Кіріспе

Бразилиядағы өзен.

Курс

Паранапанема өзенінің бастауынан сағасына дейін биіктігі төмендейді. Өзеннің ұзындығы шамамен 600 км. Бұл өзен негізінен батысқа қарай ағады және Парана өзеніне шамамен 200 метр биіктікте жетеді. Өзеннің бастауы 2012 жылы құрылған Насцентес до Паранапанема мемлекеттік паркімен қорғалады. Бұл бұлақтар Атлантика жағалауынан шамамен 200 км қашықтықта, Сан-Паулу штатының оңтүстік-орталық бөлігіндегі Серра Агудос Грандес тауларында орналасқан. Паранапанеба өзені Сао-Паулу штатының аумағында басталып, Итараре өзенінің сағасына дейін ағады. Итараре өзенінен төмен Паранапанема Парана және Сан-Паулу штаттары арасындағы шекараны құрайды. Өзен мемлекеттік заң 10.488/99 (Antônio Salim Curiati) бойынша күнімен байланысты, губернатор Марио Ковас бекіткен 27 тамыз деп белгіленген. Паранапанема – Сан-Паулу штатының ең ластанбаған өзені.

Төменгі Паранапанема

Парана өзенінің сағасынан Гранде сарсуына дейін 421 км қашықтықта орташа еңіс 29 см/км құрайды. Оның ені 200 метрден асып, кей жерлері терең, кей жерлері жайлы, ал ені шамамен 800 метрге жетеді. Айшық радиусы 1000 метр шамасында. Арнасы көлбеу өзенге тән, көлденең тепе-теңдік сақталған, бірақ Парана өзенімен қосылатын жерге жақын жерде құмды тілімдер мен аралдардың пайда болуы байқалады.

Ортаңғы паранапанема

Гранде шарлауынан Апиаи Гуасу өзенімен қосылған жерге дейін, 328 км қашықтықта өзен жалпы сомада 210 метрге төмендейді. Гидроэлектр станцияларын салу үшін салынған түрлі бөгеттердің әсерінен су деңгейі бөгеттерде күрт түсетін болғандықтан, осы учаскеде орташа еңістікті есептеу мүмкін емес.

Жоғарғы Паранапанема

Жоғарғы Паранапанема Апиаи Гуасу өзенінің саласынан басталып, Серра-де-Агудос Грандес тауларындағы бастауына дейін 180 км-ге созылады. Орташа еңістігі өте жоғары, 150 см/км. Ол Паранапиакаба тауларынан төмен ағатын көптеген шағын өзендерді жинап алады, соның нәтижесінде Жоғарғы Паранапанема суы көбейіп, Итапетинга және Апиаи Гуасу өзендерін қабылдауға дайындық жасайды.

Навигация

Паранапанема өзенімен жүзу, Парана өзеніне құятын жерден санағанда шамамен 70 км-ге созылатын төменгі ағысы бойынша, Евклид да Куна портына дейін және Корау ду Фраде шатқалынан төменге қарай іс жүзінде мүмкін. Кеме қатынасы біршама қауіпті. Қалыпты жағдайларда осы учаскенің ең аз тереңдігін бағалауға болады. Парана өзеніне құятын жер мен Салто Гранде бөгеті арасындағы соңғы 421 км ағысында орташа градиент шамамен 29 см/км құрайды. Навигацияны қиындататын немесе қауіпті ететін негізгі табиғи кедергілер: базальтты жартас, жасырын тастар, ағым жылдамдығының төмендеуі, жеткіліксіз тереңдік, өзен ортасындағы түзу арна, жоғары ағым жылдамдығы, толқынды қозғалыс, ирек арна, құмды жағалаулар және тік градиентті учаскелер. Паранапанема су қоймаларындағы судың көп қоры өзеннің орта ағысындағы су режиміне елеулі әсер етеді. Төменгі ағысында бұл әсер азаяды, кеме қатынасына толығымен кедергі келтіретін табиғи жағдайларға ешқандай ықпал етпейді.