nations through the statement, that seem to have developed a "Forgive, but never forget" attitude.
Коидзуми мәлімдемесі (2005)
Бұрынғы премьер-министр Джуничиро Койдзуми 2005 жылғы 5 тамызда, 2001-2006 жылдар аралығында қызмет еткен кезінде Жапонияның 20-ғасырлық милитаризм тақырыбына қатысты қосымша мәлімдеме жасады. Қытай және Оңтүстік Корея сияқты елдер, дипломатиялық қарым-қатынастарға нұқсан келтіретін нақты кешірім сұрамау әрекеттеріне қатысты бірнеше рет ескертті. Ол мәлімдемесінде: "[Мен] бұрын Жапония отарлық үстемдігі мен агрессиясы арқылы көптеген елдердің, әсіресе Азия елдерінің халқына зор зиян және қайғы келтірді. Осы тарихи фактілерге адал қарап, тағы да бір рет терең өкініш пен шын жүректен кешірім сұраймын, сондай-ақ соғыста қаза тапқан барлық құрбандарға, ішкі және шетелдегілерге көңіл айтамын. Мен осы қорқынышты соғыстың сабақтарының ұмытылуына жол бермеймін және ешқашан соғыс тудырмай, әлемнің бейбітшілігі мен гүлденуіне үлес қосуға бекіндім" деді.
Former PM Junichiro Koizumi issued an additional statement on August 5, 2005, regarding Japan's 20th century militarism during his time in office from 2001 to 2006. Nations such as China and South Korea repeatedly warned that attempts to avoid explicit apologies that would jeopardize diplomatic ties. In the statement he says: “[I]n the past, Japan, through its colonial rule and aggression, caused tremendous damage and suffering to the people of many countries, particularly to those of Asian nations. Sincerely facing these facts of history, I once again express my feelings of deep remorse and heartfelt apology, and also express the feelings of mourning for all victims, both at home and abroad, in the war. I am determined not to allow the lessons of that horrible war to erode, and to contribute to the peace and prosperity of the world without ever again waging a war ”
Мураяма мәлімдемесі сияқты, Койдзуми де «отарлық үстемдік», «агрессия» және «терең өкініш» сияқты терминдерді нақты қолданды. Алайда, аймақтағы келісімді қамтамасыз ету тұрғысынан қарағанда, Койдзумидің даулы Ясукуни қасиетті орнына бірнеше рет баруы Жапонияның көрші елдерімен қарым-қатынасты нашарлатты. Ясукуни қасиетті орны 1868 жылдан 1954 жылға дейінгі кезеңде қаза тапқан 2,5 миллион жапондық соғыс қазасын, соның ішінде он төрт айыпталған А класының соғыс қылмыскерлерін құрметтейді. Жапон үкіметінің өкілдерінің, тіпті жеке тұлға ретінде, қасиетті орнына баруы Қытай мен Оңтүстік Корея тарапынан айтарлықтай сынға ұшырады.
Like the Murayama Statement, Koizumi explicitly employed terms such as "colonial rule", "aggression" and "deep remorse". In the context of reconciliation within the region though, Koizumi's repeated visits to the controversial Yasukuni Shrine led to a worsening of relations with Japan's neighbours. Yasukuni Shrine honors 2.5 million Japanese war dead from the period between 1868 and 1954, including fourteen convicted Class A war criminals. Visits to the Shrine by serving members of the Japanese government, even in a private capacity, have attracted significant criticism from both China and South Korea.
Абэ мәлімдемесі (2015)
2015 жылдың жазында премьер-министр Синдзо Абэ үкіметінің Мураяма мәлімдемесінің мәтінін өзгерту мүмкіндігі туралы ұстанымын білдірді. Мұндай өзгеріс үшін Министрлер кабинетінің шешімі қажет болар еді. Абэ бұрынғы жапондық министрлер кабинетінің мәлімдемелерінің жалпы мазмұнын сақтауды жоспарлап отырғанын айтты. Ол алдағы мәлімдемеде үш негізгі тақырып қамтылатынын мәлімдеді: Жапонияның соғыс кезіндегі агрессиясына өкініш білдіру, соңғы 70 жылда ел таңдаған демократиялық жол туралы пікірлер, сондай-ақ өңірлік және жаһандық өркендеуді жақсарту шараларын қоса алғанда, үкіметтің болашаққа қатысты жоспарлары. Мураяма мәлімдемесінде елдің отаршылдық билігі мен агрессиясы Азия және басқа елдердің халқына «ұлы зиян және қайғы» келтіргені айтылған. Абэ Мураяма мәлімдемесіндегідей сөздерді пайдалануға құлшынбайтындай көрінді, бұрынғы сөздерді қолдану немесе жаңа сөздер қосу туралы дау-дамайдан қашынғысы келгенін айтты. Оның бұл мәселеге қатысты пікірлері көптеген оппозиция жетекшілерінен сыни пікірлерге ұшырады. Оппозициялық Жапония Демократиялық партиясының жетекшісі Кацуя Окада Абэнің ұстанымын қатаң сынап, премьер-министрдің отаршылдық билік пен агрессияны «бөлік-бөлік» деп атаған сөздеріне төзе алмайтынын, ал бастапқы мәлімдеме бұдан бұрын халықаралық деңгейде мойындалғанын мәлімдеді. Абэ мәлімдемесі Мураяма мәлімдемесі сияқты бұрынғы мәлімдемелерге негізделген. Алайда, ол «20 ғасыр тарихын және Жапонияның рөлін, сондай-ақ 21 ғасырдағы әлемдік тәртіпті қайта қарау үшін құрылған комиссияның есебімен де танысты. Комиссия мен Абэ мәлімдемесінің негізгі мақсаты – Екінші дүниежүзілік соғыстан бері өткен 70 жылда Жапонияның келісімге келу және халықаралық үлес қосу мақсатын ескере отырып, 21 ғасырға қатысты көзқарасты қалыптастыру болды.
In the summer of 2015, PM Shinzo Abe signaled his government’s position that the wording of the Murayama Statement could be altered. Doing so would require a Cabinet decision. Abe said that he planned to uphold the general content of statements made by previous Japanese cabinets. He said the upcoming statement will include three main points: an expression of remorse for Japan’s wartime aggression, comments on the democratic path taken by the country over the last 70 years, and the government’s plans for the future, including measures to improve regional and global prosperity. The Murayama Statement said the country had caused “tremendous damage and suffering” to the people of Asia and other countries through its colonial rule and aggression. Abe seemed reluctant about using the same wording that appeared in the Murayama statement, saying he wanted to avoid “bits and pieces of argument over whether the previous wording was used or new wording was added”. His comments on the issue drew criticism from many opposition leaders. Katsuya Okada, leader of the opposition Democratic Party of Japan, severely criticized Abe’s approach, saying that the prime minister’s remarks calling colonial rule and aggression ‘bits and pieces’ could not be tolerated, and that the original statement had already received strong international recognition. The Abe Statement is based on previous statements such as the Murayama Statement. However, it also consulted the report of a panel commission created to reconsider “the history of the 20th century and Japan’s role and the world order in the 21st century.” The fundamental purposes of the panel and Abe statement were to design the view of 21st century, in the context of Japan’s aim of reconciliation and international contributions in the 70 years since World War II.
Реакциялар
Қытайдың мемлекеттік БАҚ-ы Абэдің өзінен кешірім сұрамай отырғанын айтып, оның пікірін сынады. Бұл туралы ресми телеарна CCTV және Синьхуа ақпарат агенттігі де келісті. Оңтүстік Корея оны "көңіл көшірді" деп сынады, содан кейін басқа да Азия мемлекеттерінің пікірлері де болды, мысалы Тайвань, жапон үкіметін соғыс кезіндегі агрессиясын зерттеуге және тарихтан сабақ алуға шақырды. Бұрынғы премьер-министр Томиичи Мураяма Абэдің мәлімдемесі жарияланғаннан кейін екі сағаттан соң жауап берді. Ол Абэді Мураяма мәлімдемесінен сөздерді алып, оларды өңдеп, мәлімдеменің абстрактілірек түрін жасады деп айыптады. Абэ мәлімдемесінде "агрессия" сияқты сөздерді қолданғанмен, соғыс кезінде Жапонияның нақты әрекеттері туралы айтпады және оның мәлімдемесі кімге арналғанын да көрсетпеді. Ол мәлімдемені қолдады және Абэден де солай істеуін сұрады. Мәлімдеменің сөздеріне қатысты алаңдаушылық Жапонның Сыртқы істер министрлігінің сайтынан "Тарих мәселелері бойынша сұрақ-жауап" бөлімін жоюымен күшейді. Бұл бөлім Томиичи Мураяма мен Джуничиро Койдзумидің мәлімдемелеріне негізделген, бірақ 18 қыркүйекте сайтқа қайта орналастырылғанда сәл өңделген болатын. Сұрақ-жауаптардың жаңа нұсқасы да Абэнің соғысқа қатысты көзқарасын жұмсартуға бағытталғаны үшін сынға ұшырады, бұл даулы қауіпсіздік заңнамасының қабылдануын жеңілдету мақсатында жасалған.
China's state media criticized Abe's remarks as refraining from offering his own apology, this being agreed on by both the official broadcaster CCTV and Xinhua News Agency. South Korea criticized it as "disappointing", followed by comments from other Asian states as well, for example Taiwan calling on the Japanese government to examine its wartime aggression and learn the lessons of history. Former PM Tomiichi Murayama had responded to Abe's statement, two hours after it had been announced. He had accused Abe of using words from the Murayama statement and rewording it to create a more abstract version of the statement. While Abe used words such as "aggression" in his statement, he did not mention about the specific behaviors of Japan during the war, nor did he address whom his statement was for. He stood by the statement and urged Abe to do the same. The concern over the statement's wording was combined with the Japanese Foreign Ministry deleting a "History Issues Q&A" section on its website. The section was based on statements by Tomiichi Murayama and Junichiro Koizumi, but the section had been slightly altered when it was reinstated on the website on September 18. The new version of the Q&A is also criticized for playing down Abe's revisionist position on war related issues in order to facilitate the passage of the upcoming changes in the controversial security legislation.